Nga Gjergj Zefi
Në Ballkan dhe më tej, pushteti shpesh nuk mbaron te zyra e kryeministrit apo presidentit. Rreth tij krijohen lidhje familjare, interesa ekonomike dhe marrëdhënie ndikimi që e vënë në provë pavarësinë e drejtësisë. Historia e vëllezërve të disa prej liderëve më të fuqishëm të rajonit e dëshmon sa e ndjeshme është kjo marrëdhënie.
Në Hungari, pas largimit të Viktor Orbán nga pushteti, emri i vëllait të tij, Áron Orbán, është rikthyer në qendër të vëmendjes. Mediat hungareze raportojnë për një operacion policor lidhur me dyshimet për trafikim qëniesh njerëzore dhe një skemë vizash për shtetas vietnamezë. Ndalimi i tij është raportuar, megjithëse konfirmimi zyrtar me emër mbetet për t’u verifikuar. Koha e operacionit, pas ndryshimit të qeverisë, ngre pikëpyetje për mënyrën si janë trajtuar më parë këto dyshime.
Në Serbi, Andrej Vuçiç, vëllai i presidentit Aleksandar Vuçiç, është përmendur në akuzat politike rreth aferës së kanabisit “Jovanjica”, ku dolën në dritë edhe lidhje të të akuzuarve me pjesëtarë të strukturave shtetërore. Prokuroria deklaroi se nuk kishte gjetur prova për përfshirjen e Andrej Vuçiçit. Çështja vazhdon të jetë pjesë e debatit mbi marrëdhëniet mes politikës, sigurisë dhe krimit të organizuar në Serbi.
Në Mal të Zi, Aco Gjukanoviç, vëllai i ish-presidentit dhe ish-kryeministrit Milo Gjukanoviç, ndërtoi një perandori biznesi gjatë viteve të pushtetit të familjes. Banka e tij, Prva Banka, përfitoi në vitin 2008 një ndihmë shtetërore prej 44 milionë eurosh. Investigimet ndërkombëtare ngritën dyshime serioze për marrëdhëniet mes bankës, familjes Gjukanoviç dhe institucioneve shtetërore. Pas ndryshimit të pushtetit, pozita e bankës u dobësua.
Në Shqipëri, Olsi Rama, vëllai i kryeministrit Edi Rama, u akuzua nga media për lidhje me laboratorin e kokainës në Xibrakë. SPAK-u njoftoi në janar 2025 se nuk kishte gjetur prova që e lidhnin me veprimtarinë kriminale. Media dhe opozita e kundërshtuan përfundimin, ndërsa çështja mbeti një tjetër përplasje mbi besueshmërinë dhe pavarësinë e drejtësisë.
Natyrisht, akuzat nuk janë prova fajësie dhe katër rastet kanë dallime të qënësishme juridike. Askush nuk mund të dënohet për shkak të mbiemrit. Por edhe mbiemri i kryeministrit apo presidentit nuk duhet të shërbejë si mburojë përballë hetimit.
Nëse institucionet kanë vepruar me të njëjtën vendosmëri ndaj të fuqishmëve dhe qytetarëve të zakonshëm, ato duhet të jenë në gjendje ta dëshmojnë.
Nga Budapesti në Beograd, nga Podgorica në Tiranë, historia duket se përsëritet me një ngjashmëri shqetësuese. Për sa kohë vëllezërit e pushtetarëve kanë pas vetes hijen e rëndë të pushtetit, akuzat përfundojnë shpesh në sirtarët e prokurorive, ndërsa hetimet nuk arrijnë të zbardhin dyshimet. Kur pushteti ndryshon duar, ndryshon edhe guximi i atyre që duhet të zbatojnë ligjin. Dosjet rihapen, dëshmitarët flasin dhe faktet e dikurshme shihen me një sy tjetër.
A mungonin vërtet provat, apo prokurorëve u mungonte guximi për t’i kërkuar? Dhe, mbi të gjitha, a duhet të presë drejtësia rënien e një kryeministri që të guxojë të hetojë vëllain e tij?
Marrë nga Pamfleti.net