“Asgjë në lidhje me të, nuk tregonte që një ditë do të bëhej prokurore e San Franciskos, prokurore e Kalifornisë, senatore, zëvendëspresidente”, tha për të miku i saj më i ngushtë i rinisë, Matthew Davis, avokat. Dhe sot në lidhje me të, saj nuk sugjeron se do të bëhet presidente.
Jo për shkak të zërit të saj, të cilin shumë e konsiderojnë të pakëndshëm. As për të qeshurën, me të cilën bëjnë shaka kundërshtarët. As për gjatësinë, që duket qartë më pak se 1,64 metrat e deklaruara. As për historinë e saj, nga e cila vërtet vjen një mesazh shprese. Fushata e Harris nuk merr hov për një arsye shumë të thjeshtë.
Donald Trump ka konfirmuar ditët e fundit se është ai që është. Një burrë agresiv, i vrazhdë, me një vulgaritet revoltues, që ngre një tubim përreth madhësisë së burrërisë së një kampioni golfi, i cili gjithashtu vdekur, që imiton një marrëdhënie orale për të rindezur një mikrofon që nuk funksionon, që thërret togat e ekzekutimit për kundërshtarët e tij. Mund të hartohen dhjetëra ese mbi defektet e Trump, nga ato që mbushin libraritë e Amerikës. Të martën mbrëma, çfarëdo që të ndodhë, Trump do të shpallë se ka fituar: nëse e ka bërë vërtet, gjithçka do të përfundojë aty; nëse në realitet humbet, do të fillojë një periudhë e zjarrtë urrejtjeje që do ta ndajë dhe dobësojë edhe më shumë Amerikën.
Megjithatë, Donald Trump, na pëlqen apo jo, është një lider. Kamala Harris, jo! Dhe nëse nuk je lider, nuk bëhesh në njëqind ditë fushatë elektorale; aq më tepër nëse ke katër vite aspak emocionuese në Shtëpinë e Bardhë, si zëvendëse e Bidenit.
Jo vetëm kaq; Ka një lëvizje prapa Trumpit. I neveritshëm, egoist, izolues, ndonjëherë haptazi racist dhe puçist, por ka një mbështetje popullore që mund të shihet qartë. Prapa Kamalas ka një aleancë të përkohshme klanesh që nuk e duan njëri-tjetrin – Clintonët dhe Obamat -, të pakicave që e urrejnë njëra-tjetrën – hebrenjtë dhe muslimanët – ose injorojnë njëri-tjetrin – zezakët dhe latinët -, të grupeve sociale – nga gratë me diploma tek homoseksualët – të cilat nuk kanë asnjë arsye të veçantë për të votuar për Harris, përveç se nuk e duan Trumpin.
Pensilvania vendimtare
Të jemi të qartë: loja është e hapur. Sondazhet e fundit nuk llogariten shumë: në të gjitha shtetet e luhatshme diferenca është nën kufirin e gabimit. Përshtypja është se Trump është përpara në Jug – Georgia, Arizona, ndoshta edhe Karolina e Veriut – dhe se Harris mund të mbajë Michiganin dhe Wisconsinin. Në fund gjithçka do të vendoset në Pensilvani.
Në shkallët e Rocky-t, atje ku “hamshori italian” stërvitej për përleshjet e tij të përgjakshme, po ngrenë skenën për mbylljen e fushatës së Kamalës. Do të ketë një koncert: deri më tani për të kanë kënduar Stevie Wonder, Beyoncé, Eminem, Jennifer Lopez dhe Bruce Springsteen, i cili ka luajtur me kitarë për kandidatët demokratë që nga shekulli i kaluar. Dje ishte Michelle Obama, pardje burri i Kamalas, Douglas Emhoff: një zotëri i ndrojtur dhe i sjellshëm, i detyruar të improvizonte tubime në periferinë më të varfër të Amerikës.
Filadelfia, qyteti i shpalljes së pavarësisë, ka qenë prej kohësh më i populluari në Shtetet e Bashkuara; dhe e parë nga restoranti në katin e gjashtëdhjetë të Four Seasons, ku klientët janë të gjithë rreptësisht të bardhë dhe kamarierët të gjithë të zinj, Filadelfia duket si një tabelë shahu elegante e rrugëve të drejta, me rrokaqiejt përgjatë Delaware dhe kullën me Liberty Bell, simbol i Revolucionit Amerikan.
