Ishin orët e para të së dielës (02.11.2025) dhe së hënës kur Ministria e Punëve të Brendshme e Serbisë njoftoi se 37 persona ishin ndaluar për trazira para Parlamentit të Serbisë. Midis tyre, sipas raportimeve të medias, ishte edhe basketbollisti Vladimir Shtimac.
Skenat kaotike filluan kur Dijana Hrka, nëna e një djali që vdiq në Novi Sad, donte të fillonte një grevë urie të paralajmëruar para Parlamentit, e pakënaqur që ende nuk ishte sqaruar se kush ishte përgjegjës për vdekjen e 16 personave në shembjen e një pjese të stacionit hekurudhor në Novi Sad një vit më parë.
Ngjarjet afër Presidencës
Por asaj nuk iu lejua të vinte në Parlament. Midis hyrjes në Parlament dhe Presidencës Serbe, është ngritur një vendbanim tendash i mbështetësve të qeverisë, i njohur si “Ćaciland” (kështu quhet kampi i tendave para Presidencës së Serbisë, që në gjuhën e përditshme simbolizon një grup njerëzish injorantë).
Presidenti serb Aleksandar Vuçiq e sheh atë si një fortesë dhe një “simbol të lirisë”. Vuçiq i përshkroi skenat e dhunshme si “histeri nga bllokuesit” për shkak gjoja të “dështimit” në Novi Sad, ku ata dyshohet se mblodhën më pak njerëz sesa pritej. Ai sugjeroi që udhëzimet për dhunë u morën në ambasadën amerikane.
“Bëhuni më të zgjuar”, u tha ai mbështetësve të tij. “Pritsni, le t’ju rrahin. Ju lutem, përpiquni të mos kundërsulmoni askund”, shtoi Vuçiq në televizionin “Informer”.
Me këtë, ai braktisi një ditë me retorikën pajtuese kur, para se të mbahej protesta përkujtimore në Novi Sad, kërkoi falje për fjalët e tij të ashpra dhe bëri thirrje për unitet dhe dialog.
Kush u përplas?
Ajo që ndodhi më herët të dielën është në kundërshtim me deklaratën e Vuçiqit. Qindra video tregojnë të dyja palët – demonstruesit që erdhën për të mbështetur Hrkën dhe njerëzit në kampin e tendave (Ćaciland) – duke hedhur gurë dhe fishekzjarrë. Një tende iu vu edhe flaka.
Sipas Dijana Hrka, përleshjet filluan kur njerëz nga “Ćaciland” filluan të sulmonin qytetarët. “Ata filluan të shënjestronin njerëzit tanë dhe një nga oficerët e policisë tha ‘ju jeni fajtor’, kështu që ata gënjenin që nga fillimi”, tha ajo për N1, duke shtuar se policia do të ishte fajtore nëse diçka u ndodhte njerëzve.
Kordonët e brigadës së policisë ishin përballë vetëm qytetarëve jashtë. Nuk dihet nëse dikush nga i ashtuquajturi “Ćaciland” është ndaluar. Një oficer policie dhe një grua u plagosën lehtë.
Në mbrëmje, studentët në bllokadë u bënë thirrje qytetarëve të shpërndaheshin nëpërmjet rrjeteve sociale, duke pretenduar se “Ćaciland” po mbushej me burra “të armatosur”. Megjithatë, ata shpejt i tërhoqën këto postime.
Në vend të kësaj, ata njoftuan se Dijana Hrka nuk duhet të lihet vetëm. Ata përsëritën se i qëndrojnë besnikë “mosdhunës si vlerë themelore e lëvizjes sonë”.
Duket si një lloj distancimi nga “zbarkimi në Ćaciland”, i cili është i paqartë se kush e filloi. Bazuar në pamjet filmike, duket se këto ishin grupe të veçanta qytetarësh të zemëruar. Disa akuzuan autoritetet për organizimin e dhunës, gjë që presidenti Vuçiq e mohoi.
Sulmet ndaj partisë SNS
Shtatë zyra të partisë SNS dyshohet, se u sulmuan në të gjithë Serbinë. Kritikët e autoriteteve e panë rezistencën ndaj ardhjes së Hrkës, një nëne që humbi djalin e saj, në Parlament si një gisht në plagë. Ndërsa ajo fliste me median, muzika “patriotike” gjçmonte nga vendbanimi me tendë.
Ndërkohë, pavarësisht pretendimeve të Vuçiqit për “dështimin” në Novi Sad, qyteti mbajti mitingun e tij më të madh ndonjëherë një ditë më parë (1 nëntor).
Sipas Arkivit të Asambleve Publike, 110.000 qytetarë u mblodhën në mesditë gjatë heshtjes për viktimat e tragjedisë, pa llogaritur ata që ishin ende të bllokuar në trafik.
Greva dhe protestat vazhdojnë
Manifestimi ishte përkujtimor, pa shumë slogane dhe “veprime” politike. Por studentët bënë thirrje për rezistencë të mëtejshme. “Shihemi nesër dhe çdo ditë tjetër derisa të ketë drejtësi”, shkruhej në një banderolë të madhe.
Të hënën në mëngjes (3 nëntor), Dijana Hrka vazhdoi grevën e urisë. Ajo e kaloi natën në një tendë të vogël, jo përpara Parlamentit, por në qoshen me Rrugën Takovska. Asaj iu bashkuan rreth njëzet veteranë lufte dhe qytetarë të tjerë.
Marrë nga Deutsche Welle
