Shumë shqiptarë thanë se ishin tronditur nga sjellja e forcave të rendit. Sipas të dhënave zyrtare, gjatë katër ditëve të protestave u plagosën të paktën 120 punonjës policie dhe 32 protestues.
Elson Jaçaj tha se nuk i kujtohej të kishte parë ndonjëherë një dhunë të tillë policore. Infermieri 42-vjeçar, i cili drejton një klinikë private në Tiranë, kryeqytetin e Shqipërisë, u shpreh i indinjuar nga mënyra se si forcat e rendit kanë trajtuar protestuesit, shumica e të cilëve janë studentë që kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit socialist Edi Rama, përmirësimin e kushteve të jetesës dhe luftën kundër korrupsionit. “Policët nuk duhet t’i trajtojnë fëmijët si të rritur”, tha ai me zemërim të premten, me 16 tetor, teksa përgatiste materialet mjekësore në klinikën e tij.
Protestat e përditshme, të cilat kishin qenë paqësore që nga nisja me 31 maj, u përshkallëzuan ndjeshëm me 13 tetor, kur mijëra studentë iu bashkuan lëvizjes, në shenjë reagimi ndaj asaj që e cilësuan si “indiferencë” dhe “përbuzje” të kryeministrit. Rama është në pushtet prej 13 vjetësh. Pavarësisht akteve të vandalizmit nga disa demonstrues kundër ndërtesave publike dhe pronës private, reagimi i policisë, me autobotë uji, shkopinj gome, përplasje të dhunshme, gaz lotsjellës dhe, sipas disa protestuesve, hedhje gurësh, ka tronditur shumë shqiptarë, të cilët më parë priren ta shihnin policinë si garantuese të sigurisë së tyre.
Në fund të majit, kur një protestues paqësor u rrah dhe u tërhoq me forcë nga punonjës të sigurisë private, ndërsa policia qëndronte duarkryq në Zvërnec, në jug të vendit ku nisën protestat, qindra njerëz të indinjuar dolën në rrugët e Tiranës.
Që nga e marta, përplasjet mes policisë dhe protestuesve janë bërë shumë më të shpeshta dhe më të dhunshme. Sipas policisë, deri të shtunën ishin shoqëruar 500 persona për akte dhune, nga të cilët 330 ishin liruar. Protestat janë përhapur edhe në disa qytete të tjera, ndërsa studentët kanë organizuar bojkotimin e universiteteve. Të premten, kryeministri bëri thirrje për qetësi dhe dënoi ato që i quajti “duar të huaja”, pa saktësuar se për kë bëhej fjalë. Sipas tij, këto forca synojnë të pengojnë përpjekjet e Shqipërisë për t’u anëtarësuar në Bashkimin Europian.
Ndërkohë, në shenjë solidariteti me lëvizjen protestuese, Elson Jaçaj vendosi ta vinte klinikën e tij në dispozicion të protestuesve të plagosur, duke ofruar shërbime falas. Njoftimi u përhap në rrjetet sociale. Me 15 tetor, infermieri u dha ndihmën mjekësore dy të rinjve që kishin pësuar djegie nga fishekzjarrët. Ai u bëri thirrje edhe kolegëve të tij në sektorin publik që t’i bashkoheshin nismës, por pa sukses. “Ata kanë frikë se mos humbasin vendet e punës”, tha Jaçaj, i cili ishte pushuar nga puna në një spital publik shtatë vjet më parë, pasi kishte denoncuar hapur problemet. Në vend të tyre, ai gjeti rreth 10 vullnetarë mes studentëve të mjekësisë. Prej tri ditësh, grupi, i shoqëruar nga tre infermierë, lëviz nëpër kryeqytetin shqiptar për t’u dhënë ndihmën e parë të plagosurve, shumica e të cilëve kanë dëmtime të lehta.