E parë nga poshtë, në çdo cep të trotuarit është një djalë i shtrirë duke fjetur, ose duke u tundur, ose duke folur me vete. Nuk ka nevojë të shkosh në “Fentanyl Walmart”, nënkalimin e Kensington Avenue ku tërbohet tregu më i madh i drogës në bregun lindor, i frekuentuar nga shpërndarës, klientë dhe prindër që ngrenë kapuçët e xhupeve në kërkim të fëmijëve të tyre. Të droguarit dhe të dëbuarit janë kudo, dhe ajo që bie në sy është se këto nuk janë banda: secili prej tyre është vetëm.
I njëjti rregull vlen edhe për ekonominë në kohën e Bidenit. E parë nga ekonomistët, nuk ka shkuar kurrë kaq mirë: punësimi rekord, inflacioni në rënie. Parë me sytë e jetës së përditshme, Amerika pas Covid-it shfaqet e varfër dhe e ndarë: gjithçka kushton dyfish, ndonjëherë trefish; ish klasa e mesme vuan shumë; buzëqeshjet proverbiale të amerikanëve janë gjithnjë e më të rralla, dhe jo vetëm sepse ata shpesh hapin gojën pa dhëmbë (një trajtim i kanalit të rrënjës kushton tre mijë dollarë).
Hyrja në muze, në shkallët e Rocky-t dhe mitingu i fundit i Kamalas kushton 30 dollarë; ndoshta kjo është arsyeja pse nuk ka as edhe një vizitor të vetëm përballë Masaccios dhe Botticelisit të bukur. Nuk i duket as edhe dezhurnit, një emigrant nga Shqipëria, i cili bisedon me ne me në italishten që ka mësuar prej televizorit, në vitet 1980: «Shpresoj që Kamala të humbasë. Pse? Sepse ajo është komuniste”.
Alarmi Kamala
E vështirë për t’u kuptuar për ne evropianët, që – me përjashtim të sovranistëve më të zjarrtë – e njohim mirë frikën nga Trump, gati të na braktisë në duart e Putinit (“nëse nuk paguani më shumë për NATO-n, nuk do t’ju mbroj, përkundrazi do t’i them mikut tim Vladimir të bëjë çfarë të dojë me ju.”) Dhe me të vërtetë, frika dhe përbuzja për Trump janë të përhapura edhe në Amerikë. Por frika nga Kamala është po aq e fortë.
I rritur në qytetin më liberal, San Francisko, Harris nuk ka profilin e duhur për të pushtuar shtetet post-industriale si Pensilvania, ku klasat punëtore kërkojnë subvencione dhe mbrojtje, por janë pak të magjepsur, në mos të acaruar nga kultura e kalifornianëve të pasur.
Në fakt, i vetmi problem që nuk ka Kamala janë paratë. Fushata e saj ka mbledhur një miliard dollarë dhe tani ajo nuk di si t’i shpenzojë, reklamat duhej të rezervoheshin paraprakisht, madje ajo po i blen edhe tek Fox, rrjeti armik, me shpresën për të “peshkuar” republikanët e neveritur nga Trump.
Kamala ka një histori të bukur personale, në të cilën Obama pa një reflektim të vetin. Edhe pse ishte i fundit që e mbështeti pas tërheqjes së Biden, ai ka pasur gjithmonë një pikë të dobët për të, në të kaluarën e ka quajtur “prokurorja e përgjithshme më e bukur në vend”. Por kjo nuk do të thotë se, në shtetet e luhatura, të qenit një grua me ngjyrë, me një nënë indiane dhe një baba xhamajkan, është avantazh. Ajo u përpoq të pushtonte qendrën, të dërgonte mesazhe qetësuese për një Amerikë të caktuar. Por kur tha se flinte me armën në tryezën e saj pranë shtratit, ose falej dy herë në ditë, nuk dukej gjithmonë bindëse.
Babai i saj ishte një ekonomist marksist, nëna hindu e etnisë Tamile u dha vajzave të saj emrat e hyjnive. Kamala iu afrua kishës Baptiste. Kur Biden i telefonoi për t’i thënë “Unë po tërhiqem, është radha jote”, gjëja e parë që ajo bëri, ishte t’i telefononte babait të saj shpirtëror, Reverend Brown, i cili i lexoi librin e Esterit, mbretëreshës që shpëton njerëzit nga shfarosja.
Trump është i njohur si një i pafe, me një jetë erotike shumëngjyrëshe: posterët e Harrisit i atribuojnë atij “34 sulme seksuale”. Gazetari që e njeh më së miri, Michael Wolff, ka publikuar një fragment të regjistrimeve në të cilat Jeffrey Epstein, i cili kreu vetëvrasje në burg, vë bast me mikun e tij të madh Donald se cili nga të dy do të jetë në gjendje ta joshë Lady Dianën i pari. Megjithatë, me përjashtim të ungjillorëve që e konsiderojnë të tepruar, një pjesë e madhe e votës së krishterë do të shkojë për të, veçanërisht ajo katolike: e vetmja lagje në Nju Jork ku ai ka një avantazh, Staten Island, është lagja e italo-amerikanëve.
