Moody’s Corporation, kompania ndër më të mëdhatë në botë që vlerëson besueshmërinë financiare të vendeve, bankave kompanive apo institucioneve të ndryshme thotë në raportin e fundit se Shqipëria vlerësohet me notën Ba3, qe do të thotë perspektivë e qëndrueshme, me një ekonomi relativisht të qëndrueshme, por që ende ka rreziqe dhe dobësi strukturore.
Raporti për Shqipërinë analizon aspektet si nga ana financiare ashtu edhe ato strukturore e mjedisore duke dhënë një panoramë të qartë nëse Shqipëria është në gjendje të paguajë borxhet e sa e sigurt është për investitorët.
Moody vlerëson nga shkalla A që rreziku është shumë I ulët, deri në shkallën C, ku rreziku është shumë I lartë. Shqipëria qëndron në mes të këtyre, duke u radhitur në Ba3.
Pjesë e raportit:
Vlerësime të detajuara të kreditit
Ne vlerësojmë fuqinë ekonomike të Shqipërisë me notën “ba1”, që reflekton një kombinim të perspektivave solide të rritjes ekonomike dhe një paqëndrueshmëri relativisht të ulët të rritjes, si edhe nivele mesatare të PBB-së për frymë. Vlerësimi ynë merr parasysh gjithashtu madhësinë e vogël të ekonomisë dhe konkurrueshmërinë relativisht të dobët. Nota përfundimtare e fuqisë ekonomike të Shqipërisë “ba1” është më e ulët se vlerësimi fillestar “baa2”, për shkak të diversifikimit më të kufizuar ekonomik dhe bazës më të ngushtë të eksporteve në krahasim me vendet e tjera me një nivel të ngjashëm të fuqisë ekonomike.
Ekonomia e Shqipërisë ka treguar qëndrueshmëri ndaj tre goditjeve të mëdha që ka përjetuar vitet e fundit: tërmeti i rëndë në fund të vitit 2019, pandemia COVID-19 – e cila e çoi ekonominë në recesion në vitin 2020 – dhe goditja inflacioniste pas fillimit të luftës Rusi-Ukrainë. Ekonomia u rimëkëmb shpejt pas recesionit të shkaktuar nga pandemia në vitin 2020. Rritja reale e PBB-së e tejkaloi nivelin para pandemisë që në vitin 2021 dhe ka mbetur e fortë që atëherë. Ne vlerësojmë se PBB-ja reale u rrit me 3.6% në vitin 2025 dhe do të mbetet solide rreth 3.5% në vitet 2026 dhe 2027, e nxitur nga rritja e fortë e eksporteve të shërbimeve dhe investimet në turizëm dhe infrastrukturë energjetike.
Në dekadën e ardhshme, aftësia e ekonomisë shqiptare për të vazhduar procesin e afrimit të të ardhurave me vendet e Bashkimit Europian do të varet nga suksesi i qeverisë në zbatimin e reformave strukturore, përfshirë reformat që ndihmojnë në zbutjen e niveleve të larta të emigracionit dhe tendencave demografike negative.
Forca e institucioneve dhe qeverisjes në Shqipëri vlerësohet me notën “ba2”, kryesisht për shkak të sfidave që lidhen me shtetin e së drejtës dhe luftën kundër korrupsionit. Shqipëria renditet e 91-ta nga 182 vende në perceptimin e korrupsionit sipas Transparency International. Në të njëjtën kohë, vlerësimi ynë merr parasysh edhe përpjekjet e Shqipërisë për të adresuar sfidat e vazhdueshme në këto fusha, për shembull përmes reformës në drejtësi që po zbatohet.
Vendimi i Këshillit Europian në qershor 2014 për t’i dhënë Shqipërisë statusin e vendit kandidat për në BE ka nxitur përparim në disa fusha kyçe, përfshirë depolitizimin e administratës publike, forcimin e sistemit gjyqësor, përpjekjet për luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, si dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe të pronës.
Më 19 korrik 2022, Bashkimi Europian hapi zyrtarisht negociatat e anëtarësimit me Shqipërinë dhe nisi shqyrtimin analitik të legjislacionit të BE-së (acquis communautaire), i njohur si procesi i screening, i cili përfundoi në dhjetor 2023. Shqipëria hapi kapitullin e parë të negociatave – “Themeloret” – në tetor 2024. Që prej atëherë janë hapur edhe të gjitha grup-kapitujt e tjerë. Ne i vlerësojmë negociatat e vazhdueshme të anëtarësimit si pozitive për kredibilitetin financiar të Shqipërisë, sepse zbatimi i reformave do të mbështesë forcimin institucional dhe pritet të përmirësojë edhe klimën e përgjithshme të biznesit.
Marrë nga Newsbomb.al
