Ka shumë interes për marrëveshjen e kryeministres italiane Giorgia Meloni me Shqipërinë, në dy kampe, ku emigrantët do të zhvendosen këtë javë në Gjadër dhe Shëngjin. Shumë liderë të tjerë kanë shprehur interes për të firmosur një marrëveshje të ngjashme, por a është vërtet një strategji efektive?!
Gjermania, e cila ka shpallur rregullore të reja kufitare pas sulmeve islamike është interesuar për të mësuar më shumë, se si funksionon marrëveshja. Dhe gjatë një vizite në Romë muajin e kaluar, kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, vlerësoi përpjekjet e Melonit për të reduktuar flukset e migracionit, duke thënë se qeveria e tij kërkon qasje të reja për këtë çështje.
Vitin e kaluar, numri i kalimeve të parregullta kufitare në BE arriti në rreth 380,000.
Sindikata mori 1.1 milionë kërkesa për azil, me 17% më shumë krahasuar me vitin 2022. Kjo rritje e kalimeve të parregullta kufitare dhe kërkesave për azil ka ringjallur debatin rreth transferimit të procedurave të azilit në vendet e treta.
Por çfarë është offshoring dhe a do ta arrijë qëllimin e tij?
Kjo ide merr shkas nga politika e diskutueshme e Australisë për azilin, e quajtur zgjidhja e Paqësorit, e cila dërgoi azilkërkuesit në Nauru dhe Papua Guinea e Re dhe ktheu varkat nga ujërat australiane. Nëntorin e kaluar, qeveria e Melonit nënshkroi një protokoll me Shqipërinë për hapjen e dy qendrave të azilit në vendin fqinj ballkanik. Një qendër në portin e Shëngjinit do të kontrollojë dhe regjistrojë personat e shpëtuar nga anijet italiane në det të hapur dhe e dyta në Gjadër do të rishikojë kërkesat për azil të emigrantëve që vijnë nga vende të sigurta në 28 ditë. Të dy qendrat u hapën të hënën, 14 tetor, pasi 16 burra 10 nga Bangladeshi dhe gjashtë nga Egjipti u kapën në det nga marina italiane. Kjo marrëveshje shihet nga BE si një alternativë humane. Shteti italian do të ketë përgjegjësi, për shqyrtimin e kërkesave për azil, pasi të dyja qendrat janë të pajisura me personel italian.
Ndërsa roli i Shqipërisë, “shtetit të tretë”, kufizohet në dhënien me qira të territorit të saj dhe sigurimin e rojeve të jashtme të sigurisë.
Mbështetësit e modelit gjithashtu besojnë se është më humane sesa praktika aktuale e BE-së për të hedhur miliona euro në vendet e Afrikës së Veriut si Tunizia dhe Egjipti , si dhe Mauritania, për të rritur kontrollet e tyre kufitare për të bllokuar emigrantët që të arrijnë në BE.
Në Libi, rojet bregdetare të financuara nga BE janë akuzuar për brutalitet dhe kontrabandë njerëzish.
Italia është angazhuar të trajtojë azilkërkuesit në Shqipëri sikur të ishin në Itali. Megjithatë, është e dyshimtë nëse ky premtim mund të realizohet në praktikë. Për shembull, protokolli dhe ligji i ratifikimit të tij sqarojnë se autoritetet që vlerësojnë aplikimet do të vendosen në Itali dhe takimet personale me avokatët në Shqipëri do të lejohen vetëm nëse këshillimi në distancë rezulton i pamundur.
Kjo, e kombinuar me sfidat e mbajtjes së mbikëqyrjes nga organizatat e shoqërisë civile, organet e pavarura monitoruese dhe anëtarët e parlamentit në një vend të tretë. Meloni ka thënë se gratë shtatzëna, fëmijët dhe personat vulnerabël nuk do të transferoheshin në Shqipëri. Por Komisioneri i Lartë i OKB-së për Refugjatët (UNHCR), organi i të cilit nuk u konsultua përpara marrëveshjes Itali-Shqipëri, ka shprehur rezerva, veçanërisht kur bëhet fjalë për mbrojtjen e të drejtave të azilkërkuesve. OKB-ja ka rënë dakord të monitorojë skemën për tre muajt e parë, pa sqaruar në mënyrë thelbësore se si të kapërcehen këto çështje kritike. Mbetet për t’u parë nëse prania e tij do të jetë e mjaftueshme për të garantuar mbrojtjen e të drejtave themelore, apo nëse në vend të kësaj do të legjitimojë në mënyrë indirekte politikën. Marrëveshja Itali-Shqipëri vlerësohet të kushtojë deri në 985 milionë euro gjatë pesë viteve, duke devijuar burimet nga prioritetet kritike të brendshme si kujdesi shëndetësor, kultura dhe arsimi.
Qendrat në Shqipëri mund të presin rreth 1000 emigrantë në muaj.
Sipas ligjit të BE-së, kërkesat për azil duhet të trajtohen në BE sa herë që kërkohet azil në territor, në kufi ose në ujërat territoriale të një shteti anëtar. Prandaj, procedurat e transferimit në një vend të tretë mund të kryhen vetëm nëse emigrantët përgjohen në det të hapur ose në kufijtë tokësorë jashtë BE-së, megjithëse edhe në atë rast disa aspekte të tjera mund ta bëjnë politikën të papajtueshme me ligjin e BE-së.
Në çdo rast, për vende të tilla si Gjermania, të cilat nuk përballen me kalime të parregullta kufitare nga kufijtë e jashtëm, zbatimi i skemave të tilla në det të hapur do të ishte i pamundur. Është e vërtetë që nevojiten zgjidhje alternative për t’iu kundërvënë obsesionit populist me kontrollet kufitare. Investimi në masat që sigurojnë qasje efektive në azil dhe ofrojnë pritje dhe integrim dinjitoz brenda BE-së do të bënte një ndryshim. Menaxhimi i suksesshëm i krizës humanitare të Ukrainës tregoi se sfida e migracionit në BE nuk është një çështje numerike.
BE-ja ka qenë në gjendje të presë më shumë se 4 milionë refugjatë nga Ukraina kur ekziston një vullnet politik koheziv.
Marrë nga The Guardian
