Inspektorati i Lartë i Deklarimit të Pasurive ka një staf prej 40 inspektorësh e ndihmës-inspektorësh, të cilët kanë për detyrë verifikimin e “xhepave” të zyrtarëve të lartë; ka një buxhet vjetor rreth 2.5 milionë euro dhe një administratë mbështetëse, që arrin në mbi 70 rrogëtarë shtetërorë me paga të konsiderueshme.
E, pas këtyre benefitive, institucioni i drejtuar prej disa vitesh nga Evgjeni Bashari “mburret” në raportin vjetor për vitin 2024 se…ka arritur të referojë rastin e një personi pranë Prokurorisë së Posaçme.
Pra, një vit punë dhe rroga të majme, për të zbuluar vetëm një rast zyrtari (ose ish-zyrtari) me probleme me pasurinë që është subjekt i SPAK-ut (zyrtar i nivelit nga kryetar bashkie e lart).
Kjo e dhënë gjendet në dokumentin mbi aktivitetin institucional për vitin e kaluar, që ka dorëzuar Inspektorati i Lartë i Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive e Konfliktit të Interesave (ILDKPKI) në Parlament.
Ky paragraf është i mjaftueshëm për të kuptuar se ILDKPKI, për të gjithë vitin 2024, ka bërë 23 referime në total, por që jo të gjithë janë çështje për në Prokurori, pasi përmendet shprehja ‘referime penale dhe të tjera”. Por, edhe sikur të ishin të gjitha referime penale, është sërish ILDKPKI që saktëson se “një rast është referuar në SPAK”, çfarë lë të kuptohet se në aktivitetin një-vjeçar kanë arritur me sukses të zbulojnë një rast të vetëm.
Nëse merren të mirëqena statistikat e Inspektoratit të Deklarimit të Pasurive, Shqipëria mund të konkurojë denjësisht për nivelin minimal të korrupsionit me shtete si Finlanda e Norvegjia, të cilat mbajnë primatin e renditjes botërore për administratë dhe zyrtarë të pastër.
Në fakt, gjendja, siç duhet ta dijë edhe vetë institucioni i Deklarimit të Pasurive, nuk është rozë. Madje, është aq e errët, sa Prokuroria e Posaçme, mjafton të ketë vullnetin, dhe nuk del asnjëherë bosh në evidentimin e korrupsionit nga maja e piramidës shtetërore e deri tek hallka më e fundit administrative.
Por, struktura që duhet të verifikojë pasuritë e zyrtarëve të lartë shtetërorë, që nga presidenti, kryeministri, ministrat, deputetët, kryetarët e bashkive e drejtorët e mëdhenj shtetërorë, thotë se nuk ka gjetur probleme të tilla. A janë për t’u besuar këto rezultate?
Zero konflikt interesi
Por, nëse shifrat e referimeve në Prokurori janë fare minimale, numri i rasteve të konfliktit të interesit të evidentuar nga ky institucion përgjatë një viti janë “ulëritëse”- ZERO.
Emërtesa e plotë e institucionit është Inspektorati i Lartë i Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesave. Ligji e parashikon këtë strukturë si agjencia kryesore përgjegjëse për evidentimin, parandalimin dhe penalizimin e konfliktit të interesave në çdo rang të administratës publike.
Në Raportin Vjetor për vitin 2024, kryeinspektorja Evgjeni Bashari jo vetëm që nuk përmend ndonjë situatë të zgjidhur konflikti interesash, por as nuk e përmend aspak këtë term në dokumentin prej 39 faqesh të dorëzuar në Parlamentin e Shqipërisë për aktivitetin institucional.
Shqipëria, gjatë vitit 2024, por edhe më parë, është njohur me raste flagrante të konfliktit të interesave. Afera “5D” e Bashkisë së Tiranës provoi se drejtorët më të rëndësishëm të këtij institucioni shpallnin kompanitë e tyre fituese të tenderave që zhvillonin vetë.