Alarmi Trump
Fushata e tij kishte një bashkëprotagonist të shquar: Elon Musk. Trump kishte thënë të gjitha të këqijat e mundshme për të dhe makinat e tij elektrike. Pastaj Musk bleu Twitter dhe ia vuri në dispozicion, së bashku me shumë para. Trump e vlerësoi atë. Nëse një lider afrikan apo aziatik do të kishte vënë një milion në ditë për marrjen e votave të të pavendosurve, vëzhguesit amerikanë do t’i kishin anuluar zgjedhjet për mashtrim. Në fakt ideja e Musk u bllokua nga gjyqësori, por për ditë të tëra nuk flitej për asgjë tjetër. Disa pretendojnë se Musk nuk punon për Trump, por për veten e tij: nëse një milioner si Donald mund të bëhet president, pse një miliarder si Elon nuk mund të bëhet lideri i vërtetë i madh i së djathtës së re globale? Nuk është për t’u habitur që e djathta e vjetër e urren atë dhe Trump.
Të gjithë kandidatët e fundit republikanë pak a shumë e mbështesin hapur Harrisin: familja McCain, Romney, Bush, Cheney. Trump tani tallet: «Çfarë do Cheney? Ai shkatërroi Lindjen e Mesme dhe tani po u kërkon myslimanëve të votojnë për Kamalën? Nuk parashikoj sukses të madh”.
Fushatat e urrejtjes së Trumpit kanë efekte shkatërruese, objektivat e tij duhet të paktën të largohen nga mediat sociale. Pas budallallëqeve për haitianët që hanë mace, iu desh të mbyllnin shkollat e fëmijëve të tyre, guvernatori republikan i Ohajos ndërhyri për t’i mbrojtur: “Haitianët janë punëtorë të mirë, ata nuk do ta gatuajnë kurrë kotelen tuaj”.
Makina konspirative e Trump-it, pas së cilës New York Times sheh dorën e rusëve, prodhon çdo ditë një video padyshim false në të cilën shihen fletëvotimet me emrin e tij duke u shkatërruar ose votat elektronike për Trump që transformohen në vota për Harris. Dhe gjithsesi Makina e Filadelfias, makina demokratike, tashmë është vënë në lëvizje: në vitin 2012 bëri mrekulli, Romney raportoi se në 59 vende nuk kishte as një votë, vetëm një, për të; dje u njoftua se të gjitha votat me postë në Pensilvani do të gjykohen të rregullta, edhe ato që sistemi i konsideron të pavlefshme.
Megjithatë, ndërsa largohemi nga qyteti, shenjat për Harrisin bëhen më të rralla dhe ato për Trump rriten. Në periferitë veriore ngritën edhe një statujë të saj, me një gjilpërë të kuqërremtë: është e tmerrshme, por mund ta shihni nga larg, madje edhe nga treni për në Nju Jork.
Harris erdhi në Nju Jork për të takuar Trumpin të paktën dy herë, e para me mentorin e saj, presidentin e Parlamentit të Kalifornisë Willie Brown, e dyta për të marrë dy çeqe për fushatën elektorale si prokurore. Trump siç dihet ka financuar demokratët prej një jete. Por këto janë detaje që nuk ndikojnë në votim. Po aq pak ndikim kanë dy luftërat, në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme: Trump, me lehtësinë e tij të njohur, premton t’i ndalë të dyja; Fakti mbetet se Amerika e Biden-Harris ka krijuar përshtypjen se nuk është vendimtare në asnjërën nga të dyja. Tani demokratët do të duhet të qëndrojnë të palëkundur në luftën e tretë, e cila do të bëhet në shtëpi, me shpresë pa armë.
Sepse të martën në mbrëmje Trump do të pretendojë gjithsesi fitoren dhe nëse humbet, do të pretendojë mashtrime. Ai ende mund të mposhtet, nëse në orët e fundit Harris mobilizon amerikanët që nuk e duan atë. Ndërkohë, billbordi i ndritshëm në qendër të Filadelfias tregon se gjithnjë e më shumë po vihen baste për të. Në Uashington kanë forcuar gardhet rreth Shtëpisë së Bardhë.
Marrë nga Corriere della Sera
