“Pas 48 vitesh kontribute, pensioni im nuk mjaftonte për të bërë një jetë dinjitoze në Itali, ndaj bëra valixhet dhe u nisa për në Shqipëri. Këtu pensioni i INPS-it nuk tatohet dhe kostoja e jetesës është më e ulët”.
Carmine Impietro, ish-mekanik nga Novara, hap krahët nga tarraca e një hoteli në qendër të Durrësit, pranë një pishine me pamje nga deti. Pas tij shtrihet Adriatiku dhe, përtej horizontit, vetëm 200 kilometra larg, ndodhen brigjet e Pulias dhe porti i Barit: Italia ku lindi dhe jetoi gjithë jetën, por që tani ka zgjedhur ta shohë nga larg, nga ana tjetër e detit.
28% e pensionistëve fitojnë më pak se 1000 euro në muaj
Historia e tij është historia e shumë të tjerëve. Sipas të dhënave të INPS-it për shpërndarjen e të ardhurave nga pensionet, në vitin 2024 rreth 4,6 milionë pensionistë në Itali, ose 28,1% e totalit, merrnin më pak se 1.000 euro bruto në muaj.
Kësaj i shtohen të dhënat e ISTAT-it, sipas të cilave në vitin 2025, 29,6% e personave mbi 64 vjeç që jetojnë vetëm rrezikonin varfërinë.
Edhe për këtë arsye, ndërsa flitet shumë për largimin e të rinjve dhe të diplomuarve nga Italia, ndonjëherë harrohet një tjetër largim i heshtur: ai i pensionistëve. Vetëm gjatë vitit 2024, rreth 37.825 pensionistë italianë u transferuan jashtë vendit.
Është një prirje në rritje dhe mes destinacioneve është edhe Shqipëria. Këtë e dëshmojnë edhe shifrat e shoqatës “Pensionistët në Shqipëri”, të themeluar nga Carmine në vitin 2018: në vitin 2020 kishte 200 anëtarë, ndërsa sot numri i tyre ka kaluar 2.000.
“Gjithnjë e më shumë njerëz më kontaktojnë për të më thënë: ‘Carmine, më ndihmo të iki nga kjo Itali’. Është një fjali që më prek dhe më bën të kuptoj se pensionistët tanë janë në vështirësi”.
Si funksionon një pension pa taksa në Shqipëri?
Carmine u transferua në Shqipëri në vitin 2012 dhe, pas një beteje të gjatë ligjore, arriti të siguronte zbatimin e përjashtimit nga tatimi edhe për pensionistët italianë, përmes zbatimit të një marrëveshjeje mes INPS-it dhe Shqipërisë.
Tani pensionet italiane mbërrijnë këtu pa mbajtje tatimore: “Marr 30% më shumë në muaj. Kjo, së bashku me një kosto më të ulët të jetesës, më ndihmon të jetoj me dinjitet”, shpjegon ai.
Për të dhënë një shembull: një pension prej 2.500 eurosh bruto në muaj në Itali përkthehet në rreth 1.800-1.900 euro neto. Rreth 600 euro në muaj mbahen si taksa.
Këto 600 euro, ndërkaq, nuk mbahen nëse rezidenca fiskale është në Shqipëri: 2.500 eurot kalojnë drejtpërdrejt në llogarinë bankare.
“Me atë që kursej nga taksat, këtu mund t’i lejoj vetes një shërbim shëndetësor privat të një niveli shumë të lartë. Kemi një klinikë private që na mundëson shumë kontrolle parandaluese, diçka që në Itali një pensionist nuk arrin më ta bëjë”, shpjegon Carmine.
Italia dhe Shqipëria: Si po ndryshon kostoja e jetesës
Përveç pensionit më të lartë, në Shqipëri edhe kostoja e jetesës është më e ulët.
“Jetoj në një apartament me dy dhoma, 50 metra nga deti, dhe paguaj 350 euro qira. Shpenzimet fikse, energjia elektrike, uji dhe interneti, janë rreth 50 euro. Nuk ka krahasim me Italinë: në Terni paguaja mbi 100 euro në muaj vetëm për shpenzimet e përbashkëta të pallatit”, thotë Luigi Pace, ish-punonjës që u transferua këtu sapo doli në pension.
“Nuk do ta kisha menduar kurrë të shkoja jashtë vendit, por në Itali pensioni im nuk më lejonte të bëja jetën që dëshiroja dhe kështu u largova”, përfundon ai.
Kostoja e jetesës është më e ulët, me përjashtim të produkteve të importuara ose benzinës, e cila ka një çmim shumë të ngjashëm me atë në Itali.
“Produktet vendase kanë çmime shumë të mira: mund të gjesh qershi me 3 euro kilogrami, vaj ulliri cilësor edhe me 7 euro. Edhe fizioterapia kushton gjysmën, 40 euro për seancë në vend të 80-90 eurove”, thotë Enrico D’Amico, ish-kapiten anijeje, tashmë në pension.
“Dhe kur dua të shoh nipërit, më mjafton të marr një avion dhe për një orë fluturim jam në Romë”, vijon ai.
Shqipëria midis kontradiktës dhe zhvillimit
Pas rënies së komunizmit, në vitet ’90, Shqipëria ishte një nga shtetet më të varfra në Evropë. Duke nisur nga viti 2019, ky vend ballkanik po përjeton një bum ekonomik të nxitur nga turizmi dhe ndërtimi dhe është kthyer në një destinacion me kosto të ulët, shumë të preferuar gjatë verës.
Ky zhvillim është shoqëruar me nisjen e ndërtimit të infrastrukturave të reja, mes të cilave aeroporti i Vlorës dhe hekurudha e re Durrës-Tiranë.
Megjithatë, anëtarësimi në Bashkimin Evropian mbetet ende larg dhe ka shumë problematika për ata që jetojnë në vend: nga një treg pune pak aktiv dhe tërheqës, me paga shumë të ulëta dhe shumë të rinj që largohen jashtë vendit, deri te mungesa e rregullave të rrepta mjedisore, me probleme të ndotjes dhe menaxhimit të mbetjeve, edhe në qytete ku, për shembull, nuk ekziston grumbullimi i diferencuar i tyre.
Marrë nga Corriere Adriatico
