Tirana e djeshme ishte një pasqyrë e një shoqërie që po humbet durimin. Të rinjtë kërkojnë arsim më të mirë, mundësi dhe një të ardhme në vendin e tyre, jo një jetë të shpenzuar në pritje apo një biletë emigrimi si të vetmen rrugë shpëtimi.
Përballë tyre, shteti u përgjigj me gaz lotsjellës, autobotë me ujë dhe përplasje me policinë. Ndërhyrja e forcave të rendit që në minutat e para të përshkallëzimit, ngre pikëpyetje serioze për proporcionalitetin e përdorimit të forcës.
As hedhja e gurëve dhe as sulmet ndaj efektivëve nuk justifikohen, por as uniforma nuk mund të shërbejë si mburojë për dhunën e tepruar. Detyra e policisë është të mbrojë qytetarët, jo t’i trajtojë ata si armiq.
Kur pushteti përgjigjet me forcë përpara se të dëgjojë, rruga bëhet pasqyra e dështimit të politikës. Mjafton të shohim përtej kufijve. Që nga viti 2013, Gjermania ka ndryshuar tre kancelarë, Franca dhjetë kryeministra, Italia gjashtë dhe Britania e Madhe gjashtë.
Në Shqipëri, Edi Rama vazhdon të qeverisë që prej shtatorit 2013. Ky kontrast ngre një pyetje të thjeshtë: si mund të synojmë të bëhemi pjesë e një Evrope ku udhëheqësit zëvendësohen, ndërsa këtu krijohet përshtypja se një njeri është i pazëvendësueshëm?
Dallimi ekonomik është po aq i thellë. Sipas të dhënave të Bankës Botërore për vitin 2025, PBB-ja nominale e Gjermanisë ishte rreth 5.051 miliardë dollarë, e Britanisë 4.003 miliardë, e Francës 3,366 miliardë, e Italisë 2.552 miliardë dhe e Spanjës 1.906 miliardë dollarë.
Shqipëria mbetet shumë larg këtyre ekonomive. Këto shifra përfaqësojnë mundësi, investime, shërbime publike dhe perspektiva për brezat e rinj. Edhe në këto demokraci të zhvilluara ka protesta dhe përplasje të dhunshme mes policisë e qytetarëve.
Franca e ka dëshmuar këtë herë pas here, nga lëvizja e jelekverdhëve te protestat kundër reformës së pensioneve. Por demokracia nuk matet me mungesën e konflikteve, por me mënyrën se si institucionet i përballojnë ato dhe me përgjegjësinë që mbajnë kur shkelin të drejtat e qytetarëve.
Paradoksi shqiptar është se Rama kërkon ta çojë vendin drejt Bashkimit Evropian, ndërsa përqendrimi i pushtetit rreth të njëjtit njeri për kaq gjatë ngre pikëpyetje për cilësinë e demokracisë.
Shqipëria nuk është Bjellorusia, por Aleksandër Llukashenko, në pushtet që nga viti 1994, përfaqëson një paralajmërim se ku mund të çojë shndërrimi i udhëheqësit në figurë të pazëvendësueshme. Rruga drejt Brukselit nuk kalon nga Minsku.
Për më tepër, Rama e rëndon bilancin e tij politik me skandale të shumta korruptive dhe me mungesën e përgjegjësisë morale e politike që qytetarët presin nga kreu i qeverisë. Në një demokraci funksionale, pushteti nuk mjafton të fitojë zgjedhjet.
Ai duhet të japë llogari, të pranojë kontrollin dhe të mbajë përgjegjësi për vendimet e veta. Shqetësim shumë të madh ngre edhe mënyra se si kryeministri e paraqet afrimin me Izraelin, përfshirë idenë e Shqipërisë si një lloj “atdheu rezervë” për izraelitët, të cilën e ka përmendur publikisht.
Një vend nuk mund të trajtohet si pronë personale e kryeministrit dhe e ardhmja e tij nuk mund të bëhet pjesë e deklaratave politike pa transparencë e debat publik. Shqiptarët kanë të drejtë të dinë çfarë përmbajnë marrëveshjet, çfarë detyrimesh krijojnë dhe çfarë pasojash mund të sjellin.
Shqipëria nuk është një parcelë diplomatike që mund të vihet në dispozicion për të fituar pikë ndërkombëtare.
Por rreziku më i madh mbetet përçarja. Polarizimi i shoqërisë shqiptare ka arritur një pikë alarmante. Çdo kundërshti shndërrohet në luftë kampesh, çdo kritik etiketohet si armik dhe çdo debat mbytet nga urrejtja. Ndërsa shqiptarët përplasen me njëri-tjetrin, problemet e vendit mbeten pa zgjidhje.
Përçarja mes shqiptarëve është dhurata më e mirë që mund t’u bëhet armiqve të kombit, sepse një shoqëri e ndarë e ka më të vështirë të mbrojë interesat dhe të ardhmen e saj.
Shqipëria nuk i përket Ramës, Berishës apo ndonjë lideri tjetër. Ajo u përket qytetarëve, edhe atyre që protestojnë, edhe atyre që nuk pajtohen me protestën. Nëse Rama dëshiron ta çojë vendin në Evropë, prova e vërtetë nuk është numërimi i kapitujve të negociatave, por respektimi i demokracisë, i ligjit dhe i dinjitetit njerëzor.
Pushteti është i përkohshëm. Shteti është i përbashkët. Dhe asnjë kryeministër nuk mund të jetë më i madh se atdheu që drejton…
Marrë nga Tesheshi.com
