Në vitin 2024, vendet e Europës Veriore dhe Perëndimore regjistruan pagat neto mesatare më të larta. Hendeku zvogëlohet kur rregullohet sipas standardeve të fuqisë blerëse, por mbetet i rëndësishëm.
Pagat bruto mund të mos jenë matësi më efektiv për të krahasuar vendet europiane, pasi tatimi mbi të ardhurat personale dhe kontributet për sigurimet shoqërore të punonjësve ndryshojnë shumë. Disa vende gjithashtu ofrojnë mbështetje më bujare për familjet me fëmijë. Prandaj, të ardhurat neto vjetore janë një tregues më i dobishëm për krahasim.
Pra, cilat vende evropiane ofrojnë të ardhurat mesatare neto më të larta? Ku fitojnë njerëzit më shumë mesatarisht në Europë?
Të ardhurat neto vjetore ndryshojnë ndjeshëm në Evropë, edhe kur rregullohen për fuqinë blerëse sipas Eurostat. Në vitin 2024, të ardhurat neto vjetore varionin nga 11,074 € në Bullgari deri në 50,410 € në Luksemburg brenda BE-së. Mesatarja e BE-së ishte 29,573 €.
Këto shifra vlejnë për një person të vetëm pa fëmijë që fiton 100% të pagës mesatare. Më poshtë diskutohen edhe opsione të tjera.
Të ardhurat më të larta gjenden jashtë BE-së
Sipas të dhënave të disponueshme për tre vende të EFTA-s dhe vendin kandidat për BE, Turqinë, shifra më e lartë arrin në 85,631 € në Zvicër, e ndjekur nga Islanda me 57,573 €. Norvegjia renditet gjithashtu në vendin e pestë me 47,232 €, duke treguar dominimin e vendeve jo-anëtare të BE-së në të ardhurat neto.
Edhe vendet e tjera nordike performojnë mirë. Danimarka (43,913 €), Finlanda (36,877 €) dhe Suedia (36,147 €) renditen të gjitha mbi mesataren e BE-së.
Vendet e Europës Perëndimore dhe Veriore kryesojnë brenda BE-së. Pas Luksemburgut, Holanda (47,892 €) dhe Irlanda (46,208 €) raportojnë të ardhurat neto më të larta ndër vendet anëtare të BE-së.
Europa Jugore dhe Lindore mbeten prapa
Vendet e Europës Jugore si Italia (24,797 €), Spanja (24,571 €) dhe Greqia (18,709 €) janë dukshëm nën mesataren e BE-së. Shtetet lindore anëtare si Rumania (12,655 €), Bullgaria (11,074 €) dhe Hungaria (13,883 €) raportojnë të ardhurat neto më të ulëta në bllok. Turqia (11,440 €) qëndron pak mbi Bullgarinë për të ardhurat neto.
Nga katër ekonomitë më të mëdha të BE-së, Gjermania prin; Italia dhe Spanja nën mesatare
Të ardhurat neto për katër ekonomitë më të mëdha të BE-së janë si vijon: Gjermania prin me 39,594 €, e ndjekur nga Franca me 32,354 €. Italia (24,797 €) dhe Spanja (24,571 €) janë dukshëm nën mesataren e BE-së.
Kur rregullohen sipas standardeve të fuqisë blerëse (PPS), të ardhurat neto vjetore varionin nga 16,784 në Sllovaki deri në 40,948 në Holandë, me një mesatare të BE-së prej 28,906.
Ndarje Lindje-Perëndim në fuqinë blerëse
Kur përfshihen vendet jo-anëtare të BE-së, Zvicra prin me diferencë të madhe me 48,331 PPS, e ndjekur nga Norvegjia me 38,712 PPS, duke e vendosur të tretën pas Holandës. Luksemburgu (37,630 PPS) dhe Austria (37,359 PPS) përmbyllin pesëshen e parë.
Të dhënat tregojnë një ndarje Lindje-Perëndim në fuqinë blerëse, me shumicën e vendeve të Europës Lindore, Balltike dhe Ballkanike që performojnë më dobët.
Portugalia është një përjashtim — gjeografikisht Perëndimore, por ekonomikisht grupuar me vendet lindore për sa i përket fuqisë blerëse, me një nivel PPS nën 20,000.
Fuqia blerëse e ngushton hendekun, por ai vazhdon të ekzistojë
Në terma nominalë, ka një mospërputhje të madhe në të ardhurat neto vjetore në BE. Diferenca mes më të lartës dhe më të ultës — Luksemburg dhe Bullgari — është mbi 4.5 herë. Megjithatë, kur rregullohet për standardet e fuqisë blerëse (PPS), kjo diferencë ngushtohet në 2.4 herë, mes Sllovakisë dhe Holandës.
Ndër katër ekonomitë më të mëdha të BE-së, Gjermania është e vetmja me një nivel PPS mbi mesataren e BE-së.
Të ardhurat neto rriten për familjet me fëmijë
Në përgjithësi, familjet me fëmijë kanë të ardhura neto më të larta sesa ato pa fëmijë. Për shembull, ndërsa një person i vetëm pa fëmijë ka të ardhura neto prej 29,573 €, një çift me një të punësuar dhe dy fëmijë fiton 35,656 €. Kjo diferencë vjen nga përfitimet tatimore dhe ndihmat për familjen.
Përjashtimi i vetëm është Turqia, ku të ardhurat neto janë të njëjta për të dy llojet e familjeve.
Në Qipro, Finlandë, Norvegji, Spanjë dhe Suedi, familjet me fëmijë gjithashtu fitojnë më shumë, por diferenca është relativisht e vogël — më pak se 10%.
Familjet me fëmijë përfitojnë më shumë në Sllovaki, Poloni, Luksemburg dhe Belgjikë, ku të ardhurat neto janë mbi 40% më të larta sesa ato të familjeve pa fëmijë. Për shembull, në Sllovaki, të ardhurat neto rriten nga 14,070 € për një person të vetëm pa fëmijë në 19,851 € për një çift me një të punësuar dhe dy fëmijë.
Çiftet me dy të punësuar dhe dy fëmijë në përgjithësi kanë të ardhura neto më të larta se ato pa fëmijë. Megjithatë, përparësia në të ardhura është më e vogël krahasuar me çiftet me një të punësuar. Në BE, ata fitojnë një të ardhur neto mesatare prej 63,523 €.
Të ardhurat neto: Përkufizimi dhe rëndësia e tyre
Të ardhurat neto mesatare vjetore përfaqësojnë të ardhurat që mbeten pasi zbriten tatimi mbi të ardhurat personale dhe kontributet për sigurimet shoqërore të punonjësve nga të ardhurat bruto vjetore, duke përfshirë çdo ndihmë familjare të zbatueshme. Këto të ardhura mund të ndryshojnë në varësi të kushteve familjare — si nëse një person është i vetëm apo i martuar, dhe sa fëmijë në varësi ka.
Marrë nga Ekofin.al
