Ndryshe nga Shtetet e Bashkuara, Irani ishte përgatitur për një luftë të gjatë, theksoi Ali Larijani, Sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, në ditën e tretë të luftës. Larijani përsëriti kështu atë që zyrtarë të tjerë (ende) të Republikës Islamike kanë shpallur që nga 28 shkurti: “Ne do të mbrohemi, pavarësisht kostos”.
Që nga 28 shkurti, SHBA-ja dhe Izraeli po kryejnë një ofensivë ushtarake të koordinuar dhe masive kundër Iranit. Sulmet kanë në shënjestër në mënyrë specifike udhëheqësit, si dhe objektet ushtarake dhe qeveritare.
Irani po kundërpërgjigjet me sulme me raketa dhe dronë ndaj Izraelit dhe bazave amerikane në vendet fqinje të Gjirit Persik. Vetëm Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) kanë raportuar, se janë përballur me qindra sulme nga Irani.
Deri të mërkurën, më 4 mars, Irani ka lëshuar më shumë se 500 raketa balistike dhe mbi 2.000 dronë, sipas Admiralit Brad Cooper, kreut të Komandës Qendrore të SHBA-së për Lindjen e Mesme (Centcom). Ai akuzoi Iranin për shënjestrimin pa dallim të civilëve.
“Nuk e dimë saktësisht se sa raketa balistike dhe dronë zotëron në të vërtetë Irani”, i tha DW-së një ekspert armësh, i cili dëshiroi të mbetej anonim. Ai gjithashtu përsëriti një teori që është diskutuar midis ekspertëve ushtarakë që nga fillimi i luftës: Nëse Irani nuk do ta kishte sulmuar Izraelin me qindra raketa në tetor 2024 – në hakmarrje për vrasjen e udhëheqësit të Hamasit Ismail Haniyeh në Teheran – nuk do ta kishte hapur kutinë e Pandorës për vete.
Sulmi nxori në pah dobësinë e programit të raketave me rreze të gjatë veprimi të Iranit. Raketat me rreze të gjatë veprimi nuk ishin në gjendje të godisnin me saktësi objektivat e tyre. Si rezultat, programi i raketave jo vetëm që humbi potencialin parandalues, por kaloi edhe një prag psikologjik në përballjen e drejtpërdrejtë.
Logjistika dhe prodhimi i raketave dhe dronëve
Në fillim të luftës të shtunën (28.02.2026), ushtria izraelite vlerësoi se Irani zotëronte rreth 2.500 raketa balistike. Përveç raketave të lëshuara nga Irani, numri ka të ngjarë të jetë ulur më tej për shkak se shumë të tjera u shkatërruan ose u varrosën në tunelet e tyre të magazinimit gjatë sulmeve ajrore nga Izraeli dhe ushtria amerikane.
Imazhet satelitore që qarkullojnë aktualisht në internet dyshohet se tregojnë sulme ndaj bazave të raketave në Kermanshah, Karaj, Khorramabad dhe Tabriz Veri. Imazhet duket se tregojnë hyrjet e tuneleve të shembura të arsenaleve të magazinimit nëntokësor, të cilat thuhet se janë shkatërruar nga sulmet e fundit.
“Gjithashtu po shohim se raketahedhësit e lëvizshëm po ndiqen energjikisht”, tha eksperti i armëve. “Ajo që ishte shumë e vështirë pesë vjet më parë, tani është e mundur falë përparimeve teknologjike. Megjithatë, mbetet pyetja se sa prej këtyre sistemeve janë shkatërruar në të vërtetë.”
Megjithatë, nuk dihet se sa raketa u morën nga këto depo dhe u shpërndanë në të gjithë vendin para luftës së parashikueshme, ose sa raketahedhës ekzistojnë ende.
Gjithashtu thuhet se Irani është në gjendje të reagojë në mënyrë fleksibile ndaj ritmit të prodhimit të dronëve. Këto nuk janë objekte prodhimi të mëdha dhe lehtësisht të dukshme. Sipas dokumenteve ruse të rrjedhura, Teherani mund të prodhojë rreth 5.000 dronë në muaj. Dronët lëshohen nga një konstrukt i thjeshtë që mund të montohet brenda pak orësh.
Prodhimi i njërit prej këtyre dronëve, të quajtur Shahed, pritet t’i kushtojë Iranit disa mijëra dollarë. Në të kundërt, një raketë interceptuese Patriot kushton deri në afërsisht tre milionë dollarë secila.
Sipas një analize të New York Times bazuar në imazhe satelitore dhe video të verifikuara, Irani përdori raketat dhe dronët me rreze të shkurtër veprimi gjatë fundjavës dhe të hënës për të dëmtuar strukturat që janë pjesë ose afër sistemeve të komunikimit dhe radarit në të paktën shtatë baza ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme.
Sulmet ndaj këtyre vendeve sugjerojnë se Irani donte të prishte aftësitë e komunikimit dhe koordinimit të ushtrisë amerikane. Infrastruktura e komunikimit e ushtrisë amerikane mbahet shumë sekret, duke e bërë të vështirë përcaktimin e saktë se cilat sisteme mund të preken.
Pasojat për popullsinë dhe rajonin
“Irani do të përpiqet ta zgjasë luftën dhe po luan me kohën”, thotë Fawaz Gerges, profesor i Marrëdhënieve Ndërkombëtare në London School of Economics, në një intervistë me DW.
“Udhëheqja iraniane ka pasur kohë për të planifikuar dhe koordinuar veprimet e saj. Mendoj se ata po përgatiten për një luftë të gjatë.” Qëllimi kryesor i regjimit iranian është në thelb rezistenca, aftësia për të duruar në mënyrë që të përballojë goditjet e para, të dyta dhe të treta dhe më pas të vazhdojë të rezistojë.
Barrën e luftës e mban kryesisht popullsia iraniane, e cila është e pambrojtur kundrejt sulmeve. Edhe nëse SHBA-ja dhe Izraeli pretendojnë se po kryejnë sulme me objektiva të caktuara, dëmet e konsiderueshme kolaterale janë pothuajse të pashmangshme në qytetet me popullsi të dendur.
Në ditën e parë të sulmeve, sipas burimeve iraniane, u godit një shkollë fillore në qytetin jugor të Minabit. Mediat shtetërore iraniane treguan të martën (03.03.2026) imazhe të varrimeve masive të 168 fëmijëve të moshës shtatë deri në dymbëdhjetë vjeç dhe mësuesve të tyre. Kombet e Bashkuara e përshkruan sulmin si “absolutisht tronditës” dhe bënë thirrje për një hetim.
Izraeli mohoi se ka sulmuar shkollën në Minab, e cila ndodhet rreth 40 kilometra larg Gjirit të Omanit. SHBA-ja, që ka disa aeroplanmbajtëse në Detin Arabik, njoftoi se do të hetojë incidentin.
Marrë nga Deutsche Welle
