Çmimet e energjisë elektrike dhe gazit ndryshojnë ndjeshëm nga një vend europian në tjetrin. Të dhënat e indeksit HEPI (Household Energy Price Index) tregojnë se, edhe pse çmimet janë stabilizuar rreth një vit pas shpërthimit të luftës në Ukrainë në fillim të vitit 2022, ato vijojnë të mbeten mbi nivelet para krizës.
Kostot e energjisë janë veçanërisht të ndjeshme për familjet me të ardhura të ulëta, të cilat shpenzojnë një pjesë më të madhe të buxhetit të tyre për energjinë. Sipas Eurostat, mesatarisht energjia elektrike, gazi dhe karburantet e tjera përbëjnë rreth 4.6% të shpenzimeve totale të familjeve në Bashkimin Europian.
Ku është energjia elektrike më e shtrenjtë dhe më e lirë?
Sipas HEPI, përpiluar nga Energie-Control Austria, MEKH dhe VaasaETT, që nga 2 janari 2026 çmimet e energjisë elektrike për konsumatorët familjarë varionin nga 8.8 cent/kWh në Kiev deri në 38.5 cent/kWh në Bernë. Mesatarja e BE-së ishte 25.8 cent/kWh.
Ndër qytetet me çmimet më të larta për energjinë elektrike renditen Berlini (38.4), Brukseli (36.5), Dublini (36.5), Londra (36.4) dhe Praga (36.4). Në anën tjetër, përveç Kievit, çmimet më të ulëta regjistrohen në Budapest (9.6), Podgoricë (11.1) dhe Beograd (11.6).
Në përgjithësi, kryeqytetet e Europës Qendrore dhe Lindore kanë çmime më të ulëta të energjisë elektrike, me përjashtim të Pragës. Ndërkohë, në kryeqytetet e pesë ekonomive më të mëdha europiane, çmimet zakonisht tejkalojnë mesataren e BE-së – një trend që vazhdoi edhe në janar 2026.
Pse ka kaq shumë diferenca?
Sipas përfaqësuesve të HEPI, ndryshimet lidhen me faktorë specifikë të tregut, si përzierja e burimeve të energjisë (varësia nga gazi natyror apo burimet e rinovueshme), strategjitë e furnizimit dhe çmimeve nga operatorët, si dhe subvencionet e brendshme. Po ashtu, taksat dhe kostot e shpërndarjes luajnë një rol të rëndësishëm, duke ndikuar ndjeshëm në renditjen e qyteteve, siç shihet në rastin e Berlinit.
Ndryshime të mëdha kur llogaritet fuqia blerëse
Kur çmimet përshtaten sipas standardit të fuqisë blerëse (PPS), renditja e kryeqyteteve ndryshon ndjeshëm. Në këtë krahasim, çmimet e energjisë elektrike variojnë nga 10.9 në Oslo deri në 49 në Bukuresht.
Bernë, e cila ishte më e shtrenjta në terma nominalë, zbret në vendin e 22-të në PPS. Luksemburgu bie nga vendi i 17-të në të 26-in, ndërsa Bukureshti ngjitet nga vendi i 11-të në krye të listës. Riga po ashtu ngjitet ndjeshëm, nga vendi i 14-të në të pestin.
Këto ndryshime tregojnë se, megjithëse shumë kryeqytete të Europës Lindore kanë çmime më të ulëta nominale, fuqia më e dobët blerëse e bën energjinë elektrike një barrë më të rëndë për familjet. Në të kundërt, qytetet e Europës Perëndimore dhe Veriore duken të shtrenjta në letër, por rezultojnë relativisht më të përballueshme kur merren parasysh të ardhurat.
Gazi: Stokholmi në krye të listës së çmimeve
Në janar 2026, çmimet e gazit natyror për familjet varionin nga 1.6 cent/kWh në Kiev deri në 35 cent/kWh në Stokholm. Brenda BE-së, çmimi në Stokholm ishte mbi 13 herë më i lartë se në Budapest, ku gazi kushtonte 2.6 cent/kWh. Amsterdami renditet i dyti me 17.4 cent/kWh.
Sipas HEPI, kjo lidhet me strukturën e veçantë të tregut të gazit në Suedi, ku ka vetëm rreth 77 mijë konsumatorë familjarë, shumica e të cilëve janë të lidhur me një rrjet të izoluar në zonën e Stokholmit.
Qytete si Berna, Lisbona, Roma, Parisi, Vjena, Dublini dhe Praga kanë gjithashtu çmime mbi mesataren e BE-së prej 10.6 cent/kWh.
Edhe për gazin, llogaritja sipas PPS tregon se qytetet me çmime nominale më të ulëta shpesh rezultojnë më të shtrenjta në raport me të ardhurat, ndërsa kryeqytetet e shtrenjta të Europës Perëndimore dhe Veriore duken më të përballueshme. Përjashtime të dukshme mbeten Budapesti dhe Stokholmi.
Marrë nga Euronews.com
