KthjellKthjellKthjell
  • Editorial
    • Analize
    • Koment
    • Opinion
  • Politike
    • Aktuale
    • Zhvillim
  • Bota
    • Rajoni
    • Te Tjera
  • Ekonomi
    • Finance
    • Korrupsion
  • HI-Tech
  • Kulture
  • Sociale
  • Sporti
  • Të ruajtura
  • Live RadioLive RadioLive Radio
Kërko...
© 2024 Kthjell. All Rights Reserved.
Leximi: Boston Herald: “Një udhëtim nëpër errësirën e komunizmit në Shqipëri”
Share
Njoftim Shfaq më shumë
Ndryshimi i madhësisë së shkronjaveAa
KthjellKthjell
Ndryshimi i madhësisë së shkronjaveAa
  • Editorial
  • Politike
  • Bota
  • Ekonomi
  • HI-Tech
  • Kulture
  • Sociale
  • Sporti
  • Të ruajtura
  • Live RadioLive RadioLive Radio
Kërko...
  • Editorial
    • Analize
    • Koment
    • Opinion
  • Politike
    • Aktuale
    • Zhvillim
  • Bota
    • Rajoni
    • Te Tjera
  • Ekonomi
    • Finance
    • Korrupsion
  • HI-Tech
  • Kulture
  • Sociale
  • Sporti
  • Të ruajtura
  • Live RadioLive RadioLive Radio
Follow US
© 2024 Kthjell. All Rights Reserved.
Kthjell > Blog > Editorial > Analize > Boston Herald: “Një udhëtim nëpër errësirën e komunizmit në Shqipëri”
AnalizeFokusKryesoreOpinionPolitikeSociale

Boston Herald: “Një udhëtim nëpër errësirën e komunizmit në Shqipëri”

Përditësimi i fundit: 19 Nëntor, 2026 2:18 pm
114 Shikime
Share
6 Min. Leximi
SHARE

Nga Peter Lucas

 

Kjo është një histori për socializmin që po e tregoj përpara se të humbasë në kohë.

Sidomos tani, kur Shqipëria është sërish në qendër të vëmendjes së mediave, me protestues që kërcënojnë të rrëzojnë qeverinë socialiste të kryeministrit Edi Rama.

Ishte gushti i vitit 1986. Pas shumë këmbënguljeje, u bëra gazetari i parë amerikan që lejohej të hynte në Republikën Popullore të Shqipërisë, e izoluar nga bota, pas 35 vitesh. Fakti që prindërit e mi kishin lindur në Shqipëri më ndihmoi të siguroja këtë mundësi.

Përjetova një tronditje kulturore kur mbërrita në aeroportin e zbrazët të Tiranës. Pistën e tij e ruanin ushtarë të armatosur, pa pasur asgjë konkrete për të mbrojtur. Nuk kishte asnjë avion tjetër.

Ishte sikur të kisha zbritur në Korenë e Veriut. Përfaqësuesit e Partisë Komuniste, që më pritën, donin të më kthenin menjëherë në avionin për në Zyrih. E dija se amerikanët nuk i donin për shkak të Luftës së Vietnamit, por unë kisha një vizë të rregullt.

Pasi më morën në pyetje dhe më kontrolluan, më konfiskuan kopjen e librit të Larry McMurtry-t, ‘Lonesome Dove’, pasi në vend nuk lejohej të futej asnjë literaturë e huaj.

U largova nga aeroporti me ndjesinë e një njeriu të vetmuar, ashtu si titulli i librit: një pëllumb i vetmuar.

Por unë kisha mbërritur në Shqipëri dhe do të shkruaja për gjithçka që do të shihja për gazetën Boston Herald.

Enver Hoxha, diktatori komunist paranojak dhe i ashpër, i cili kishte marrë kontrollin e vendit në fund të Luftës së Dytë Botërore dhe e kishte izoluar atë nga pjesa tjetër e botës për 44 vjet, kishte vdekur në prill të vitit 1985.

Prandaj, fakti që po më lejonin të hyja në vendin që Hoxha e kishte sunduar me dorë të hekurt mund të ishte një shenjë se Shqipëria do të hapej ndaj botës. Ose ndoshta jo.

Ajo që gjeta ishte një vend komunist/socialist, ku njerëzit jetonin në frikë.

Hoxha kishte vdekur, por portreti i tij ishte kudo. Po ashtu, kudo ndodheshin edhe njerëzit e frikshëm të Sigurimit, policisë sekrete shqiptare.

Pasardhësi i tij, Ramiz Alia, të cilin më vonë do të kisha rastin ta takoja, kishte marrë drejtimin e vendit. Megjithatë, Shqipëria vazhdonte të ishte një shtet policor dhe do të mbetej e tillë deri në përmbysjen e komunistëve në vitet 1990-1991.

Të gjithë spiunonin njëri-tjetrin.

Kudo kishte bunkerë ushtarakë prej betoni, të ndërtuar nga paranoja e Hoxhës, për të penguar një pushtim të mundshëm nga ndonjë shtet, pushtim që në të vërtetë nuk ndodhi kurrë.

Nuk kishte kisha dhe as makina. Feja ishte zhdukur me ligj dhe pronësia private e automjeteve ishte e ndaluar. Askush, përveç funksionarëve të Partisë, nuk kishte telefon. Shqiptarëve u ndalohej të largoheshin nga vendi. Nuk kishte liri.

