KthjellKthjellKthjell
  • Editorial
    • Analize
    • Koment
    • Opinion
  • Politike
    • Aktuale
    • Zhvillim
  • Bota
    • Rajoni
    • Te Tjera
  • Ekonomi
    • Finance
    • Korrupsion
  • HI-Tech
  • Kulture
  • Sociale
  • Sporti
  • Të ruajtura
  • Live RadioLive RadioLive Radio
Kërko...
© 2024 Kthjell. All Rights Reserved.
Leximi: Iluzioni i një bonusi
Share
Njoftim Shfaq më shumë
Ndryshimi i madhësisë së shkronjaveAa
KthjellKthjell
Ndryshimi i madhësisë së shkronjaveAa
  • Editorial
  • Politike
  • Bota
  • Ekonomi
  • HI-Tech
  • Kulture
  • Sociale
  • Sporti
  • Të ruajtura
  • Live RadioLive RadioLive Radio
Kërko...
  • Editorial
    • Analize
    • Koment
    • Opinion
  • Politike
    • Aktuale
    • Zhvillim
  • Bota
    • Rajoni
    • Te Tjera
  • Ekonomi
    • Finance
    • Korrupsion
  • HI-Tech
  • Kulture
  • Sociale
  • Sporti
  • Të ruajtura
  • Live RadioLive RadioLive Radio
Follow US
© 2024 Kthjell. All Rights Reserved.
Kthjell > Blog > Editorial > Analize > Iluzioni i një bonusi
AnalizeFinanceKryesoreOpinionSocialeZhvillim

Iluzioni i një bonusi

Përditësimi i fundit: 20 Nëntor, 2026 12:43 pm
71 Shikime
Share
6 Min. Leximi
SHARE

Nga Klodian Tomorri

 

Në matematikën politike të Tiranës, miliardat e reja në buxhet tingëllojnë gjithmonë si triumf. Ndërsa qeveria prezanton projektbuxhetin e vitit 2027, retorika zyrtare është e përqendruar te bujaria: “dyfishim i bonusit”, “24 miliardë lekë fond shtesë” dhe “pensionistët në qendër të vëmendjes”. Por, kur zhurma e propagandës filtrohet përmes ekonomiksit bazë, shifrat tregojnë një histori tjetër.

Të dhënat e Ministrisë së Financave dhe Institutit të Sigurimeve Shoqërore zbulojnë një paradoks të heshtur. Mes viteve 2016 dhe 2026, shpenzimet nominale për pensionet u rritën me gati 90%, nga 114.28 miliardë në 216.61 miliardë lekë. Në pamje të parë, kjo duket si një rritje e ndjeshme.

Megjithatë, e matur si përqindje e Prodhimit të Brendshëm Bruto—treguesi i vërtë i përpjekjes fiskale të një shteti—torta për të moshuarit nuk lëvizi asnjë milimetër: ajo mbeti fiks në 7.76% të PBB-së.

Por ndërkohë që vija e shpenzimeve ndaj PBB-së qëndroi e sheshtë, presioni demografik u rrit ndjeshëm. Gjatë të njëjtës dekadë, numri i pensionistëve u shtua me gati 158 mijë e 500 persona (një rritje prej rreth 26%), duke arritur në rreth 770 mijë përfitues në vitin 2026.

Me fjalë të tjera, numri i pensionistëve është rritur me 26 për qind krahasuar me vitin 2016, ndërsa torta që ata ndajnë mes tyre ka mbetur e njëjta që ishte 10 vjet më parë. Kjo do të thotë se individualisht pensionistët tani marrin më pak dhe janë më të varfër se një dekadë më parë. Kjo është e vërteta përtej iluzionit.

Vendosja e treguesve në raport me PBB-në korrigjon dy defekte të mëdha të shifrave absolute, të cilat propaganda i shfrytëzon me mjeshtëri. Së pari, raporti me PBB-në eliminon efektin varfërues të inflacionit. Nëse pensionet në vlerë rriten me 20 për qind, por për të njëjtën periudhë çmimet janë rritur me 30 për qind, atëherë pensionistët janë 10 për qind më të varfër.

Së dyti—dhe kjo është më e rëndësishmja—ky tregues mat solidaritetin real të një shoqërie: se çfarë pjese të pasurisë së re që prodhon vendi çdo vit, qeveria vendos t’ua kalojë të moshuarve.

Edhe buxheti 2027 bashkë me bonusin e tij “historik” prej 20 miliardë lekësh nuk është asgjë tjetër veçse një iluzion i rremë bujarie. Sipas të dhënave zyrtare, vitin e ardhshëm numri i pensionistëve pritet të arrijë në 788 mijë, ose 29 për qind më shumë se në 2016-ën. Ndërkohë, për të njëjtën periudhë shpenzimet për pensionet do të rriten në 8.16 për qind e PBB-së, ose 5.1 për qind më shumë në peshë sesa në vitin 2016.

