Shkrimtari hungarez Laszlo Krasznahorkai fitoi Çmimin Nobel në Letërsi për vitin 2025, tha të enjten organi që e jep çmimin.
“Çmimi Nobel në Letërsi për vitin 2025 i jepet autorit hungarez László Krasznahorkai për veprën e tij bindëse dhe vizionare që, në mes të terrorit apokaliptik, riafirmon fuqinë e artit”, tha Mats Malm, Sekretar i Përhershëm në Akademinë Suedeze.
Fituesit e mëparshëm të çmimit të letërsisë prej 11 milionë kronash suedeze (1.2 milionë dollarë) përfshijnë poetin dhe eseistin francez Sully Prudhomme, i cili fitoi çmimin e parë, romancierin dhe shkrimtarin amerikan të tregimeve të shkurtra William Faulkner në vitin 1949, kryeministrin britanik të Luftës së Dytë Botërore Winston Churchill në vitin 1953, turkun Orhan Pamuk në vitin 2006 dhe norvegjezin Jon Fosse në vitin 2023.
Çmimin e vitit të kaluar e fitoi autorja jugkoreane Han Kang, e cila u bë gruaja e 18-të – e para ishte autorja suedeze Selma Lagerlof në vitin 1909 – dhe e para jugkoreane që mori këtë çmim.
Gjatë viteve, zgjedhjet e bëra nga Akademia Suedeze kanë tërhequr po aq zemërim sa edhe duartrokitje.
Në vitin 2016, çmimi për këngëtarin dhe kompozitorin amerikan Bob Dylan shkaktoi kritika se vepra e tij nuk ishte letërsi e mirëfilltë, ndërsa çmimi i austriakut Peter Handke gjithashtu shkaktoi kritika në vitin 2019.
Handke kishte marrë pjesë në funeralin e ish-presidentit jugosllav Slobodan Millosheviç në vitin 2006, i cili nga shumë njerëz shihej si përgjegjës për vdekjen e mijëra shqiptarëve etnikë që u vranë në Kosovë dhe zhvendosjen e pothuajse 1 milion të tjerëve gjatë një lufte brutale të zhvilluar nga forcat nën kontrollin e tij në vitet 1998-99.
Fituesit e çmimeve janë akuzuar gjithashtu në të kaluarën se janë snobistë, se kanë paragjykime antiamerikane dhe se kanë injoruar disa nga gjigantët e letërsisë, përfshirë Lev Nikolayevich Tolstoy të Rusisë, Emile Zola të Francës dhe James Joyce të Irlandës.
Çmimi jepet nga Akademia Suedeze dhe vlen 11 milionë korona (1.2 milionë dollarë).
Të themeluara në testamentin e shpikësit të dinamitit dhe biznesmenit suedez Alfred Nobel, çmimet për arritje në letërsi, shkencë dhe paqe janë dhënë që nga viti 1901.
Marrë nga Reuters
