Me aktakuzën ndaj Raul Castros, komploti venezuelian duket se po përsëritet në Kubë. Kjo demonstrohet edhe nga mbërritja në Karaibet jugore e aeroplanmbajtëses me energji bërthamore Nimitz dhe grupit të saj goditës, megjithëse një burim qeveritar siguroi New York Times se kjo ishte një “shfaqje force dhe jo një operacion i madh ushtarak”, siç u bë me aeroplanmbajtësen Gerald Ford për të kapur Nicolás Maduro.
Pas bastisjes së suksesshme kundër diktatorit në Karakas Trump u përpoq, pa sukses, me qeverinë e ajatollahëve në Teheran. Tani, një tranzicion “në stilin venezuelian” po afrohet edhe për Kubën. Por a është i realizueshëm në Ishullin e Revolucionit?
“Modeli i Karakasit” është i thjeshtë. Prit kokën udhëheqësit suprem, mbaj shumicën e zyrtarëve të nivelit të mesëm në pushtet për të siguruar stabilitetin administrativ dhe menjëherë arrin një sërë marrëveshjesh ekonomike dhe tregtare me këta udhëheqës të rinj. Demokracia, shkurt, kalon në plan të dytë.
Në Venezuelë, presidentja e përkohshme Delcy Rodríguez ka punuar në harmoni të plotë me Shtëpinë e Bardhë që nga dita e parë, pas kapjes së Maduros më 3 janar dhe transferimit të tij në Nju Jork për gjyq. Njëzet e gjashtë vjet “çavizëm” duket se janë fshirë brenda natës në emër të biznesit të ri të naftës.
Me sa duket, sepse udhëheqja ushtarake, një bastion i diktaturës, është ende fort në kontroll dhe zgjedhjet demokratike aktualisht janë jashtë diskutimit. Por Havana nuk është Karakas, paralajmërojnë ata që janë të njohur me regjimin e Kastros.
Dhe nuk ka gjasa që “Kastroizmi me vulën e Xhaxha Samit” të vendoset. Përtej unitetit të dukshëm të qeverisë komuniste pas figurës së Raul Castros mbi 90 vjeç dhe pavarësisht shpërthimeve pro-kapitaliste të njërit prej nipërve të tij, pengesa kryesore qëndron në Shtetet e Bashkuara, jo në Kubë .
“Në bisedat e mia me njerëz në administratë, nuk shoh vend për udhëheqësit aktualë, as për presidentin dhe as për familjen Castro. Jam i bindur se qëllimi përfundimtar i Trump është një ndryshim i qeverisë në Kubë, në një afat shumë të shkurtër “, tha Hugo Cancio, një sipërmarrës kubano-amerikan me ndikim nga Miami, për Mondo Capovolto të Corriere.
Ai është krijuesi i platformës së tregtisë elektronike Katapulk, një lloj Amazon që u lejon të mërguarve të porosisin dhe t’u dërgojnë miqve dhe të afërmve mallra që përndryshe nuk do të ishin të disponueshme në ishull.
Ndryshe nga Venezuela, të mërguarit kubanë kanë krijuar një rrjet të fuqishëm politik, të integruar në mënyrë të përkryer në institucionet e Uashingtonit, 11 anëtarë të Kongresit të Shteteve të Bashkuara janë me origjinë kubaneze dhe po ushtrojnë presion të fortë dhe të vazhdueshëm mbi Administratën me qëllim përmbysjen e regjimit në Havana.
Pa përmendur që shumë udhëheqës lokalë dhe kombëtarë janë ngritur në pushtet duke e bazuar mbështetjen e tyre elektorale pikërisht në premtimin e ndryshimit drastik të regjimit në Kubë. Komuniteti kubanez në Miami nuk do ta pranonte kurrë një zgjidhje hibride.
Sekretari i Shtetit dhe kandidati presidencial i lindur në Kubë, Marco Rubio, të cilit i janë besuar negociatat (jo sekrete) me nipin gjithnjë e më të fuqishëm të Raúl Castros, Raúl Rodríguez Castro, është i vetëdijshëm se “modeli venezuelian” nuk do të pranohet kurrë nga komuniteti i tij , i cili përfaqëson një segment të konsiderueshëm të elektoratit.
Kjo është konfirmuar pjesërisht nga sondazhi i fundit i Qendrës Kërkimore Peë mbi vlerësimin e miratimit të presidentit amerikan midis votuesve hispanikë, vetëm 66% e latino-amerikanëve që votuan për Trump në vitin 2024 ende e miratojnë performancën e tij, një rënie prej 27 pikësh përqindjeje që nga fillimi i mandatit të tij të dytë.
Vetë Rubio shpjegoi se Kuba “pranoi” ofertën e SHBA-së për ndihmë humanitare me vlerë totale 100 milionë dollarë. Nëse “zgjidhja venezueliane” dështon, pushtimi mbetet. Dhe këtu hyjmë në një skenar krejtësisht të paparashikueshëm, me disa të panjohura të mëdha.
Si do të sillej ushtria kubaneze, e trajnuar për besnikëri absolute? Dhe cili do të ishte reagimi i kubanezëve, një popull i dorëzuar që ka qenë i uritur për demokraci për shumë vite, i përbërë kryesisht nga gra, të moshuar dhe fëmijë, sepse të rinjtë kanë ikur nga ishulli në masë?
Revolucioni kubanez ka qenë në pushtet që nga viti 1959. Ndryshe nga Venezuela, e cila përjetoi “Çavizmin” vetëm në vitin 1998, nuk ka opozitë të vërtetë politike në ishull. Vetëm disa grupe disidente, kryesisht të afërta me Kishën Katolike dhe të mbrojtura nga ajo, kanë mbetur. “Venezuelianët dëshirojnë një kthim në ditët e lavdisë së bumit të naftës së shekullit të 20-të, kubanezët dëshirojnë një fillim të ri”, shkruan Politico .
Edhe të rinjtë, megjithatë, e dinë, sepse nuk kanë pushuar kurrë së mësuari atë në shkollat revolucionare, se Kuba ishte prej kohësh “në pronësi” të Shteteve të Bashkuara, dhe para revolucionit, “interesat amerikane përvetësonin rreth gjysmën e sheqerit të prodhuar me çmime të reduktuara, zotëronin rreth një të tretën e të gjitha fabrikave të sheqerit, një të tretën e shërbimeve publike, 90% të të gjithë prodhimit të energjisë elektrike dhe gati një të katërtën e territorit të ishullit”.
Trump po kërkon një fitore politike, për të qetësuar votuesit e tërbuar “nga lufta e gjatë në Iran dhe rritja e çmimeve të benzinës”, shkruan Neë York Times. Dhe shefi i CIA-s, John Ratcliff, gjatë vizitës së tij të fundit historike në Havana, i lëshoi një ultimatum Ministrit të Brendshëm Kuban Lázaro Casas dhe Raúl Rodríguez Castro.
“Do të ishte për të ardhur keq nëse diçka e keqe do t’i ndodhte këtij ishulli të bukur”, thuhet se tha ai, në stilin e shefit, në të njëjtën ditë kur Havana pranoi se rezervat e saj të fundit të karburantit po mbaronin. Sapo të mbarojnë kërcënimet, çdo vendim nuk do të jetë i lehtë dhe do të ketë pasoja të paparashikueshme.
Marrë nga Associated Press
