Ligji ndalon djegien e barit dhe mbetjeve bujqësore nga 1 prilli deri më 30 nëntor. Por zjarri i Krujës tregon se ndalimi me ligj, i bërë prej tre vitesh, nuk mjafton kur ligji nuk zbatohet. Në 10 ditët e para të gushtit janë regjistruar 176 vatra zjarri nga veriu në jug.
Gjatë orëve të fundit janë raportuar 10 vatra zjarri, nga të cilat 5 mbeten aktive dhe 4 janë në monitorim.
Në Dajt, zona po mbahet nën monitorim, ndërsa në Cikallesh, bashkia Kavajë, zjarri është shuar plotësisht. Në Priskë e Madhe vijon puna me 4 automjete zjarrfikëse, 15 efektivë të MZSH-së dhe mbështetjen e një helikopteri të Forcës Ajrore. Nuk raportohet rrezik për zonat e banuara. Në Mallakastër, vatrat në Riban–Ngraçan–Panahor–Çyçen janë shuar plotësisht dhe po monitorohen. Edhe zjarri në Drenie, bashkia Patos, është vënë plotësisht nën kontroll dhe vijon monitorimi.
Në Vilëz, bashkia Kurbin, ndërhyrja e forcave vendore dhe 35 efektivëve të FA-së bëri të mundur shuarjen e plotë të zjarrit në orën 13:00.
Në Krujë, zjarri në Abazë vijon të jetë aktiv, por pa rrezik për zonat e banuara. Në Krastë, zjarri ka rritur intensitetin dhe është përhapur në masiv pyjor. Në terren po operojnë forcat vendore, 50 efektivë të Forcave të Armatosura dhe një helikopter i Forcës Ajrore.
Situata në Krujë vjen vetëm pak orë pas zjarrit të fuqishëm të fundjavës, i cili tregoi se sa shpejt një vatër e nisur pranë banesave mund të kthehet në kërcënim për komunitetin. Zjarri u përhap me shpejtësi në malin e Krujës, duke rrezikuar zonat e banuara, ndërsa për shkak të afrimit të flakëve me banesat u bë edhe evakuimi i pjesshëm i banorëve.
Sipas Policisë së Shtetit, shkak i zjarrit dyshohet të ketë qenë djegia e barit pranë banesës nga një 73-vjeçar. Policia deklaroi se i dyshuari kishte ndezur zjarr për të djegur një sasi bari, por flakët dolën jashtë kontrollit dhe, të ndihmuara nga era, u përhapën në drejtim të malit të Krujës.
Ligji ndalon djegien nga prilli në nëntor
Që prej korrikut 2023, ligji për mbrojtjen e tokës bujqësore ndalon ndezjen e zjarreve në tokat bujqësore dhe, në mënyrë të posaçme, djegien e kashtës, mbetjeve bujqësore, barërave, ferrave apo shkurreve që mund të shkaktojnë përhapjen e zjarreve.
Neni 16/1 përcakton se kjo veprimtari ndalohet nga 1 prilli deri më 30 nëntor të çdo viti.
Edhe gjatë pjesës tjetër të vitit, djegia mund të bëhet sipas disa kushteve. Ligji kërkon leje nga njësia e vetëqeverisjes vendore dhe nga shërbimet e mbrojtjes civile, ndërsa përcakton një sërë kufizimesh për vendin dhe mënyrën e djegies.
Ndalohet, ndër të tjera, ndezja e zjarreve në zona të mbrojtura dhe turistike, pranë akseve rrugore, sipërfaqeve pyjore, pikave të karburantit, fshatrave dhe banesave. Ligji ndalon gjithashtu djegien në ditët kur era fryn me shpejtësi 20 kilometra në orë, edhe nëse janë marrë lejet përkatëse.
Shumë procedime, pak të dënuar
Në Shqipëri, zjarrvënia e qëllimshme është vepër penale dhe dënohet me 5 deri në 20 vite burg. Por të dhënat tregojnë se ndëshkimi për krimet mjedisore mbetet i ulët. Në vitin 2025 u regjistruan 38 procedime për “shkatërrimin me zjarr të pyjeve dhe mjedisit pyjor”, por vetëm një person u dënua.
Edhe në rastet kur çështjet shkojnë në gjykatë, dënimi me burgim shpesh pezullohet. Në vitin 2025, prokurorët kërkuan burgim në 82.98% të rasteve, por në 74.36% të tyre kërkuan edhe pezullimin e dënimit dhe vendosjen në provë. Gjykatat vendosën burgim në 81.58% të rasteve, por në 93.55% të tyre dënimi u pezullua dhe të pandehurit u vendosën në provë. Në 13.46% të rasteve pati vendim pafajësie.
Përfundim
Rasti i Krujës tregon qartë hendekun mes ligjit dhe zbatimit të tij. Sipas Policisë, zjarri nisi nga djegia e barit, një veprim i ndaluar me ligj. Flakët u përhapën drejt malit dhe për shuarjen e tyre u angazhuan qindra efektivë, zjarrfikës, mjete dhe helikopterë.
Për sa kohë ndalimi nuk respektohet dhe ndëshkimi mbetet i kufizuar, zjarret vijojnë të kthehen çdo verë në rrezik për pyjet, banesat dhe njerëzit.
Marrë nga Faktoje.al
