Presidenti Donald Trump thotë se kompanitë amerikane tani do të kenë qasje në rezervat e mëdha të naftës së Venezuelës.
Por edhe mallrat e tjera të vendit kanë tërhequr vëmendjen e administratës së tij.
Ekspertët thonë se Venezuela ka sasi të paverifikuara mineralesh, metalesh dhe potencialisht elementësh të rrallë të tokës.
Këto lëndë të para janë të domosdoshme për industritë nga mbrojtja te teknologjia, dhe administrata ka theksuar vazhdimisht rëndësinë e tyre për sigurinë kombëtare të SHBA-së.
Por, ndërsa Uashingtoni mund të aspirojë të sigurojë elementët kritikë të Venezuelës, ekspertët thonë se kjo është një detyrë e vështirë dhe nuk do të bënte shumë për të forcuar zinxhirin e furnizimit të Amerikës.
Sasia dhe qëndrueshmëria ekonomike e burimeve minerale të Venezuelës janë të pasigurta.
Kompanitë gjithashtu përballen me rreziqe të mëdha në nxjerrjen e mineraleve në Venezuelë pa garanci të qëndrueshme sigurie.
Ekspertët thonë se shumë nga këto rajone kanë ushtarë guerilas dhe grupe të armatosura që merren me miniera të paligjshme të arit.
Nxjerrja e metaleve të rralla që kërkojnë shumë energji mund të dëmtojë gjithashtu mjedisin .
“Brenda administratës ekziston një vetëdije se edhe përtej naftës, vendi ka një vlerë më të gjerë të burimeve natyrore”, tha Reed Blakemore, drejtor i kërkimit në Qendrën Globale të Energjisë të Këshillit Atlantik.
“Megjithatë, nëse po flasim për kushtet në të cilat jemi në gjendje të shfrytëzojmë ato burime minerale dhe t’i nxjerrim ato në treg, është një histori shumë më sfiduese”, shtoi ai.
“Dhe madje, sinqerisht, më sfiduese se historia e naftës”, vazhdoi Blakemore.
Roli i Kinës në zinxhirin e furnizimit
Edhe nëse kompanitë amerikane do të përpiqeshin të nxirrnin metalet e rralla të Venezuelës, nxjerrja e tyre nga toka është vetëm një pjesë e procesit.
Këto materiale zakonisht dërgohen në Kinë për rafinim.
Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Kina përbënte mbi 90% të rafinimit global të metaleve të rralla në vitin 2024.
Vendi mban një monopol virtual në përpunimin dhe rafinimin e materialeve për shkak të dekadave të subvencioneve qeveritare, zgjerimit të industrisë dhe rregulloreve të dobëta mjedisore.
Metalet e rralla janë bërë një pikë e rëndësishme ngecjeje në tensionet tregtare SHBA-Kinë.
Pekini vitin e kaluar zbatoi disa kontrolle të eksportit të metaleve të rralla gjatë përplasjeve tregtare, duke ngritur shqetësime në lidhje me mungesën e zinxhirëve të sigurt të furnizimit në Amerikë për këto materiale kritike.
“Kina ende ka një kapacitet pothuajse unik për të përpunuar metale të rralla tokësore, dhe ky avantazh industrial dhe gjeopolitik nuk mund të kapërcehet brenda natës”, tha Joel Dodge, drejtor i politikës industriale dhe sigurisë ekonomike në Vanderbilt Policy Accelerator.
Mineralet kritike dhe elementët e rrallë të tokës
Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së përcakton 60 “minerale kritike” jetësore për sigurinë ekonomike dhe kombëtare.
Këto minerale kritike përfshijnë një përzierje mallrash, duke përfshirë aluminin, kobaltin, bakrin, plumbin dhe nikelin.
Lista përfshin gjithashtu 15 elementë të rrallë të tokës, të tillë si ceriumi, disprosiumi, neodimi dhe samariumi.
Elementet e rralla të tokës i referohen një kategorie prej 17 elementësh specifikë metalikë.
Këto mallra janë inpute thelbësore në teknologjitë e përditshme, siç janë telefonat, bateritë dhe ekranet e televizorëve, si dhe pajisjet ushtarake dhe të mbrojtjes, siç janë laserët, aeroplanët luftarakë dhe raketat.
“Mineralet e rralla” është një emërtim i gabuar, pasi elementët janë relativisht të kudondodhur në koren e Tokës, sipas Julie Klinger, gjeografe dhe profesoreshë e asociuar në Universitetin e Wisconsin-Madison.
Por nxjerrja dhe rafinimi i tyre është pjesa e vështirë.
Ligjvënësit amerikanë vitet e fundit janë shqetësuar për varësinë e vendit nga importet për këto elementë kritikë.
Ka pasur përpjekje për të zhvilluar nxjerrjen dhe rafinimin vendas të metaleve të rralla në Shtetet e Bashkuara, por afati kohor për projektet mund të zgjasë me vite, nëse jo me dekada.
Mineralet kritike në Venezuelë
Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së nuk e përfshin Venezuelën në listën e saj të vendeve me elementë të rrallë të tokës (vendet në listë përfshijnë Kinën, Shtetet e Bashkuara, Brazilin dhe Grenlandën, ndër të tjera).
Dy dekada e gjysmë sundimi nga presidentët Hugo Chavez dhe Nicolas Maduro në Venezuelë krijuan një boshllëk informacioni në lidhje me shkallën e burimeve të vendit, thonë ekspertët.
Megjithatë, ekspertët besojnë se Venezuela ka depozita të disa mineraleve, të tilla si koltani — nga i cili rrjedhin metalet tantali dhe niobiumi — dhe boksiti, i cili mund të përmbajë alumin dhe galium.
Tantali, niobiumi, alumini dhe galiumi konsiderohen të gjitha minerale kritike nga USGS.
Në vitin 2009, Chavez i vlerësoi shumë burimet natyrore të vendit, përfshirë “arin e kaltër”, një nofkë për koltanin.
Atë vit, sipas Reuters, Chavez tha se në vend ishte zbuluar një rezervë e madhe koltani.
Në vitin 2016, Maduro krijoi Harkun Minierë të Orinocos, një territor të Venezuelës të caktuar për eksplorim dhe prodhim mineralesh.
Por rajoni është prekur nga minierat e paligjshme.
“Ndërsa vendi ndodhet mbi depozita të mëdha burimesh minerale, ai është i paralizuar nga një kombinim i të dhënave të dobëta gjeologjike, punës me kualifikim të ulët, krimit të organizuar, mungesës së investimeve dhe një mjedisi politikash të paqëndrueshëm”, tha në një shënim Sung Choi, analist i metaleve dhe minierave në BloombergNEF.
“Pavarësisht potencialit të saj aktual gjeologjik, Venezuela nuk ka gjasa të luajë ndonjë rol domethënës në sektorin kritik të mineraleve të paktën për dekadën e ardhshme”, tha Choi.
Marrë nga CNN
