Çdo mëngjes, kamionët e mbeturinave kalojnë nëpër kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranën, përpara se të nisen drejt vendit të grumbullimit të mbeturinave në Sharrë, një mal mbeturinash në rritje në periferi të qytetit. Shtatë vjet pasi qeveria premtoi të ndërtonte një impiant modern të shndërrimit të mbeturinave në energji, projekti mbetet i papërfunduar dhe nën hetim për korrupsion. Tirana, shtëpi e gati një milion banorëve, rreth një e treta e popullsisë së përgjithshme të Shqipërisë, gjeneron pothuajse gjysmën e mbeturinave urbane të vendit. Zgjerimi i shpejtë i qytetit e ka tejkaluar shumë infrastrukturën e tij:
Mbledhja e mbeturinave këtu është e parregullt, riciklimi pothuajse inekzistent dhe vendi kryesor i grumbullimit të mbeturinave po i afrohet kapacitetit të plotë. Kriza e mbeturinave në një pikë kritike Eksperti mjedisor Olsi Nika, drejtor i OJQ-së Eco Albania, thotë se kriza e mbeturinave në kryeqytet ka arritur në një pikë kritike.
“Ky nuk është vetëm menaxhim i dobët, është një sistem që nuk funksionoi kurrë realisht”, tha ai për DW. “Inceneratorët që supozohej se do ta zgjidhnin problemin nuk funksionuan kurrë dhe pikat e grumbullimit përreth tyre tani janë të mbushura plot. Në Sharrë, deponinë kryesore të kryeqytetit, u hap një seksion i ri, por nuk mund të vazhdojë të rritet pafundësisht.” Situata në Tiranë pasqyron një problem më të gjerë në të gjithë vendin. Sipas Institutit të Statistikave të Shqipërisë (INSTAT), Shqipëria gjeneroi rreth 820,000 ton mbeturina urbane në vitin 2022.
Gati 77% u dërguan në deponi, më pak se 20% u ricikluan dhe pjesa tjetër u dogj ose u la e pambledhur. Për Olsi Nikën, këto shifra konfirmojnë se sa i brishtë është sistemi. “Qeveritë lokale nuk kanë kapacitetin dhe koordinimin për të menaxhuar siç duhet mbeturinat”, tha ai. “Shumica e tyre funksionojnë pa infrastrukturë të përshtatshme dhe ndarja e mbeturinave në burim është pothuajse inekzistente.”
Menaxhimi i mbeturinave është çelësi i anëtarësimit në BE Ndërsa Shqipëria përparon në rrugën e saj drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, reforma mjedisore është bërë një nga testet e saj më të mëdha.
Menaxhimi i mbeturinave, i parë prej kohësh si një çështje lokale, tani është në qendër të axhendës së anëtarësimit të vendit në BE. Kapitulli 27 i negociatave me BE-në, i cili mbulon mjedisin dhe klimën, shihet gjerësisht si më kompleksi dhe më i kushtueshmi për t’u përmbushur.
Kryeministri shqiptar Edi Rama e ka quajtur atë “kapitullin më sfidues të negociatave dhe pjesën më të vështirë të anëtarësimit tonë në BE”, duke vënë në dukje se progresi në përpunimin e mbeturinave deri më tani ka qenë i kufizuar.
Marrë nga Deutsche Welle
