Financimi i transferuar për arsimin parashkollor, parauniversitar dhe konviktet arriti në 9.38 miliardë lekë në vitin 2025, por pjesa dërrmuese e fondit vazhdon të përdoret për personelin. Rreth 72% e financimit iu dedikua personelit mësimor, ndërsa raporti kombëtar për qeverisjen vendore evidenton nevojën për më shumë investime në infrastrukturën arsimore dhe digjitalizim, veçanërisht në bashkitë rurale.
Sipas raportit të Institutit për Bashkitë e Shqipërisë, arsimi mbetet një nga funksionet me peshën më të madhe në transfertat sektoriale që qeveria qendrore u kalon bashkive.
Financimi lidhet me numrin e nxënësve, strukturën demografike dhe shtrirjen e institucioneve arsimore, ndërsa bashkitë më të mëdha urbane, si Tirana, Elbasani, Durrësi dhe Vlora, marrin nivelet më të larta të financimit për personelin mësimor dhe stafin mbështetës.
Të dhënat për strukturën e financimit të arsimit vendor tregon se 71.91% e fondit lidhet me personelin mësimor, 15.22% me stafin mbështetës, 6.11% me konviktet e arsimit parauniversitar dhe 6.76% me arsimin parauniversitar.
Kjo strukturë, sipas raportit, tregon se financimi mbetet i orientuar kryesisht drejt mbulimit të kostove të personelit dhe funksionimit të institucioneve dhe jo drejt zgjerimit të kapaciteteve të tyre fizike apo teknologjike.
Një pjesë e financimit të arsimit parashkollor shpërndahet sipas një formule që synon të marrë në konsideratë numrin e fëmijëve.
Konkretisht, 60% e fondeve për pagat e edukatoreve ndahet sipas numrit të fëmijëve të regjistruar në kopshte, ndërsa 40% mbi bazën e numrit të edukatoreve që punojnë në këto institucione.
Megjithatë, shpërndarja territoriale e shërbimit mbetet problem për bashkitë rurale. Raporti evidenton se distancat, shpërndarja e popullsisë dhe infrastruktura e institucioneve arsimore i vendosin këto bashki përballë kostove dhe nevojave të ndryshme nga qendrat e mëdha urbane.
Për këtë arsye, përveç financimit të personelit, Instituti për Bashkitë kërkon më shumë investime në infrastrukturën shkollore dhe në digjitalizim.
Marrë nga Ekofin.al
