Këshilli Bashkiak i Gjenevës në Zvicër ka miratuar rezolutën “L’Albanie n’est pas à vendre” (“Shqipëria nuk është në shitje”), me të cilën shpreh mbështetje për protestat qytetare në mbrojtje të Nartës, Zvërnecit, Sazanit dhe pasurive të tjera të përbashkëta.
Rezoluta R-338, e paraqitur më 15 shtator 2026, u miratua me 41 vota pro, 34 kundër dhe asnjë abstenim.
Në tekstin e rezolutës, këshilltarët bashkiakë të Gjenevës nënvizojnë shqetësimet për zhvillimet në disa prej zonave të mbrojtura shqiptare dhe përmendin në mënyrë të veçantë Nartën, Zvërnecin dhe Sazanin, në kontekstin e projekteve turistike dhe ndërhyrjeve në bregdet.
Nisma është ndërmarrë në kuadër të mobilizimeve të diasporës shqiptare në Zvicër, e cila prej muajsh ka ndjekur protestat e zhvilluara në Shqipëri kundër projekteve turistike dhe ndërhyrjeve në zona me rëndësi mjedisore.
Dorina Xhixho, pjesë e grupit të koordinimit të protestave në Gjenevë dhe në Zvicër dhe një prej personave të angazhuar në nismën për rezolutën, thotë për Citizens.al se qëllimi ka qenë që protestat në Shqipëri të mos mbeten vetëm një çështje e debatit të brendshëm.
“Si pjesë e grupit të koordinimit të protestave në Gjenevë dhe në Zvicër, e kam konsideruar gjithmonë si një nga rolet kryesore të diasporës t’u japë jehonë protestave në Tiranë, si në media ashtu edhe pranë instancave politike të vendeve ku jetojmë”, shprehet Dorina Xhixho për Citizens.al.
“Tirana duhet ta ndiejë se bota po e shikon dhe se protesta nuk është e izoluar”, shton ajo.
Sipas Xhixhos, përpara votimit të rezolutës, diaspora shqiptare në Gjenevë kishte informuar mediat zvicerane për protestat dhe kishte vendosur kontakte me partitë politike, veçanërisht me të Gjelbrit.
“Rezoluta përbën, në këtë kuptim, kulmimin institucional të këtyre përpjekjeve”, thotë ajo, duke veçuar edhe angazhimin e Edon Durakut dhe Marigona Hysenit, si dy prej iniciatorëve të nismës.
Çfarë kërkon rezoluta?
Rezoluta R-338 trajton çështjen e zhvillimeve në bregdetin shqiptar në një kontekst më të gjerë, duke iu referuar mbrojtjes së zonave natyrore dhe të drejtave të komuniteteve të prekura nga projektet e zhvillimit.
Sipas Xhixhos, dokumenti ka dy pjesë kryesore. Pjesa e parë, përmes preambulës, vendos në një kuadër institucional shqetësimet e ngritura nga protestat në Shqipëri.
“Kjo ka peshë për lëvizjen, sepse u jep jehonë jashtë vendit kërkesave që lidhen si me mbrojtjen e mjedisit, ashtu edhe me mbrojtjen e territorit dhe interesit publik”, shprehet ajo.
Pjesa e dytë e rezolutës përmban kërkesa drejtuar autoriteteve shqiptare.
“Mbrojtjen e bregdetit dhe të hapësirave natyrore nga një logjikë thjesht tregtare, transparencë në vendimmarrje, konsultim real të popullsive të prekura, respektimin e normave kombëtare dhe ndërkombëtare të mbrojtjes së mjedisit, si dhe garantimin e lirive të shprehjes, tubimit dhe manifestimit paqësor”, ndan mes të tjerash Dorina Xhixho.
Në dokument trajtohet gjithashtu çështja e lirive qytetare në kontekstin e protestave, përfshirë të drejtën e shprehjes, tubimit dhe manifestimit paqësor.
“U bën thirrje autoriteteve shqiptare të garantojnë plotësisht lirinë e shprehjes, të tubimit dhe të protestës për personat që kundërshtojnë në mënyrë paqësore këto projekte”, thuhet në dokumentin e rezolutës.
Një tjetër element që Xhixho e konsideron të rëndësishëm është kërkesa që edhe Qeveria e Gjenevës të prononcohet zyrtarisht për problematikat e bregdetit dhe protestave në Shqipëri.
“Kjo e çon çështjen edhe në nivelin ekzekutiv dhe ne do ta ndjekim nga afër vijimësinë që do t’i jepet”, thotë ajo.
Rezoluta e miratuar në Gjenevë vjen në një moment kur mbrojtja e zonave të mbrojtura shqiptare është bërë pjesë e diskutimeve edhe në institucione europiane. Në qershor, Parlamenti Europian kërkoi një moratorium mbi lejet dhe ndërhyrjet në zonat e mbrojtura të Shqipërisë, ndërsa çështja e Nartës dhe projekteve në bregdet është diskutuar edhe në kuadër të Konventës së Bernës.
“Çdo sinjal ndërkombëtar i jep një dimension tjetër debatit”
Për Dorina Xhixhon, rëndësia e votimit nuk lidhet vetëm me faktin se rezoluta është miratuar jashtë Shqipërisë, por edhe me simbolikën e qytetit ku ajo është votuar.
“Gjeneva nuk është një qytet si gjithë të tjerët: është kryeqyteti botëror i të drejtave të njeriut, pritëse e Zyrës së OKB-së dhe ka një traditë të gjatë në fushën e së drejtës humanitare”, thotë ajo.
Sipas saj, Gjeneva është gjithashtu një qendër e rëndësishme e qeverisjes ndërkombëtare mjedisore, ndërsa Zvicra ka një angazhim të fortë në këtë fushë.
“Në këtë kuptim, kjo rezolutë e vendos debatin për mbrojtjen e truallit shqiptar dhe të mjedisit, si edhe të drejtave themelore të popullsisë, në një kuadër më të gjerë”, shprehet Xhixho.
Ajo e lidh këtë edhe me statusin e Shqipërisë si vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Europian, duke theksuar rëndësinë e respektimit të normave kombëtare dhe ndërkombëtare. Për Xhixhon, votimi i rezolutës nuk shënon fundin e angazhimit të diasporës.
“Personalisht e kam thënë që në ditën e parë: për aq kohë sa do të protestohet në mëmëdhe, do të protestojmë edhe ne”, thotë ajo.
Ajo shton se protesta “nuk është vetëm sheshi”, por përfshin edhe rrjetet sociale, përpjekjet juridike, referendumin dhe lobimin politik brenda dhe jashtë Shqipërisë.
Në Gjenevë, sipas saj, do të ndiqet vijimësia që do t’i jepet rezolutës nga autoritetet lokale dhe do të vazhdojnë kontaktet me partitë politike zvicerane, veçanërisht për çështjet mjedisore.
“Koordinatorët vazhdojnë punën përmes letrave, peticioneve, komunikatave për shtyp dhe kontakteve me institucionet politike dhe mediat”, përfundon Xhixho.
Marrë nga Citizens.al
