Ndërsa Rusia filloi pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës gati katër vjet më parë, Volodymyr Kudrytskyi, atëherë kreu i kompanisë shtetërore kombëtare të energjisë Ukrenergo të Ukrainës, po përpiqej t’i mbante dritat ndezur.
Në një farë mënyre, ai ia doli mbanë dhe vazhdoi ta bënte këtë çdo vit, duke fituar respektin e drejtuesve të energjisë në mbarë botën duke siguruar që vendi të ishte në gjendje t’i përballonte sulmet me raketa dhe dronë rusë në rrjetin e tij elektrik dhe të shmangte ndërprerjet katastrofike të energjisë – derisa u detyrua papritur të jepte dorëheqjen në vitin 2024.
Shkarkimi i Kudrytskyi u kritikua ashpër nga shumë persona në industrinë e energjisë dhe shkaktoi alarm në Bruksel . Në atë kohë, Kudrytskyi i tha POLITICO se ishte viktimë e centralizimit të pamëshirshëm të autoritetit që Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe kreu i tij i fuqishëm i zyrës Andriy Yermak shpesh e ndjekin. Ai tha se kishte frikë se “individë të korruptuar” do të përfundonin duke marrë përsipër kompaninë shtetërore.
Sipas mbështetësve të tij, është pikërisht ky lloj bisede — dhe refuzimi i tij për të heshtur — që shpjegon pse Kudrytskyi përfundoi në një kabinë të mbyllur me xham në një sallë gjyqi në qendër të Kievit javën e kaluar, ku ai u akuzua për përvetësim. Tani, ligjvënësit e opozitës dhe aktivistët e shoqërisë civile janë ngritur në këmbë, duke e quajtur këtë një tjetër shembull të lidershipit të Ukrainës që përdor ligjin për të frikësuar kundërshtarët dhe për të heshtur kritikët duke i akuzuar ata për korrupsion ose për bashkëpunim me Rusinë. Zyra e Zelenskyy nuk pranoi të komentojë.
Të tjerë që kanë marrë të njëjtin trajtim përfshijnë paraardhësin e Zelenskyy-t në detyrë, Petro Poroshenko, i cili u sanksionua dhe u nxor para drejtësisë për akuza korrupsioni këtë vit – një veprim që mund ta pengojë atë të kandidojë në zgjedhjet e ardhshme. Sanksionet janë kërcënuar ose përdorur shpesh kundër kundërshtarëve, duke ngrirë në mënyrë efektive asetet dhe duke bllokuar personin e sanksionuar nga kryerja e çdo transaksioni financiar, duke përfshirë përdorimin e kartave të kreditit ose aksesin në llogaritë bankare.
Që atëherë, Poroshenko e ka akuzuar Zelenskyn për “autoritarizëm” të fshehtë dhe për përpjekje për të “larguar çdo konkurrent nga peizazhi politik”.
Kjo mund të shpjegojë gjithashtu pse Kudrytskyi është ngritur në gjyq, sipas ligjvënësit të opozitës Mykola Knyazhitskiy, i cili beson se përdorimi i ligjit për të diskredituar kundërshtarët vetëm sa do të përkeqësohet, ndërsa zyra presidenciale përgatitet për zgjedhje të mundshme vitin e ardhshëm në rast se do të ketë një armëpushim. Ai ka frikë se ata po përdorin gjykatat “për të pastruar fushën e konkurrentëve” për të formësuar një zgjedhje të pandershme.
Të tjerë, përfshirë aktivisten e shquar ukrainase dhe drejtuesen e Qendrës së Veprimit Kundër Korrupsionit, Daria Kaleniuk, argumentojnë se presidenti dhe rrethi i tij po e përdorin luftën për të monopolizuar pushtetin në një shkallë të tillë saqë kjo kërcënon demokracinë e vendit.
Kaleniuk ishte në sallën e gjyqit për seancën dy-orëshe të Kudrytskyi-t dhe mbështet pretendimin e ish-shefes së energjisë se ndjekja penale është “politike”. Sipas Kaleniuk, çështja nuk ka asnjë kuptim ligjor dhe ajo tha se e gjitha tingëllonte “edhe më e çuditshme” ndërsa prokurorja detajoi akuzat kundër Kudrytskyi: “Ai dështoi të tregonte se kishte përfituar materialisht në ndonjë mënyrë” nga një kontratë infrastrukture që, në fund, nuk u përfundua, shpjegoi ajo.
