Sipas të dhënave më të fundit të Eurostat mbi GDP-në për frymë në standarde të fuqisë blerëse (PPS), mesatarja e Bashkimit Evropian në vitin 2023 ishte 38 100 PPS, ndërsa Shqipëria mbetet shumë poshtë këtij niveli, me më pak se 15 000 PPS për frymë, pra më pak se 40 % e mesatares së BE-së.
Kjo nënvizon diferencën e thellë ekonomike që vazhdon të ndajë Shqipërinë nga pjesa tjetër e Europës, madje edhe nga fqinjët e saj më të afërt në Ballkan.
Në Serbi, niveli i GDP-së për frymë lëviz mes 15 000 dhe 24 500 PPS, ndërsa Beogradi arrin në grupin 24 500–31 100 PPS, pra rreth 65–80 % të mesatares së BE-së. Maqedonia e Veriut ka një situatë të ngjashme: rajonet e zakonshme variojnë nga 15 000–24 500 PPS, me Shkupin që afrohet ndjeshëm me Serbinë qendrore.
Në Mal të Zi, zona bregdetare Budva–Kotor ka një nivel pak më të lartë, në kufirin 15 000–24 500 PPS, ndërsa pjesa e brendshme është më afër kufirit shqiptar prej < 15 000 PPS. Bosnja dhe Hercegovina, nga ana tjetër, është pothuajse në të njëjtin rang me Shqipërinë, me disa përjashtime rreth Sarajevës që afrohen me 20 000 PPS.
Krahasuar me këto vende, Shqipëria rezulton një shkallë më poshtë, pa ndonjë rajon që i afrohet kategorisë së dytë.
Anëtarët e BE-së në rajon: distanca rritet
Në Bullgari, që është anëtarja me GDP-në më të ulët në BE, niveli mesatar shkon nga 15 000–24 500 PPS, ndërsa rajoni i Sofjes ngjitet në 24 500–31 100 PPS, pra afërsisht 70–80 % e mesatares evropiane. Në Greqi, shumica e rajoneve ndodhen në intervalin 24 500–31 100 PPS, me Atikën (Athina) që ngjitet në 31 100–38 500 PPS, ose rreth 90–100 % të mesatares së BE-së.
Në krahasim me këto dy fqinjë të BE-së, Shqipëria ka pothuajse gjysmën e fuqisë blerëse për frymë. Thënë më thjesht: një konsumator grek apo bullgar ka mesatarisht dyfishin e fuqisë ekonomike që ka një qytetar shqiptar.
Evropa qendrore dhe perëndimore: një tjetër “botë”
Në Evropën Qendrore, vendet si Polonia, Çekia dhe Hungaria që dikur ishin në nivele të ngjashme me Ballkanin, kanë kaluar në kategoritë 24 500–38 500 PPS, me kryeqytetet që tashmë afrohen me mesataren e BE-së. Ndërkohë, në Gjermani, Austri, Holandë, Skandinavi dhe Zvicër, GDP-ja për frymë shkon mbi 50 000 PPS, që përfaqëson 130 % ose më shumë të mesatares së BE-së, gati katër herë më shumë se në Shqipëri.
Sipas vlerësimeve të fundit, GDP për frymë në Shqipëri është rreth 11 000–12 000 PPS, ndërsa mesatarja e BE-së qëndron në 38 100 PPS. Kjo do të thotë se çdo shqiptar gjeneron rreth një të tretën e vlerës ekonomike që prodhon një qytetar mesatar evropian, duke përforcuar shifrat se Shqipëria është ende ndër ekonomitë më të dobëta sa i përket të ardhurave për frymë në kontinent.
Marrë nga Ekofin.al
