Rusia planifikon të pezullojë tranzitin e naftës nga Kazakistaninë Gjermani nëpërmjet tubacionit “Druzba” nga 1 maji, duke i dhënë fund funksionimit të një rafinerie kyçe që furnizon pjesën më të madhe të Berlinit me naftë, benzinë dhe karburante për ngrohje.
Rafineria PCK, e vendosur në qytetin Schwet, rreth 100 kilometra në veri të Berlinit, merr naftë nëpërmjet këtij tubacioni. Më parë operohej nga kompania ruse e naftës Rosneft, por qeveria gjermane mori kontrollin e saj pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia në shkurt 2022. Që atëherë, rafineria ka importuar gjithnjë e më shumë naftë bruto nga Kazakistani, e cila transportohet në Berlin nga Azia Qendrore, nëpërmjet territorit rus.
Ministria për Çështjet Ekonomike dhe Energjinë konfirmoi informacionin: “Rosneft Germany ka informuar Agjencinë Federale të Rrjetit se, në përputhje me udhëzimet e Ministrisë Ruse të Energjisë, tranziti i naftës bruto kazake nëpërmjet tubacionit “Druzba” nëpërmjet territorit rus në rafinerinë PCK është i ndaluar nga 1 maji 2026.”
“Federata Ruse ende nuk e ka konfirmuar zyrtarisht këtë informacion për qeverinë gjermane. aktualisht po vlerëson pasojat dhe do të përshtatet me çdo ndryshim në situatë.”
Rafineria kryesore
Rafineria furnizon Berlinin dhe rajonin përreth me më shumë se 90 përqind të benzinës, naftës dhe naftës për ngrohje. Megjithatë, rafineria nuk është tërësisht e varur nga nafta nga Kazakistani. Nga viti 2022, pjesa më e madhe e naftës do të vijë nëpërmjet porteve si Rostock, por edhe nga Polonia, dhe jo nëpërmjet tubacionit “Druzba”.
Megjithatë, një ndërprerje e plotë e furnizimeve nga “Druzba” do të ishte një sfidë e madhe, pasi rreth 17 përqind e gati 12 milionë tonëve naftë të rafinerisë çdo vit vjen nëpërmjet kësaj rruge.
“Ndërprerja e furnizimeve me naftë kazake për rafinerinë PCK nuk e rrezikon në fund të fundit sigurinë e furnizimit të Gjermanisë me produkte nafte, megjithëse PCK Shvet do të duhej të operonte me kapacitet të reduktuar”, tha një zëdhënës i ministrisë.
Ministria shtoi se Rosneft Germany do të “përmbushë detyrimet e saj” dhe “do të përdorë opsionet ekzistuese për të siguruar furnizime të qëndrueshme në Gjermani”. Ndërsa rafineria ka të ngjarë të ketë alternativa të mjaftueshme për të mirëmbajtur pjesën më të madhe të furnizimeve të saj, lajmi vjen në një kohë kur Evropa dhe pjesë të tjera të botës po përballen me një nga krizat më serioze të energjisë në dekada.
Lufta në Iran dhe mbyllja e Ngushticës së Hormuzit kanë zvogëluar rrjedhën e naftës në Evropë dhe Azi, duke çuar në një rritje të ndjeshme të çmimeve. Vajguri, i cili është thelbësor për karburantin e avionëve dhe një nga produktet kryesore të rafinerisë PCK, aktualisht është në deficit veçanërisht të lartë për shkak të krizës. Linjat ajrore në të gjithë botën janë detyruar të ndërpresin fluturime. Vetëm Lufthansa këtë javë anuloi 20,000 fluturime nga maji deri në tetor.
Një kërcënim për sigurinë energjetike të Evropës
Rusia ka përdorur vazhdimisht eksportet e energjisë si një mjet politik që nga pushtimi i Ukrainës në vitin 2022. Lufta përfundimisht e detyroi Bashkimin Evropian të zvogëlojë varësinë e tij nga nafta dhe gazi rus.
Që nga fillimi i luftës, varësia e BE-së nga gazi rus ka rënë nga 45 përqind e importeve totale në 12 përqind në vitin 2025. Për naftën, pjesa është ulur nga 27 përqind në dy përqind. Iniciativa REPowerEU synon të eliminojë plotësisht importet ruse të energjisë deri në vitin 2027.
Ekonomisti Benjamin Hilgenstock beson se Rusia do të vazhdojë të kërcënojë sigurinë energjetike të Evropës sa herë që të jetë e mundur:
“Ky lajm tregon edhe një herë se Rusia do të ruajë aftësinë për të kërcënuar sigurinë energjetike të Evropës derisa importet nga Rusia dhe përmes Rusisë të ndalen plotësisht.”
“Edhe sasitë relativisht të vogla mund të jenë shumë të ndjeshme për vende, rajone ose rafineri individuale. Gjermania dhe BE duhet të përfundojnë heqjen graduale të lëndëve djegëse fosile ruse sa më shpejt të jetë e mundur, pa vonesa të mëtejshme”, thotë Hilgenstock.
Një e ardhme e pasigurt
Qeveria ruse nuk ka komentuar ende vendimin. Megjithatë, Presidenti Vladimir Putin muajin e kaluar i bëri thirrje qeverisë së tij të marrë në konsideratë uljen e furnizimeve me energji në Evropë.
Ministri kazak i Energjisë Yerlan Akkenzhenov sugjeroi që pezullimi i furnizimeve mund të lidhet edhe me problemet teknike të shkaktuara nga sulmet me dronë ukrainasë në infrastrukturën energjetike ruse. Kazakistani filloi të dërgonte naftën e parë në Shvet në janar 2023. Deri atëherë, rafineria kishte përdorur pothuajse ekskluzivisht naftë ruse.
Ndërsa ky lajm është negativ, rikthimi i suksesshëm i rafinerisë nga nafta ruse që nga viti 2022 tregon se ekziston një mundësi reale për të gjetur burime alternative nëse furnizimet nëpërmjet “Druzbës” ndërpriten përgjithmonë. Rafineria, e cila mbetet në pronësi ruse, por menaxhohet nga Gjermania, aktualisht është e përjashtuar nga sanksionet e SHBA-së kundër Rosneft. Ky përjashtim duhej të skadonte më 29 prill, por u zgjat në mars pa një afat të pacaktuar.
Sanksionet i ndalojnë kompanitë perëndimore të bëjnë biznes me Rosneft, por qeveria gjermane ka lobuar intensivisht në Uashington për të lejuar që rafineria të vazhdojë të funksionojë për shkak të rëndësisë së saj strategjike.
Marrë nga Deutsche Welle