Parlamenti dhe Gjykata Kushtetuese u përfshinë në një “luftë” të gjatë, gati 2-vjeçar, për mandatin e deputetes socialiste, Olta Xhaçka, pasi ajo u kap “në flagrancë” në kushtet e konfliktit të interesit, kur bashkëshorti i saj, ish-deputeti dhe biznesmeni Artan Gaçi, u shpall “investitor strategjik” nga qeveria, ku gruaja e tij ishte pjesë.
Investigimet mediatike kanë konfirmuar se vëllezërit, motrat, baballararët, kunetërit e kunatat e thuajse çdo zyrtari të lartë shtetërorë e drejtorësh të rëndësishëm, janë pronarë të kompanive private që fitojnë tendera në institucionet ku familjarët e tyre ushtrojnë funksionet.
Fëmijët e kryetarëve të bashkisë apo rrethi i tyre i afërt familjar është raportuar se fitojnë tendera, licensa e “dhurata dhe favore” të tjera në konflikt interesi.
Por, vetëm për instituconin përgjegjës, pra për Inspektoratin e Lartë të Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive e Konfliktit të Interesave, në administratën shtetërore nuk ka “konflikt interesi”.
ILDKP fitoi kullë nga Rama
Megjithatë, gjatë vitit 2024 dhe në fillim të vitit 2025, ILDKPKI arriti një fitore shumë të madhe institucionale. Në shenjë vlerësimi për “pasivitetin ekstrem” të treguar në përmbushjen e funksioneve të saj, kryeministri Edi Rama i bëri një dhuratë të shtrenjtë. E bëri institucionin me kullë.
“Boldnews.al” ka raportuar mw herwt se Kwshilli i Rregullimit tw Territorit (KKT), i drejtuar nga Edi Rama, miratoi nw Shkurt tw vitit 2025 vendimin nr. 8, me objekt: “Miratimin e lejes së ndërtimit për ‘rikonstruksionin dhe shtesë 1 kat mbi objektin ekzistues 6 kat, shtesë anësore 7 kate me 1 kat nëntokë, i godinës së ILDKPKI”.
Ndërtesa ekzistuese e institucionit gjendet në rrugën “Reshit Çollaku”, thuajse në qendër të Tiranës, e rrethuar nga Gjykata e Lartë dhe Drejtoria e Përgjithshme e Postës Shqiptare.
Vendi është strategjik dhe tepër i lakmuar për zyrtarë shtetërorë. Por, duket se stafi i ILDKPKI-së nuk ka qenë shumë i kënaqur me kushtet e zyrave, edhe pse ato janë ndërtuar vetëm pak vite më parë.
“Shërbimi” me heshtje që i kanë ofruar qeverisë, natyrisht, do të donte shpërblimin e vetë. Për ato institucione, të cilat ligji i konsideron si “të pavarura”, por që tregohen shumë “dashamirëse” me pushtetin e tij, kryeministri Rama tregohet i pakursyer.
Godina aktuale e Inspektoratit të Deklarimit të Pasurive është e përbërë nga dy pjesë. Njëra, më e ulta, ka qenë një ndërtesë e vjetër, 4-katëshe, e rikonstruktuar tërësisht në vitet 2004-2005. Gjatë këtij rikonstruksioni, godinës ekzistuese iu shtua edhe një ndërtesë e re, 6 kate, duke krijuar një kompleks sa interesant, aq edhe funksional për stafin e institucionit.
Por, duket se kaq nuk ka mjaftuar. Njerëzit që duhet të verifikojnë pasuritë e zyrtarëve të lartë duhet të ndihen akoma më komod në zyrat e tyre.
Për këtë mendoi kryeministri Rama, i cili, krahas lejes së ndërtimit, miratoi nëpërmjet maxhorancës së tij parlamentare edhe fondin prej më shumë se 1.8 miliardë lekë të vjetra (ose 1.8 milionë euro), për rikonstruksionin e godinës.
Në letra shënohet “rikonstruksion”, por në fakt bëhet fjalë për një ndërtim tërësisht të ri, me 7 kate mbi tokë.
Marrë nga Boldnews.al
