Nga Henry Bodkin
Të dielën në mëngjes, Benjamin Netanyahu publikoi një imazh të krijuar me inteligjencë artificiale, ku paraqitej një shpërthim bërthamor në qendër të Tel Avivit.
Qëllimi i tij ishte të bindte votuesit e pavendosur se fitorja e cilitdo prej kundërshtarëve të tij në zgjedhjet e përgjithshme të së martës do t’i ekspozonte izraelitët ndaj një “Holokausti të dytë” nga Irani.
“Çdokush që shqetësohet për jetën e vet, për familjen dhe njerëzit e dashur, duhet ta ketë dorën që i dridhet përpara se të votojë për dikë që nuk do të jetë në gjendje ta përfundojë misionin…”, shkroi ai.
Rivalët e akuzuan për histeri, përhapje frike dhe se “e kishte humbur toruan”.
Sipas raportimeve, edhe zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë u alarmuan, nga frika se imazhi mund ta shtynte Iranin të bënte një llogaritje të gabuar.
Të tjerë vunë në dukje se, duke publikuar këtë imazh, Netanyahu minoi pretendimin e tij se e kishte “shkatërruar” tashmë programin bërthamor të Iranit.
Përtej përmbajtjes politike, fakti që një kryeministër në detyrë paraqiste me hollësi të panevojshme shkatërrimin e qendrës kryesore të popullsisë së vendit të tij, të plotësuar me një re gjigante zjarri në formë kërpudhe, dukej si një metaforë e përshtatshme për fazën përfundimtare të fushatës së Likudit.
Ky është një nga vendimet e shumta të javës së fundit që tregojnë se Netanyahu e konsideron rezultatin e zgjedhjeve jo vetëm vendimtar për të ardhmen e Izraelit, por edhe për fatin e tij personal dhe, mbi të gjitha, për mundësinë që të shmangë burgun.
Gjatë javës së fundit, ndërsa sondazhet kanë nisur të flasin kundër tij, 77-vjeçari ka urdhëruar zhvendosjen masive të rreth 3000 palestinezëve në Hebron, sipas të dhënave lokale, në përgjigje të vrasjes së dy ushtarëve në një sulm terrorist.
Ai ka shkaktuar tronditje në qarqet drejtuese, duke folur hapur për mundësinë që ekonomia izraelite e së ardhmes të mbytet nga sanksionet ndërkombëtare, deri në atë pikë sa vendi të detyrohet të përdorë kriptomonedhat për të mbijetuar.
Ai ka deklaruar se Izraeli nuk duhet të mbështetet më te ndihma ushtarake amerikane.
Gjithashtu, ka zhvilluar një vizitë të fshehtë te një rabin pak i njohur, me qëllim që ta bindte klerikun të ushtronte presion mbi një rival elektoral, Ofer Winterin, që të tërhiqej nga gara.
Kjo ishte njëra nga telefonatat dhe takimet e shumta të ngjashme me kandidatë të tjerë relativisht të parëndësishëm, të gjitha me të njëjtin synim: sigurimin e çdo vote të mundshme për Likudin.
Netanyahu zhvilloi një intervistë të gjatë me gazetën The Jerusalem Post në orën dy të mëngjesit, për të treguar se kishte ende energji.
Ai ka kërcënuar armiqtë e Izraelit, ndërsa pozonte përpara avionëve ushtarakë dhe baterive të raketave.
Sipas raportimeve, ai i është lutur gjithashtu Donald Trump-it që ta mbështeste publikisht me deklarata gjithnjë e më të forta.
Presidenti amerikan ia ka plotësuar kërkesën. Të dielën, ai përsëriti mbështetjen për Netanyahu-n, duke përdorur të njëjtën gjuhë si aleati i tij. Në platformën Truth Social, ai shkroi: “Duhet ta përfundojmë punën”.
Të hënën, një ditë para zgjedhjeve, Netanyahu deklaroi në mesazhin e tij të fundit drejtuar votuesve se Izraeli rrezikonte të shkatërrohej nga Irani nëse fitonin kundërshtarët e tij.
Megjithatë, në të njëjtën kohë, faqja izraelite e lajmeve Walla News citoi një zyrtar amerikan të thoshte: “Nuk e kemi parë kurrë Netanyahu-n kështu. Ai po shfaq shenja të qarta të vështirësive politike”.
