Themeluesi i WikiLeaks bëri paraqitjen e tij të parë publike që nga lirimi i tij. A do ta udhëheq australiani lëvizjen globale për lirinë e shprehjes? Një dhomë gri dhe e pajetë e mbledhjeve të Këshillit të Evropës ishte vendi ku Julian Assange zgjodhi për të kthyer në qendër të vëmendjes.
Duke folur i qetë, por i sigurt gjatë seancës së tij dëgjimore, 53-vjeçari australian i tha komisionit të çështjeve ligjore dhe të të drejtave të njeriut të Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës se, “është e vështirë të flas me ju për përvojën e të qenit i izoluar prej vitesh në një qelizë e vogël. Në kushte të tilla humbet veten”.
Simboli i lëvizjes së shprehjes së lirë
Assange është ende në procesin e rimëkëmbjes dhe riintegrimit në shoqëri. Por pas paraqitjes së tij të re publike, shumë pyesin: a do të kthehet australiani si lider i lëvizjes globale për lirinë e shprehjes?
“Unë mendoj se në takim ai e kuptoi se sa i rëndësishëm është roli i tij,” tha për DW Andrei Hunko, një deputet i krahut të majtë në Bundestag . Mendoj se do të kalojë pak kohë me familjen e tij, por në të njëjtën kohë është një figurë shumë e rëndësishme në lëvizjen për lirinë e shprehjes”.
Kur u pyet gjatë seancës për planet e tij për të ardhmen, Assange ishte disi i paqartë, duke thënë se dëshiron të kalojë kohë me familjen e tij dhe se e ka të vështirë të përshtatet me realitetin modern.
Lirimi me marrëveshje
Detajet e marrëveshjes së arritur për lirimin e Assange nuk dihen, megjithëse akuzat kundër tij për publikimin e dosjeve të klasifikuara nga luftërat e SHBA-së në Irak dhe Afganistan sipas Aktit të spiunazhit të SHBA-së u hoqën.
“Në fund zgjodha lirinë mbi një drejtësi që nuk mund të ekzistonte kurrë,” tha Assange në Strasburg kur u pyet për të shpjeguar arsyet e tij për të rënë dakord për zgjidhjen. “Dua të jem i qartë: nuk jam i lirë sepse sistemi funksionoi. Jam i lirë sepse u deklarova fajtor për gazetari”.
Kërkesa e SHBA për ekstradimin e Assange bëri shumë presion mbi autoritetet britanike gjatë 14 viteve që ai kaloi në Mbretërinë e Bashkuar , një deputet britanik madje donte të paralajmëronte Assange për disa nga pozicionet e tij.
“Duke sulmuar të gjithë sistemin e drejtësisë të Mbretërisë së Bashkuar, Assange e ka përkeqësuar pozitën e tij, […] duke treguar njëanshmërinë e tij,” tha për DW Sir Christopher Robert Chope, anëtar i Partisë Konservatore në Parlamentin Britanik.
Kur Assange mbaroi fjalimin e tij, parlamentarët nga 46 shtetet anëtare të organizatës në dhomë u ngritën në këmbë dhe e duartrokitën atë. Megjithatë, shumë ishin të shpejtë për të kritikuar paraqitjen publike të Assange në mediat sociale. “Psherëtimë – Unë mendoj se e vetmja arsye pse gazetarët mbulojnë atë që ky spiun rus shpërthen është në mënyrë që ata t’i bëjnë pyetje menjëherë,” i shkroi X Jakob Kierkegaard i institutit të studimit Bruegel. Megjithatë, menjëherë pas seancës, Assange u largua drejtpërdrejt, pa marrë pyetje nga gazetarët.
Organizatat në anën e Assange
Për organizatat që luftojnë për lirinë e shprehjes, rasti i Assange është një simbol i luftës globale për lirinë e shtypit – por gjithashtu frikëson shumë gazetarë.
“Nuk do ta dimë kurrë se çfarë historish mbeten të patreguara për shkak të asaj që kaloi Assange”, thotë Rebecca Vincent, drejtoreshë e fushatës në Reporterët pa Kufij.
“Kur njerëz si Assange janë në shënjestër, është e qartë se kjo ka implikime rrëqethëse,” vazhdon Vincent. “Dhe ato pasoja janë ende aty, pavarësisht faktit që Assange është liruar”. Ajo e njeh shumë mirë themeluesin e WikiLeaks , të cilin e kishte vizituar gjashtë herë ndërsa ishte i burgosur në Mbretërinë e Bashkuar dhe kishte organizuar një fushatë të tërë për lirimin e tij.
Vincent beson se ishte e rëndësishme që Assange zgjodhi të fliste në Këshillin e Evropës: “Ai mund të kishte zgjedhur media të ndryshme. Në vend të kësaj, ai vendosi të fliste me Këshillin për herë të parë, gjë që më thotë se Julian e di rëndësinë më të gjerë të çështjes së tij – përtej asaj që ka kaluar. Si e kupton ai që kjo është vazhdimësi e luftës së tij për të drejtat tona”.
Marrë nga Deutsche Welle