Nga Michael Rubin
Shumë progresistë dhe ndërkombëtarë në të dy anët e Oqeanit Atlantik mbështesin zgjerimin e Bashkimit Europian. Por rritja e anëtarësisë nuk sjell gjithmonë paqe. Kremlini e justifikoi pushtimin e Gjeorgjisë në vitin 2008, si edhe pushtimet e Ukrainës në 2014 dhe 2022, me paranojën e tij për zgjerimin e BE-së drejt lindjes.
Logjika pas anëtarësimit është se BE-ja është një klub ekskluziv, ku kushtet për t’u pranuar sjellin paqe dhe siguri. Problemi është se zyrtarët europianë shpesh vendosin dëshirat mbi realitetin. Për shembull, Gjermania për vite me radhë mendoi se varësia nga gazsjellësi Nord Stream 2 dhe gazi rus ishte ide e mirë, ndërsa Brukseli mendonte se presidenti turk Recep Tayyip Erdogan ishte një demokrat i iluminuar që kishte hequr dorë nga mbështetja për islamizmin radikal. Tri dekada më parë, zyrtarët europianë morën në dorë çështjen e Iranit nga SHBA-ja, duke pretenduar se “dialogu kritik” europian do ta kufizonte më mirë programin bërthamor dhe shkeljet e të drejtave të njeriut sesa diplomacia amerikane. Udhëheqësit iranianë i trajtuan europianët si naivë dhe vazhduan në fshehtësi programet e tyre bërthamore dhe raketore.
Këto gabime nuk e bëjnë të drejtë një tjetër gabim, por Europa shpesh nuk arrin të dallojë ata që shtiren si liberalë për të marrë pushtet. Ndërsa progresistët kritikojnë qeverinë konservatore në Hungari për prirje joliberale dhe antidemokratike, ata shpesh mbyllin sytë ndaj abuzimeve në rritje tek vendet e majta që synojnë anëtarësimin.
Rasti më i fundit është Edi Rama, kryeministër i Partisë Socialiste në Shqipëri për katër mandate. Sipas autorit, në vend që ta çonte vendin drejt një modeli suksesi europian, Rama ka zgjedhur një rrugë autokratike të ngjashme me Turqinë e Erdoganit. Ai pretendohet se ka përdorur një strukturë antikorrupsion të financuar nga SHBA-ja dhe BE-ja për të burgosur kundërshtarë politikë, për të përmbysur zgjedhje dhe për të konfiskuar prona, ndërsa ai dhe rrethi i tij kanë monopolizuar marrëveshjet e pasurive të paluajtshme dhe industrinë e legalizuar të kanabisit.
Freedom House e rendit Shqipërinë si “pjesërisht të lirë”, në të njëjtin nivel me Hungarinë. Ndërsa Transparency International, që mat perceptimin e korrupsionit, e rendit Shqipërinë më poshtë se Kuba pas një rënieje në klasifikim vitin e kaluar, një tregues që, sipas autorit, nuk përputhet me standardet e BE-së.
Antonio Costa, president i Këshillit Europian, sipas autorit, nuk po e sheh prapambetjen e Shqipërisë drejt diktaturës dhe kleptokracisë. Ai ka deklaruar se Shqipëria “i përket” BE-së dhe në maj 2025 tha se Shqipëria dhe Mali i Zi po “tregojnë rrugën” si vendet më të avancuara në procesin e zgjerimit. Sipas autorit, kjo qasje e favorizon Ramën dhe e inkurajon të forcojë pushtetin e tij.
Delegacioni i fundit i BE-së në Shqipëri erdhi një vit pasi Rama arrestoi Erion Veliajn, kryetarin e Bashkisë së Tiranës. Veliaj ndodhet ende në paraburgim. Sipas të dhënave të përmendura, 58% e të burgosurve në Shqipëri janë në paraburgim, pesë herë më shumë se mesatarja e BE-së. Këshilli i Europës ka raportuar se përdorimi i paraburgimit ndaj kryetarëve në detyrë përbën rrezik serioz për qeverisjen demokratike.
Veliaj nuk është i vetmi politikan i njohur që, sipas autorit, është vënë në shënjestër. Ai përmend edhe liderin e opozitës Sali Berisha, ish-zëvendëskryeministrin Arben Ahmetaj dhe ish-ministrin e Mbrojtjes Fatmir Mediu.
Për një kohë të gjatë, udhëheqësit europianë e kanë përkëdhelur Ramën. Po ashtu edhe Departamenti Amerikan i Shtetit, ku burokratë karriere në zyrën për Europën kanë ndjekur politika në interes të tyre, në dëm të interesave më të gjera amerikane. Pasojat u panë qartë në mbledhjen e javës së kaluar të Bordit të Paqes, ku Rama doli nga tema për të mbajtur një fjalim të ashpër për gjyqin ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, në Hagë, një devijim ironik, duke pasur parasysh qëndrimin e vetë Ramës ndaj drejtësisë së pavarur.
Një çerek shekulli më parë, BE-ja dhe SHBA-ja injoruan rrëshqitjen e Turqisë drejt diktaturës, duke zbutur dhe justifikuar korrupsionin në rritje të Erdoganit dhe sulmet e tij ndaj demokracisë. Sot, Europa ka në kufijtë e saj një shtet që mbështet terrorizmin. Pyetja tani është nëse Brukseli do ta përsërisë të njëjtin gabim, duke përqafuar një lider që tregon përbuzje ndaj gjithçkaje që BE-ja thotë se përfaqëson.
Marrë nga Uashington Examiner