Rasti në fjalë lidhet me një kontratë që Kudrytskyi e autorizoi shtatë vjet më parë si zëvendësdrejtor i atëhershëm i investimeve i Ukrenergo-s. Por nënkontraktori as nuk filloi punën për përmirësimet e caktuara në infrastrukturë dhe Ukrenergo arriti të rimarrë një pagesë paraprake që ishte bërë.
Shqetësimi i Kaleniuk mbështetet edhe nga ligjvënësja e opozitës Inna Sovsun, e cila i tha POLITICO-s se “nuk ka prova që [Kudrytskyi] është pasuruar”.
«Nuk pati dëme. Nuk mund të mos mendoj se e gjithë kjo është e motivuar politikisht», tha ajo.
Sovsun u paraqit në seancën gjyqësore për t’u ofruar si garantuese e lirimit me kusht nëse do të ishte e nevojshme — dy ligjvënës të tjerë ofruan të vepronin gjithashtu si garantuese, por gjykatësi vendosi në vend të kësaj një procedurë tjetër për ta liruar Kudrytskyin nga paraburgimi duke kërkuar pagesën e një garancie lirimi me kusht prej 325,000 dollarësh .
Një këshilltar i lartë ukrainas, i cili kërkoi të mos identifikohej në mënyrë që të mund të fliste për çështjen, e hodhi poshtë përshkrimin e mbrojtjes për çështjen kundër Kudrytskyi si të motivuar politikisht dhe duke pretenduar se nuk kishte asnjë substancë në akuzat për përvetësim. “Njerëzit duhet të presin për këtë çështje deri në seancën e plotë dëgjimore”, shtoi ai.
Por për ish-zëvendëskryeministren Ivanna Klympush-Tsintsadze, çështja “nuk duket mirë nga asnjë këndvështrim – as brenda vendit dhe as kur bëhet fjalë për partnerët ndërkombëtarë”. Koha, tha ajo, nuk është e dobishme për Ukrainën, pasi përkon me apelin e vazhdueshëm të Kievit për më shumë ndihmë evropiane në energji përpara asaj që ka të ngjarë të jetë dimri më i rrezikshëm i luftës.
Me Rusinë që po kryen sulme me raketa dhe dronë në një shkallë shumë më të gjerë se më parë, sfida energjetike e Ukrainës ka të ngjarë të jetë edhe më e vështirë. Dhe ndryshe nga dimrat e mëparshëm, sulmet e Rusisë kanë synuar objektet e shpimit, magazinimit dhe shpërndarjes së gazit natyror në Ukrainë, përveç rrjetit të saj elektrik. Gjashtëdhjetë përqind e ukrainasve aktualisht mbështeten në gazin natyror për të mbajtur shtëpitë e tyre ngrohtë.
Disa drejtues të sektorit të energjisë në Ukrainë kanë frikë gjithashtu se ndjekja penale e Kudrytskyit mund të jetë pjesë e një taktike parandaluese për të hedhur fajin te të tjerët në rast se sistemi energjetik i vendit nuk mund t’i përballojë më sulmet ruse.
Duke cituar burime të paidentifikuara, dy javë më parë media ukrainase Ukrainska Pravda raportoi se ish-drejtuesit e energjisë kanë frikë se po fajësohen për dështimin në bërjen e mjaftueshme për të rritur qëndrueshmërinë e infrastrukturës energjetike dhe për të forcuar objektet.
«Ata kanë nevojë për një fajtor tani», tha për POLITICO një ekspert i politikës së jashtme që ka këshilluar qeverinë ukrainase. «Ka pjesë të Ukrainës që ndoshta nuk do të kenë energji elektrike deri në pranverë. Tashmë është 10 gradë Celsius në apartamentet e Kievit dhe qyteti mund të ketë ndërprerje të zgjatura të energjisë. Njerëzit janë tashmë të zemëruar për këtë, kështu që zyra e presidentit ka nevojë për fajtorë», tha ai, duke folur në kushte anonimiteti për të diskutuar çështjen lirisht.
“Opozita do ta akuzojë Zelenskyn për dështimin e Ukrainës dhe do të argumentojë se ai duhet të kishte pasur tashmë masa të paparashikuara për të parandaluar ndërprerjet e zgjatura të energjisë ose një ngrirje të madhe, do të argumentojnë ata”, shtoi ai.
Anëtari i lartë i Këshillit Atlantik dhe autori i librit “Battlefield Ukraine”, Adrian Karatnycky, shqetësohet gjithashtu për drejtimin e udhëtimeve politike. “Ndërsa ai është një udhëheqës frymëzues dhe i guximshëm në kohë lufte, ka vërtet elementë shqetësues në sundimin e Zelenskyy-t”, tha ai.
Marrë nga Politico.eu
