Këtë të hënë nis zyrtarisht viti i ri akademik 2026-2027 për studentët dhe pedagogët në institucionet e arsimit të lartë në Shqipëri. Por hapja e auditorëve vjen në një moment kur universitetet shqiptare po përballen prej vitesh me një problem gjithnjë e më të dukshëm: tkurrjen e numrit të studentëve.
Sipas kalendarit të përcaktuar nga Ministria e Arsimit, viti akademik 2026-2027 nis më 5 tetor 2026 dhe përfundon më 24 shtator 2027.
Ndërsa universitetet përgatiten për rikthimin e studentëve, statistikat e viteve të fundit tregojnë se auditorët janë dukshëm më pak të populluar se një dekadë më parë.
Të dhënat e INSTAT tregojnë se në vitin akademik 2025-2026 në institucionet e arsimit të lartë studionin rreth 115.7 mijë studentë. Dhjetë vjet më parë numri i tyre ishte rreth 141.4 mijë.
Kjo do të thotë se brenda një dekade universitetet shqiptare kanë humbur rreth 25.7 mijë studentë, ose afërsisht 18% të numrit të përgjithshëm.
Rënia nuk ka qenë e njëtrajtshme mes institucioneve publike dhe atyre private. Të dhënat statistikore tregojnë se goditjen më të fortë e kanë marrë universitetet publike, ndërsa në institucionet private të arsimit të lartë tkurrja ka qenë më e moderuar.
Fenomeni lidhet në një masë të konsiderueshme edhe me zhvillimet demografike të vendit. Rënia e lindshmërisë dhe zvogëlimi i grupmoshave që arrijnë moshën universitare po reduktojnë gradualisht bazën e kandidatëve potencialë për arsimin e lartë. Kësaj i shtohet emigracioni i të rinjve dhe zgjedhja e një pjese të maturantëve për të vazhduar studimet jashtë Shqipërisë.
Tkurrja e numrit të studentëve po krijon një sfidë veçanërisht të fortë për universitetet publike dhe programet që prej vitesh regjistrojnë interes të ulët. Me më pak maturantë që hyjnë çdo vit në sistem, konkurrenca mes universiteteve dhe programeve të studimit për të tërhequr studentë pritet të bëhet gjithnjë e më e fortë.
Viti i ri akademik nis kështu jo vetëm me sfidën tradicionale të cilësisë së mësimdhënies dhe përshtatjes së programeve me tregun e punës, por edhe me një realitet të ri demografik: Shqipëria ka gjithnjë e më pak të rinj për të mbushur auditorët e universiteteve.
Marrë nga Ekofin.al
