Në kuadër të planit të fundit operacional të shpallur nga Qeveria për luftën kundër informalitetit, do të ngrihet një task forcë për kryerjen e investigimeve në terren. Kjo strukturë ka si qëllim kryesor identifikimin e subjekteve që nuk deklarojnë punonjësit në skemën e sigurimeve shoqërore dhe që nuk raportojnë pagën reale të tyre. Sipas ligjit “Për inspektimin e punës” (i ndryshuar), punësimi informal përkufizohet si një marrëdhënie punësimi që nuk përmbush kërkesat ligjore dhe është jashtë rregullimeve ligjore.
Informaliteti në tregun e punës shfaqet në forma të ndryshme. Të dhënat më të fundit nga “Inspektorati Shtetëror i Punës” tregojnë se numri i punonjësve informalë ka shënuar një rritje të vazhdueshme. Konkretisht, në vitin 2021 janë evidentuar 1,092 punonjës informalë, ndërsa në vitin 2022 ky numër u rrit në 1,799. Në vitin 2023, ishin identifikuar 1,965 punonjës informalë gjatë inspektimeve, duke shënuar një rritje prej 9.2% në krahasim me vitin e kaluar.
Një nga format më të përhapura të informalitetit është punësimi pa marrëveshje të shkruar. Gjatë kësaj periudhe, janë identifikuar gjithsej 2,502 punëmarrës pa kontrata individuale pune. Pas analizës së “Scan Intel” rezulton se sektorët privatë, veçanërisht si tregtia, hoteleria dhe bar-restorantet, kanë shënuar përqindjen më të lartë të punonjësve pa kontrata me 3%. Pas tyre vjen sektori i ndërtimit me 2.7% dhe sektori i elektricitetit, gazit dhe ujit me 1.1%. Këto të dhëna tregojnë një përqëndrim të lartë të informalitetit në këto aktivitete ekonomike.
