Çmimet e karburanteve në Shqipëri vijojnë të mbeten më të lartat në rajon, kryesisht për shkak të nivelit të lartë të taksave që aplikohen mbi një litër naftë.
Aktualisht, në tregun me pakicë, një litër naftë tregtohet rreth 214 lekë, ose afërsisht 2.2 euro. Në krahasim, në Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi çmimi luhatet rreth 1.6 euro për litër, ndërsa në Kosovë varion nga 1.7 deri në 1.8 euro, me tendencë të mëparshme më të ulët.
Në terma mesatarë, një qytetar shqiptar paguan 25–40% më shumë për karburant sesa banorët e vendeve fqinje.
Struktura e çmimit dhe pesha e taksave
Një nga faktorët kryesorë që ndikon në këtë diferencë është struktura fiskale. Në Shqipëri, taksat përfshijnë:
Taksa e qarkullimit: 27 lekë/litër Akciza: 39.4 lekë/litër Taksa e karbonit: 3 lekë/litër TVSH: 20%, e aplikuar mbi çmimin final (përfshirë edhe taksat e tjera)
Kjo mënyrë llogaritjeje e TVSH-së e rrit ndjeshëm barrën përfundimtare për konsumatorin.
Në kontrast, vendet e rajonit aplikojnë politika më lehtësuese:
Mali i Zi aplikon kryesisht akcizë (e reduktuar në rreth 0.22 euro/litër) dhe TVSH 21% Maqedonia e Veriut ka akcizë më të ulët dhe ka reduktuar përkohësisht TVSH-në nga 18% në 10% Kosovë aplikon akcizë rreth 0.37 euro/litër dhe TVSH 18%
Diferencat konkrete në taksa
Në total, një qytetar në Shqipëri paguan rreth 1.16 euro taksa për çdo litër naftë (rreth 53% e çmimit final). Në krahasim:
Në Maqedonia e Veriut: rreth 0.58 euro/litër (36%) Në Mali i Zi: rreth 0.55 euro/litër (35%) Në Kosovë: rreth 0.67 euro/litër (38.5%)
Kjo do të thotë se një drejtues mjeti në Shqipëri paguan pothuajse dyfishin e taksave krahasuar me qytetarët e vendeve fqinje.
Kosto bazë e njëjtë, diferencë nga taksat
Nëse përjashtohen taksat, çmimi bazë i naftës – përfshirë blerjen me shumicë, marzhet e tregtimit dhe kostot operative – është pothuajse i njëjtë në të gjithë rajonin, duke u luhatur rreth 1–1.1 euro për litër.
Kjo tregon se diferenca në çmimin final lidhet kryesisht me politikat fiskale dhe nivelin e taksimit në Shqipëri.
Marrë nga NOA.al
