Më shumë se 100 këshilltarë ushtarakë amerikanë ndodhen në Arabinë Saudite, ku po ofrojnë mbështetje në fushën e inteligjencës dhe përcaktimit të objektivave për forcat saudite në fushatën ushtarake kundër rebelëve Houthi në Jemen, të mbështetur nga Irani.
Personeli ushtarak amerikan po vepron në kuadër të një komande të përbashkët të forcave, e krijuar gjatë javëve të fundit, në një kohë kur janë shtuar shenjat se Irani po rrit përpjekjet për të ndihmuar sulmet e Houthive ndaj Arabisë Saudite.
Sipas një zyrtari amerikan, SHBA-ja po e ndihmon Arabinë Saudite të përdorë një sistem që u mundëson oficerëve ushtarakë të shohin në kohë reale zhvillimet në fushëbetejë. Sistemi është krahasuar me teknologjinë Maven, të përdorur nga Pentagoni.
Një tjetër burim i njohur me bashkëpunimin mes dy vendeve tha se SHBA-ja po i ofron Arabisë Saudite gjithashtu mbështetje “gjeohapësinore” për përcaktimin e objektivave të sulmeve ndaj Houthive.
Megjithatë, burimet theksojnë se mbështetja amerikane ka aktualisht kufizime të qarta. SHBA-ja po ndan informacione të inteligjencës me Arabinë Saudite, siç ka bërë edhe më parë, por nuk po merr pjesë drejtpërdrejt në sulmet ushtarake.
Po ashtu, amerikanët nuk po ndihmojnë në furnizimin me karburant të avionëve luftarakë sauditë dhe nuk po ofrojnë mbështetje të tjera operacionale, siç ka ndodhur në të kaluarën gjatë luftimeve me Houthit.
Sipas një prej burimeve, përpjekja amerikane është e përqendruar kryesisht në garantimin që operacionet saudite të zhvillohen në mënyrë të koordinuar dhe profesionale.
Të gjitha burimet e kanë përshkruar këtë angazhim si një vazhdim të bashkëpunimit dhe trajnimit që SHBA-ja i ka ofruar prej kohësh Arabisë Saudite, një prej aleatëve të rëndësishëm të Uashingtonit në rajon.
Një zyrtar i Departamentit amerikan të Mbrojtjes tha për CNN se, si praktikë, institucioni nuk komenton çështje që lidhen me inteligjencën. CNN ka kontaktuar gjithashtu ambasadën e Arabisë Saudite në Uashington për një reagim.
Mbështetja amerikane vjen pas përparimeve të fundit të Houthive në Jemen dhe në një periudhë kur luftimet janë intensifikuar ndjeshëm. Një armëpushim i brishtë mes Houthive dhe qeverisë së Jemenit, e mbështetur nga Arabia Saudite, hyri në fuqi në vitin 2022, por vendi ka mbetur praktikisht i ndarë në dy pjesë.
Të enjten, Houthit morën kontrollin e një porti strategjik në Detin e Kuq, një zhvillim që mund t’u japë atyre mundësinë të kërcënojnë një prej rrugëve më të rëndësishme të transportit detar në rajon, ngushticën Bab-el-Mandeb. Në fillim të kësaj jave, grupi kreu gjithashtu një sulm me raketa dhe dronë ndaj Arabisë Saudite, ku u vranë dhjetëra civilë.
Angazhimi i ri amerikan shoqërohet me kujtimet e mbështetjes së diskutueshme që forcat amerikane i dhanë Arabisë Saudite për përcaktimin e objektivave gjatë administratave Obama dhe mandatit të parë të Trumpit. Kritikët e asaj kohe pretenduan se kjo mbështetje kontribuoi në numrin e lartë të viktimave civile.
Gjatë mandatit të dytë të Trumpit, SHBA-ja zhvilloi gjithashtu një fushatë ushtarake disa mujore kundër Houthive në Jemen, e cila përfundoi me një marrëveshje të papritur armëpushimi. CNN kishte raportuar më herët se gjenerali Dan Caine, kryetar i Shtabit të Përbashkët të Ushtrisë amerikane, kishte shtyrë për përfundimin e operacionit pak pasi u konfirmua si këshilltari kryesor ushtarak i Trumpit, për shkak të shqetësimeve se SHBA-ja nuk kishte një strategji të qartë për daljen nga konflikti.
Zyrtarët amerikanë po monitorojnë nga afër aktivitetet e Houthive, ndërsa lufta amerikane me Iranin vazhdon dhe rrezikon të zgjerohet në konflikte të tjera përmes grupeve aleate në rajon.
Arabia Saudite fillimisht hezitoi të përfshihej drejtpërdrejt në luftën e SHBA-së kundër Iranit. Madje, në fillim të kësaj vere, Riadi refuzoi të mbështeste përpjekjet e para amerikane për të shoqëruar anijet tregtare të prekura nga konflikti.
Por sulmet gjithnjë e më agresive të Houthive kanë rritur shqetësimet si në Uashington, ashtu edhe në Riad, për hapjen e një fronti të dytë të luftës.
Sipas zyrtarëve amerikanë, aktualisht në Jemen ndodhen qindra pjesëtarë të Gardës Revolucionare të Iranit, të cilët veprojnë së bashku me Houthit me synimin për të mbyllur ngushticën Bab-el-Mandeb. Kjo ngushticë lidh Detin e Kuq me Oqeanin Indian dhe është një prej pikave më strategjike për tregtinë globale.
CNN ka raportuar më herët se Irani po shqyrtonte një “opsion ekonomik bërthamor” nëse negociatat me SHBA-në do të dështonin: përdorimin e Houthive për të mbyllur këtë rrugë jetike detare.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, iu referua gjithashtu pranisë së Gardës Revolucionare iraniane në Jemen gjatë kësaj jave, kur deklaroi se Irani kishte rol në sulmet e fundit të Houthive ndaj infrastrukturës energjetike saudite.
Megjithatë, forcat amerikane janë tashmë të angazhuara në mënyrë intensive pas më shumë se gjashtë muajsh luftimesh me Iranin. Trupat amerikane në rajon janë përballur me sulme të përsëritura me raketa dhe dronë, dislokime të gjata dhe shqetësime për furnizimin me municione.
Pjesa më e madhe e vëmendjes së ushtrisë amerikane është aktualisht e përqendruar në operacionet rreth ngushticës së Hormuzit, ku SHBA-ja po kryen sulme ndaj objektivave iraniane, shoqëron anijet tregtare dhe mban një bllokadë detare ndaj porteve iraniane.
Brenda ushtrisë amerikane ekziston gjithashtu një shqetësim i madh për përfshirjen shumë të drejtpërdrejtë në fushatën ushtarake saudite kundër Houthive, veçanërisht në rast se një sulm shkon keq dhe shkakton viktima civile, siç ka ndodhur edhe në të kaluarën.
Marrë nga CNN.