Më e rëndësishmja është se, sipas pretendimeve që janë mohuar, politikani veteran i së djathtës është përpjekur ditët e fundit të rifillojë luftën me Iranin. Në një rast, ai është penguar nga Trump-i, i cili premtoi se së shpejti do të ndërmerrej një veprim, ndërsa në një rast tjetër nga vetë shefi i shtabit të ushtrisë izraelite, gjenerali Eyal Zamir.
Sipas kundërshtarëve të tij, Netanyahu shpresonte se rifillimi i konfliktit do ta detyronte shtyrjen e zgjedhjeve, në të cilat parashikohet që partia e tij të humbasë më shumë se një të tretën e vendeve në parlament, ndërsa koalicioni qeverisës të humbasë shumicën në Knesset.
Duke u përballur me gjyqin në vend dhe me një urdhër arresti jashtë tij për krime të dyshuara lufte, liria e Netanyahu-t mund të varet pikërisht nga qëndrimi i tij në pushtet.
Procesi gjyqësor penal ndaj tij në Izrael vazhdon prej gati shtatë vitesh.
Disa pjesë të akuzës duken të dobëta, por askush nuk mund të parashikojë se si do të vendosë gjykata, e përbërë nga një trupë prej tre gjyqtarësh.
Megjithatë, një gjë është e sigurt: nëse Netanyahu humbet pushtetin pas votimit të së mërkurës, procesi gjyqësor do të përshpejtohet ndjeshëm. Kjo do t’i afrojë vendimet përfundimtare dhe, potencialisht, edhe dënimin me burg.
Kryeministri është deklaruar i pafajshëm për akuzat e mashtrimit, ryshfetit dhe shkeljes së besimit dhe mohon të ketë kryer ndonjë shkelje.
Nëse humbet pushtetin, ai do të humbasë gjithashtu mjetin kryesor të presionit për të siguruar një dënim më të lehtë përmes një marrëveshjeje për pranimin e fajësisë.
Gazeta The Telegraph mëson se presidenti izraelit, Isaac Herzog, i cili nuk është përkrahës i kryeministrit, do të shqyrtonte mundësinë e dhënies së një faljeje të plotë për të, nëse Netanyahu do të tërhiqej nga politika pas një rezultati të paqartë të zgjedhjeve të kësaj jave.
Por, nëse votuesit vendosin me vendosmëri ta largojnë nga pushteti, Netanyahu nuk do të ketë më asnjë kartë për të luajtur.
Por nëse arrin të qëndrojë në detyrë, pritet gjerësisht që procesi penal ndaj tij të ngecë.
Një nga strategjitë e mundshme do të ishte emërimi i një prokurori të përgjithshëm të ri, i cili do t’i pushonte akuzat. Prokurorja aktuale, Gali Baharav-Miara, e kundërshton me vendosmëri një veprim të tillë.
Ndërkohë, urdhërarrestet e lëshuara nga Gjykata Penale Ndërkombëtare, nën dyshimin për krime lufte në Gaza, do t’ia kufizojnë edhe më shumë lirinë e udhëtimit si qytetar privat, krahasuar me kufizimet që ka si kryeministër.
Dhe këto akuza mund të mos jenë të vetmet me të cilat do të duhet të përballet në vitet e ardhshme. Shtrirja e plotë e hetimeve për përfshirjen e Katarit dhe marrëdhëniet financiare me persona në zyrën e tij ende nuk dihet.
Për më tepër, një komision i OKB-së deklaroi në një raport të publikuar të hënën se Izraeli kishte vazhduar të kryente gjenocid në Gaza edhe pas armëpushimit të ndërmjetësuar nga SHBA-ja në tetorin e kaluar. Izraeli e hodhi poshtë raportin, duke e cilësuar pjesë të një “fushate dezinformimi”.
Raporti thoshte se autoritetet izraelite kishin vazhduar të kryenin “akte gjenocidale me synimin gjenocidal për të shkatërruar, tërësisht ose pjesërisht, palestinezët në Gaza”. Ai theksonte gjithashtu se situata ishte përkeqësuar edhe në Bregun Perëndimor të pushtuar.
Javët e fundit, është përhapur gjithnjë e më shumë bindja se strukturat e sigurisë dhe ushtria izraelite duan largimin e Netanyahu-t nga pushteti.
Zbulimet që dalin pothuajse çdo ditë lidhur me informacionet e sigurisë që i ishin dhënë Netanyahu-t, por që ai i kishte shpërfillur përpara masakrës së 7 tetorit, krijojnë përshtypjen se strukturat e shtetit të thellë kanë humbur durimin.