Përfundimi është sërish i njëjti. Edhe me atë që qeveria e konsideron si buxhetin historik të moshës së tretë, pensionistët sërish do të jenë më të varfër se një dekadë më parë.

Për të ruajtur të njëjtin nivel relativ të vitit 2016 (pra, që çdo pensionist të merrte të njëjtën pjesë të pasurisë kombëtare për frymë), në vitin 2027 pensionet do të duhej të merrnin fiks 10.00% të PBB-së. Në vlerë kjo do të kërkonte edhe 600 milionë euro shtesë mbi bonusin e famshëm prej 220 milionë eurosh që qeveria trumbeton aq fort.

E megjithatë, edhe lëmosha e 220 milionë eurove ka një hile të madhe, e cila ndan vijën mes politikës sociale dhe manovrës fiskale.

Ndryshe nga rritja e pensionit bazë, e cila krijon një detyrim të përhershëm ligjor për shtetin dhe i jep siguri afatgjatë qytetarit, bonusi është një dhuratë e varur nga vullneti i ekzekutivit dhe ciklet—përfshirë ato elektorale—të arkës së shtetit.

Për një qeveri, bonuset janë komode: ato prodhojnë tituj të mëdhenj lajmesh pa krijuar kosto të pakthyeshme në bilancet e ardhshme. Për një pensionist, ato janë një lehtësim i mirëpritur, por i pasigurt, që nuk e kompenson dot faktin se, ndërsa ekonomia shqiptare u rrit në terma nominalë, pozita e tij relative në shoqëri është varfëruar.

Në fund të ditës, aritmetika demografike nuk mund të mashtrohet me truke buxhetore dhe propaganda nuk mund të ndryshojë dot ligjet e ekonomisë. Teksa Shqipëria po plaket me një nga ritmet më të shpejta në Europë dhe emigracioni po tkurr bazën e kontribuuesve, një skemë pensionesh që mbijeton duke u arnuar me bonuse sezonale nuk po zgjidh një krizë sociale; ajo thjesht po e shtyn faturën e vërtetë për më vonë.

Për sa kohë që qeveria zgjedh të sillet si bamirëse e rastit në prag zgjedhjesh në vend që të jetë garantuese e një kontrate të drejtë sociale, “buxhetet historike” në Tiranë do të mbeten thjesht një art i rafinuar për të ndarë gjithnjë e më pak, duke premtuar gjithnjë e më shumë.

 

Marrë nga Kapitali.al

Ju gjithashtu mund të pëlqeni

Po kërkonte rrugë të re për kokainën, dështon plani i mafies shqiptare në Spanjë

Valë demonstratash në të gjithë Evropën, kundër kostos së jetesës

Diplomati italian: Plan për koloni izraelite në Itali, Shqipëri dhe Qipro

Mrekullia fiskale e Gonxhes: Taksa nuk dihet sa do të jetë, por shqiptarët do të dalin me fitim

ARRSH-ja hap 180 milionë euro tendera, në një ditë të vetme

Share This Article
Facebook Twitter Whatsapp Whatsapp LinkedIn Telegram Kopjo lidhjen Print
Share
Artikulli i mëparshëm Policia e Kosovës godet “foletë” e prostitucionit, 155 vajza nga Shqipëria në lokalet me muzikë live
Artikulli tjetër Prokuroria e Vlorës konfiskon 16 milionë euro pasuri të familjarëve të Artur Shehut

Na ndiqni në rrjetet sociale

FacebookLike
InstagramFollow
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image
Ad imageAd image

Më të fundit

Rafineria e Fierit fitoi 5.7 milionë euro në një vit, por kurseu filtrat duke helmuar qytetin
Analize Finance Kryesore Opinion Sociale Zhvillim 20 Nëntor, 2026
RAI: Mbi 60 mijë italianë çdo vit në Shqipëri për “turizëm dentar”
Analize Kryesore Opinion Sociale Zhvillim 20 Nëntor, 2026
Udhëkryqi i Reformës së re të Pensioneve
Analize Fokus Kryesore Opinion Sociale 20 Nëntor, 2026
Prokuroria e Vlorës konfiskon 16 milionë euro pasuri të familjarëve të Artur Shehut
Aktuale Analize Fokus Kryesore Sociale 20 Nëntor, 2026
//

Kthjell është revista juaj online e lajmeve që ofron përmbajtje tërheqëse dhe informuese për çdo interes. Qëndroni të përditësuar me zhvillimet më të fundit në teknologji dhe shkencë, merrni frymëzim për dizajnin dhe dekorimin e ambienteve, dhe përmirësoni jetën tuaj me këshilla të ekspertëve për mirëqenien personale. Zhytuni në botën e pasur të artit dhe kulturës, eksploroni destinacione të reja udhëtimi dhe mësoni shumë më tepër. Kthjell është porta juaj për të zbuluar, për t’u informuar dhe për t’u frymëzuar çdo ditë. Bashkohuni me ne në këtë udhëtim të vazhdueshëm eksplorimi dhe zbulimi.

KthjellKthjell
Follow US
© 2024 Kthjell. All Rights Reserved.