Sipas të dhënave të fundit zyrtare, që nga 13 tetori janë plagosur të paktën 120 punonjës policie dhe 32 protestues. Jaçaj këmbënguli se numri i vërtetë është shumë më i lartë. “Vetëm ekipi im ka trajtuar më shumë se 20 persona me plagë të lehta”, tha ai. Spitali Ushtarak, ku dërgohen rastet më të rënda, nuk lejon askënd të hyjë, siç mundi të konstatonte gazeta Le Monde. Personelit mjekësor i është kërkuar gjithashtu të mos flasë me shtypin.
“Policia po hedh gurë”
Të premten, dy punonjës policie u pezulluan me urdhër të drejtorit të përgjithshëm të Policisë së Shtetit, Skënder Hita, pasi u publikuan video që duket se tregojnë përdorim joproporcional të forcës gjatë protestave në Tiranë. “Nuk kam parë kurrë një dhunë të tillë policore”, tha Alba Droika, 33 vjeçe, e cila atë ditë kishte shkuar për të ndihmuar vullnetarët mjekësorë gjatë demonstratave. Specialistja e fushës digjitale, e cila kishte marrë pjesë në protestat e Revolucionit të Flamingove në qershor, kujtoi se edhe atëherë policia “përdorte dhunë ndaj demonstruesve që ishin krejtësisht paqësorë”.
Pas saj, në rrugë, disa qindra studentë përballeshin me forcat e rendit. Turma tërhiqej vazhdimisht nën presionin e policisë dhe reve të gazit lotsjellës. Studentët vraponin, ndërsa dëgjoheshin thirrje: “Policia po hedh gurë!” Një i ri u arrestua dhe u tërhoq zvarrë nga pesë punonjës të forcave të rendit, ndërsa kalimtarët e shihnin të tronditur skenën. “Polici kriminele!”, bërtiti një tregtar. “Lëreni djalin të qetë!”, thirri një grua rreth të pesëdhjetave, e veshur me kostum. Në mes të kaosit, ajo u godit në fytyrë nga gazi lotsjellës.
Paula Pesala, 23 vjeçe, vullnetare mjekësore, nxitoi t’i shpëlante sytë me solucion fiziologjik. Ndërkohë, një burrë i moshuar u afrua dhe la një kartëmonedhë prej 2000 lekësh, rreth 20 euro, si dhe disa qese me ushqime për vullnetarët, në tryezën e improvizuar pranë protestave. “Ka shumë solidaritet”, shpjegoi e reja, e cila mbante maskë kundër gazit.
Klinika, farmaci dhe biznese private po u ofrojnë falas materiale mjekësore dhe shërbime vullnetarëve që ndihmojnë protestuesit. “Kur dikush plagoset, njerëzit ofrohen edhe ta çojnë në spital, në vend që të presin ambulancat, të cilat vonohen shumë”, shtoi Pesala, menaxhere projektesh e trajnuar për dhënien e ndihmës së parë.
Arbeni (pseudonim), student i drejtësisë që mbante maskë kirurgjikale dhe syze të errëta, tha se edhe ai ishte rrahur nga punonjësit e forcave të rendit. “Më goditën në qafë me gurë”, tha ai mes dy ndërhyrjeve të policisë. “Kam edhe një shok që i kanë thyer këmbën. Është turp.” Ai u shpreh se nuk kishte ndërmend të hiqte dorë nga protestat.
I zhgënjyer, ai denoncoi mungesën e theksuar të burimeve në arsim dhe shëndetësi, pagat tepër të ulëta, qiratë tepër të larta dhe korrupsionin, i cili, sipas tij, ka përfshirë të gjithë klasën politike. “Kam punuar për dy vjet si këshilltar ligjor në qeveri, me një pagë prej 600 eurosh në muaj, ndërsa qiraja kushton 800 euro”, tha ai duke psherëtirë. “Jetoj me prindërit, të cilët punojnë 12 orë në ditë për një pagë qesharake, dhe as që mund ta imagjinoj të nis jetën time e të martohem. Ne nuk kemi të ardhme.”
Marrë nga Le Monde
