Të dhënat nga Vrojtimi i Bankës së Shqipërisë për gjashtëmujorin e dytë të vitit 2024 tregojnë se 186 familje ose rreth 18% e të përgjigjurve kanë një kredi për të paguar. Kjo peshë ka rënë me rreth 6 pp krahasuar me gjashtëmujorin e parë 2024 dhe krahasuar me një vit më parë.
Qëllimi kryesor i huamarrjes mbetet ‘për konsum’ në 42% të rasteve të huamarrjes, ‘për blerje/riparim prone’ në 23% të rasteve dhe për ‘zhvillim biznesi’ në 12% të rasteve. Pesha e rasteve të huamarrjes për “blerje/riparim prone” dhe për “konsum” kanë shënuar rritje si në terma gjashtëmujorë ashtu edhe në terma vjetorë, ndërsa pesha e rasteve të huamarrjes për “zhvillim biznesi” ka rezultuar në rënie (me 6 pp) krahasuar gjashtëmujorin e kaluar, por ka pasur një rritje të lehtë me 1 pp referuar një viti më parë.
Ndërsa analiza për përbërjen e tepricës së deklaruar sipas burimeve dhe qëllimeve të përdorimit, rezulton se për gjashtëmujorin në analizë, rreth 45% e tepricës vjen nga burime formale, në masën më të madhe nga bankat (43% nga bankat dhe 2% nga IFJB) dhe rreth 55% nga burime joformale, (48% në formën e huamarrjes nga persona fizikë dhe 7% si hua në formë malli të papaguar) .
Në ndryshim nga periudhat e kaluara, kjo strukturë është zhvendosur në favor të burimeve joformale (me 25 pp në terma 6-mujorë dhe me 23 pp në terma vjetorë), si rezultat i rënies së peshës së huamarrjes nga bankat (ndërkohë që pesha e huamarrjes nga IFJB-të ka rezultuar në rritje), kundrejt rritjes së huamarrjes nga personat fizikë dhe huamarrjes në formën e mallit të papaguar.
Duke e analizuar përbërjen e tepricës së huamarrjes sipas qëllimit të përdorimit rezulton se rreth 34% e saj është përdorur për ‘zhvillim biznesi’, 42% për ‘blerje/riparim prone’ dhe 21% për “konsum”. Në terma vjetorë, të tri këto pesha kanë shënuar rritje përkatësisht me 23 pp, 9pp dhe 7pp. Nga ana tjetër, vetëm 2% e tepricës është deklaruar ‘për studime’ dhe 2% për ‘qëllime të tjera’, ku përgjithësisht dominon huamarrja për mbulimin e shpenzimeve shëndetësore, dhe të dy këto pesha kanë shënuar rënie krahasuar me një vit më parë.
Sa i përket formës së huamarrjes, në rreth 49% të rasteve të raportuara, ajo rezulton në formën e ‘kredisë nga institucione financiare’, ku 44% e rasteve janë në trajtë ‘kredie bankare’ (rënie me 1 pp krahasuar me 6MI 2024 dhe rritje me 2 pp krahasuar me një vit më parë), dhe 6% janë në trajtë ‘kartash krediti dhe overdraft’ (rritje me 9 pp krahasuar me 6MI 2024 dhe rritje me 9 pp referuar një viti më parë).
Në rreth 34% të rasteve, huamarrja deklarohet në formën e ‘parasë në dorë’ dhe në 16% të rasteve në formë ‘malli të papaguar’. Të dyja këto pesha kanë shënuar rënie si në terma gjashtëmujorë (respektivisht me 4 pp) dhe në terma vjetorë (përkatësisht me 4 pp dhe 2 pp).
Marrë nga Ekofin.al