Sipas atyre që i mbrojnë këto struktura, ato janë lodhur duke u bërë fajtorë për dështimet e të tjerëve, duke u përdorur për qëllime politike dhe duke u dobësuar nga vetë udhëheqësi politik i vendit.
Aleatët politikë të kahershëm po e braktisin kryeministrin.
Tzachi Hanegbi, ish-ministër i Likudit dhe këshilltar për sigurinë kombëtare nga viti 2023 deri në vitin 2025, deklaroi javën e kaluar se do të votonte për Yisrael Beytenu, partinë e djathtë kundër Netanyahu-t, të drejtuar nga Avigdor Liberman.
Duke shpjeguar largimin e tij, ai tha: “Unë nuk i përkas së djathtës mesianike. As së djathtës raciste. As së djathtës që përçmon rivalët e saj ideologjikë. Dhe nuk i përkas së djathtës që hesht përballë dhunës nacionaliste”.
Ronald Lauder, një bashkëpunëtor i afërt i Netanyahu-t prej shumë vitesh dhe president aktual i Kongresit Botëror Hebraik, paralajmëroi të premten e kaluar kundër rizgjedhjes së ish-mikut të tij.
“Një nga gjërat që e bënte Izraelin kaq të veçantë krahasuar me vendet e tjera ishte fakti se kishte një demokraci të vërtetë”, tha miliarderi dhe filantropi.
“Ajo që po shohim tani të kujton më shumë një republikë bananesh. Nëse Bibi zgjidhet, Izraeli rrezikon të humbasë shumë”.
Pakkush beson se koalicioni i Netanyahu-t mund të fitojë shumicën e nevojshme këtë javë.
Megjithatë, ai mund të ketë një mundësi të vogël për të mbijetuar politikisht, nëse arrin të ngushtojë diferencën mes partisë së tij, Likud, dhe Yashar, të drejtuar nga Gadi Eisenkot, ish-shefi i shtabit të ushtrisë, e cila parashikohet të dalë partia më e madhe.
Nëse Yashar fiton numrin më të madh të vendeve në parlament, rriten gjasat që partitë e tjera opozitare të bashkohen rreth Eisenkotit, duke i dhënë atij mundësinë më të mirë për të formuar një qeveri të re, me kusht që të arrihet një marrëveshje me partitë arabe.
Megjithatë, një rezultat i paqartë mund të shkaktojë përplasje dhe mosmarrëveshje brenda opozitës.
Netanyahu ka aftësi pothuajse magjike për të shfrytëzuar situata të tilla dhe për të gjetur mënyra që të joshë drejt koalicionit edhe partitë më të pamundura për t’u bashkuar me të.
Për këtë arsye, ai po përpiqet të sigurojë çdo votë të mundshme nga e djathta.
Kjo nuk do ta rrisë shumicën e përgjithshme të koalicionit të djathtë, por mund t’i shtojë votat dhe vendet e Likudit në parlament, duke i dhënë Netanyahu-t një pozicion më të favorshëm për të përcaktuar zhvillimet politike pas zgjedhjeve.
“Do të bëjë gjithçka për të qëndruar në pushtet”
Operacioni i madh i kësaj jave kundër lagjeve palestineze në Hebron, i dënuar nga kritikët si ndëshkim kolektiv, mund të shihet në këtë kontekst.
E njëjta gjë vlen edhe për deklaratat e Netanyahu-t se Izraeli do t’ia dilte mirë edhe nëse bota do t’i kthehej kundër dhe do ta sanksiononte. Këto komente rikthejnë idenë që ai hodhi shkurtimisht vitin e kaluar, sipas së cilës shteti hebre mund të mbështetet te vetja dhe të funksionojë i pavarur nga bota e jashtme.
Në komunitetin fetar-nacionalist të Izraelit, i cili po zgjerohet gjithnjë e më shumë, diplomacia nuk është ndër përparësitë kryesore.
Në Izrael, zgjedhjet janë vetëm faza e parë. Negociatat që pasojnë shpesh zgjasin me javë të tëra.
Gjatë gjithë kësaj kohe, Netanyahu do të mbetet kryeministër në detyrë, me kompetencën për të urdhëruar Forcat e Mbrojtjes së Izraelit të ndërmarrin operacione ushtarake.
Marrë nga The Telegraph