Nuk kishte turistë, prandaj nuk kishte as kafene apo restorante. Shqiptarëve të zakonshëm u ndalohej të hynin në ato pak hotele shtetërore, ku mund të kishte muzikë dhe ndonjë bar koktejesh në katin nëntokësor.

Njerëzit ishin të shtypur dhe të rrënuar. Nuk kishin asgjë, por shumica nuk e dinin këtë, sepse, duke jetuar në një padije të kontrolluar, nuk kishin asnjë ide se si jetonin njerëzit në vendet e tjera evropiane. Propaganda komuniste/socialiste u thoshte se kurrë nuk kishin jetuar më mirë dhe ata ose e besonin këtë, ose bënin sikur e besonin.

Përpjekjet e mia për të biseduar me shqiptarët, me shqipen time mjaft të kufizuar — kisha mësuar vetëm disa fjalë — dhe me anglishten e tyre po ashtu të kufizuar, zakonisht nuk çonin askund. Personi që më shoqëronte dhe raportonte çdo ditë për mua ishte gjithmonë pranë meje. Njerëzit kishin frikë të flisnin kur ai ishte aty. Ishin të nënshtruar.

Gjithsesi, një mëngjes të nxehtë, kur shoqëruesi im nuk u paraqit, dola nga hoteli dhe u nisa në këmbë drejt Universitetit të Tiranës, me shpresën se ndoshta ndonjë student do të pranonte të fliste me mua.

U zhgënjeva, derisa takova tri studente, pak jashtë kampusit, të cilat po më vëzhgonin.

U afrova dhe i përshëndeta në shqip. Në vend që të largoheshin, njëra prej tyre më habiti duke më thënë në anglisht:

“Ti je amerikan”.

“Si e kuptove?” — e pyeta, i befasuar nga anglishtja e saj e qartë, nga vëzhgimi që kishte bërë dhe nga gatishmëria e saj për të folur me mua.

“Nga këpucët e mia, nga rrobat?” — e pyeta.

“Jo. Nga mënyra se si ecën. Ne të vëzhguam”.

“Nga mënyra se si eci?”

“Po. Ti ecën drejt, pa u shqetësuar, me kokën lart dhe duke parë përpara. Ne shqiptarët nuk ecim kështu. Ne ecim kështu”.

Ajo mblodhi shpatullat, uli kokën dhe vështroi tokën.

“Kështu ecim ne”.

Vazhduam të bisedonim edhe pak. Por ato ishin nervoze që po flisnin me një amerikan. Kam harruar shumë nga ato që më thanë. Megjithatë, ai koment i shkurtër për mënyrën se si ecja më mbeti në mendje për vite me radhë.

Ai më tregoi gjithçka që duhej të dija për socializmin.

 

Marrë nga Boston Herald

Ju gjithashtu mund të pëlqeni

Po kërkonte rrugë të re për kokainën, dështon plani i mafies shqiptare në Spanjë

Valë demonstratash në të gjithë Evropën, kundër kostos së jetesës

Diplomati italian: Plan për koloni izraelite në Itali, Shqipëri dhe Qipro

Mrekullia fiskale e Gonxhes: Taksa nuk dihet sa do të jetë, por shqiptarët do të dalin me fitim

ARRSH-ja hap 180 milionë euro tendera, në një ditë të vetme

Share This Article
Facebook Twitter Whatsapp Whatsapp LinkedIn Telegram Kopjo lidhjen Print
Share
Artikulli i mëparshëm Komisioni i Reformës Zgjedhore kërkon ekspertë ndërkombëtarë
Artikulli tjetër Shtëpia e Bardhë e alarmuar nga milarderët e rinj të ‘Anthropic’

Na ndiqni në rrjetet sociale

FacebookLike
InstagramFollow
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image

Më të fundit

Rafineria e Fierit fitoi 5.7 milionë euro në një vit, por kurseu filtrat duke helmuar qytetin
Analize Finance Kryesore Opinion Sociale Zhvillim 20 Nëntor, 2026
RAI: Mbi 60 mijë italianë çdo vit në Shqipëri për “turizëm dentar”
Analize Kryesore Opinion Sociale Zhvillim 20 Nëntor, 2026
Udhëkryqi i Reformës së re të Pensioneve
Analize Fokus Kryesore Opinion Sociale 20 Nëntor, 2026
Prokuroria e Vlorës konfiskon 16 milionë euro pasuri të familjarëve të Artur Shehut
Aktuale Analize Fokus Kryesore Sociale 20 Nëntor, 2026
//

Kthjell është revista juaj online e lajmeve që ofron përmbajtje tërheqëse dhe informuese për çdo interes. Qëndroni të përditësuar me zhvillimet më të fundit në teknologji dhe shkencë, merrni frymëzim për dizajnin dhe dekorimin e ambienteve, dhe përmirësoni jetën tuaj me këshilla të ekspertëve për mirëqenien personale. Zhytuni në botën e pasur të artit dhe kulturës, eksploroni destinacione të reja udhëtimi dhe mësoni shumë më tepër. Kthjell është porta juaj për të zbuluar, për t’u informuar dhe për t’u frymëzuar çdo ditë. Bashkohuni me ne në këtë udhëtim të vazhdueshëm eksplorimi dhe zbulimi.

KthjellKthjell
Follow US
© 2024 Kthjell. All Rights Reserved.