Sipas të dhënave të fundit demografike, Shqipëria renditet ndër vendet me popullsinë më të re në Evropë, me një moshë mesatare prej vetëm 36 vjeç. Ky tregues e vendos vendin tonë dukshëm poshtë mesatares evropiane, e cila qëndron rreth 43 vjeç, dhe shumë më poshtë se vendet e plakura të kontinentit si Andorra (49 vjeç), Italia (48), Spanja, Gjermania dhe Greqia (47).
Në Ballkan, kontrasti është edhe më i theksuar. Shqipëria dhe Kosova, me moshë mesatare përkatësisht 36 dhe 32 vjeç, janë dy vendet më të reja të rajonit. Kjo i dallon ndjeshëm nga fqinjët veriorë e jugorë, si Serbia, Bosnja dhe Hercegovina, Kroacia apo Bullgaria, ku mosha mesatare arrin 45 vjeç, dhe veçanërisht nga Greqia, me 47 vjeç, një nga popullsitë më të plakura në të gjithë Evropën Juglindore.
Nga ana tjetër, vende si Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi paraqiten me një moshë mesatare rreth 41 vjeç, që i pozicionon në mes të spektrit ballkanik – as aq të rinj sa Shqipëria e Kosova, por as në nivelin e plakjes që shfaqet në Evropën Qendrore dhe Jugore. Ky kontrast demografik tregon për një dinamikë të fortë të lindjeve dhe një strukturë më të re të popullsisë në Shqipëri, e cila megjithatë ndikohet rëndë nga emigracioni i brezit të ri.
Në nivel kontinental, Shqipëria shfaqet në një grup të ngushtë vendesh me profil demografik të ri, krahas Irlandës (40) dhe Islandës (38), ndërsa Kosova mban vendin e parë me popullsinë më të re në Evropë. Kjo e bën Shqipërinë një përjashtim pozitiv në një kontinent që po përballet me plakje të shpejtë të popullsisë, me pasoja në tregun e punës, sigurimet shoqërore dhe produktivitetin ekonomik.
Megjithatë, ky avantazh strukturor është i brishtë. Rritja e emigracionit dhe ulja e normës së lindjeve mund ta përshpejtojnë procesin e plakjes në dekadën e ardhshme. Kështu, Shqipëria ndodhet përballë një dileme demografike: si ta shfrytëzojë dritaren e artë të popullsisë së re për rritje ekonomike dhe zhvillim, përpara se ajo të mbyllet.
Afrika ka popullsinë më të re
Afrika dallohet qartësisht si rajoni më i ri, me 21 vende që raportojnë moshë mesatare nën 20 vjeç, të kryesuara nga Nigeri (15 vjeç), Uganda (16) dhe Mali (16). Në total, këto 21 vende përfaqësojnë rreth 790 milionë njerëz. Kjo strukturë demografike pasqyron nivel të lartë të lindshmërisë dhe përmirësim të mbijetesës së fëmijëve, por njëkohësisht paralajmëron sfida të mëdha për krijimin e vendeve të punës dhe për sistemin arsimor. Popullsitë e reja të kontinentit afrikan pritet të ndikojnë ndjeshëm tregjet globale të punës dhe lëvizjet migratore në dekadat e ardhshme.
Evropa dhe Azia Lindore: Plakje me ritme rekord
Në krahun tjetër, Evropa dhe Azia Lindore kanë disa nga popullsitë më të plakura në botë. Në Evropë, ndër më të vjetrat janë Monako (57 vjeç), Italia (48) dhe Gjermania (47), ndërsa në Azi, Japonia (50 vjeç), Hong Kongu (47) dhe Korea e Jugut (46) nënvizojnë rënien demografike të rajonit.
Forca punëtore në tkurrje dhe rritja e raportit të varësisë krijojnë sfida serioze për të ardhmen, sidomos në fushën e kujdesit shëndetësor dhe pensioneve.
Marrë nga Ekofin.al
