Të dhënat e fundit të Eurostat zbulojnë një tablo të qartë të pabarazive të mëdha ekonomike në Europë, ku Shqipëria mbetet e fundit sa i përket të ardhurave mesatare për frymë, edhe kur ato rregullohen sipas fuqisë blerëse.
Në krye të listës evropiane qëndron Luksemburgu, me 50,799 euro për frymë, ndërsa mesatarja e Bashkimit Evropian arrin në 21,582 euro.
Shqipëria, më e varfra në rajon
Sipas Eurostat, Shqipëria regjistron vetëm 3,075 euro të ardhura mesatare për frymë në vit, ose 5,098 njësi në paritet fuqie blerëse (PPS) — shifra që e rendisin të fundit në Ballkan dhe në Europë.
Maqedonia e Veriut arrin në 3,910 euro, Mali i Zi në 4,293 euro, ndërsa Serbia në 6,073 euro.
Në vendet e rajonit që janë bërë pjesë e BE-së, niveli është disa herë më i lartë: Kroacia me 12,344 euro, Rumania me 7,837 euro dhe Bullgaria me 7,811 euro.
Në terma të fuqisë blerëse, diferenca mbetet e madhe. Në Shqipëri, të ardhurat reale arrijnë vetëm rreth 24% të mesatares së BE-së, ndërsa në Kroaci, Rumani apo Bullgari variojnë mes 60–70% të nivelit evropian.
Hendeku me BE-në mbetet i thellë
Krahasuar me mesataren e Bashkimit Evropian, Shqipëria ka më pak se një të pestën e të ardhurave nominale, dhe më pak se një të katërtën në terma të fuqisë blerëse. Kjo do të thotë se edhe pse kostoja e jetesës në vend është më e ulët, diferenca e standardit jetik me Europën mbetet e konsiderueshme.
Nëse mesatarja e BE-së është 21,582 euro, një shqiptar ka në dispozicion mesatarisht 3,075 euro në vit — pra rreth 14% e mesatares europiane. Edhe brenda rajonit, hendeku është i ndjeshëm: një kroat fiton rreth katër herë më shumë se një shqiptar, ndërsa një serb afro dy herë më shumë.
Sipas Dr. Stefano Filauro, profesor në Universitetin “Sapienza” të Romës, “niveli i prosperitetit mesatar të vërejtur në vitin 2024 reflekton struktura të qëndrueshme afatgjata”. Ai thekson se vendet me produktivitet të ulët, ekonomi të mbështetur te shërbimet bazë dhe shkallë të lartë informaliteti, kanë ritme të ngadalta për konvergjencë me standardet e BE-së.
Në rastin e Shqipërisë, ndikues mbeten paga të ulëta dhe sektorë me vlerë të shtuar të kufizuar, emigracion i lartë që ndikon në uljen e bazës tatimore dhe mungesë diversifikimi ekonomik, që kufizon rritjen e produktivitetit për punëtor.
Përshtatja për fuqinë blerëse
Kur përshtatet për standardin e fuqisë blerëse (PPS) – një njësi monetare artificiale që barazon atë që mund të blihet me para në të gjitha vendet – hendeku ngushtohet, por mbetet i madh.
Të ardhurat neto mesatare të ekuivalentuara variojnë nga 5,098 PPS në Shqipëri në 37,781 PPS në Luksemburg. Mesatarja e BE-së është 21,245 PPS, me Hungarinë (11,199 PPS) më të ulëtën midis anëtarëve të BE-së.
Hendeku midis më të ulëtës dhe më të lartës në BE është rreth 26,500 PPS, krahasuar me gati 43,000 € në terma nominalë. Vende të tilla si Polonia, Rumania dhe Bullgaria performojnë dukshëm më mirë kur të ardhurat maten në PPS sesa në terma nominalë.
Midis ekonomive të “Katër të Mëdhave” të BE-së, Gjermania dhe Franca mbeten mbi mesataren, ndërsa Italia dhe Spanja janë pak poshtë saj.
Marrë nga Euronews.com
