Shtetet e Bashkuara do të riafirmojnë dominimin e tyre në Hemisferën Perëndimore, do të forcojnë fuqinë ushtarake në Indo-Paqësor dhe mund të rivlerësojnë marrëdhënien me Europën, tha presidenti Donald Trump të premten në një dokument strategjie që synon të riformësojë rolin e Amerikës në botë.
Strategjia e Sigurisë Kombëtare, e publikuar gjatë natës, e përshkruan vizionin e Trump-it si “realizëm fleksibël” dhe argumenton se SHBA-ja duhet të ringjallë Doktrinën e Monrosë së shekullit XIX, e cila e shpallte Hemisferën Perëndimore si zonë ndikimi të Uashingtonit. Dokumenti paralajmëron gjithashtu se Europa rrezikon “zhdukje të qytetërimit” dhe duhet të ndryshojë kurs.
Ky dokument është shprehja më e fundit, dhe më e qartë, e dëshirës së Trump-it për të shkundur rendin pas Luftës së Dytë Botërore, të udhëhequr nga SHBA-ja dhe të ndërtuar mbi aleanca dhe struktura shumëpalëshe, dhe për ta riformuluar atë përmes prizmit të tij “Amerika e para”.
“Politika e jashtme e presidentit Trump është pragmatike pa qenë ‘pragmatizëm’, realiste pa qenë ‘realizëm’, parimore pa qenë ‘idealiste’, e fortë pa qenë ‘luftënxitëse’ dhe e përmbajtur pa qenë ‘paqësore’,” thuhet në dokumentin prej 29 faqesh.
“Ajo udhëhiqet mbi të gjitha nga ajo që funksionon për Amerikën.”
Dokumenti, që publikohet nga çdo administratë e re dhe udhëzon punën e shumë agjencive qeveritare, thotë se Trump do të “rikthejë epërsinë amerikane” në Hemisferën Perëndimore dhe e vendos rajonin në krye të prioriteteve të politikës së jashtme.
“Kjo rrjedhojë logjike e Doktrinës së Monrosë është një rikthim i arsyeshëm dhe i fuqishëm i fuqisë dhe prioriteteve amerikane, në përputhje me interesat e sigurisë së SHBA-së,” thuhet në dokument, duke lënë të kuptohet se rritja e madhe e pranisë ushtarake në rajon nuk është e përkohshme.
Që nga marrja e detyrës në janar, kritikët kanë thënë se retorika e Trump-it ngjan me imperializëm modern në Hemisferën Perëndimore. Ai foli herët, në mënyrë të paqartë, për rimarrjen e Kanalit të Panamasë dhe për aneksimin e Groenlandës dhe Kanadasë.
Së fundmi, prania në rritje e ushtrisë amerikane në Karaibe dhe kërcënimet për goditje tokësore në Venezuelë dhe në vende të tjera ku veprojnë kartelet e drogës kanë shtuar shqetësimet në një rajon ku Uashingtoni ka një histori të vështirë ndërhyrjesh ushtarake.
Shtetet e Bashkuara kanë dërguar më shumë se 10 mijë trupa në Karaibe, si edhe një aeroplanmbajtëse, anije luftarake dhe avionë luftarakë.
“Strategjia e re e Sigurisë Kombëtare e tregon mjaft qartë se nuk do të kthehemi te mënyra si ishin gjërat më parë,” tha Jason Marczak, analist i lartë për Amerikën Latine në institutin kërkimor Atlantic Council në Uashington.
Dokumenti përmend gjithashtu rritjen e ndikimit ekonomik të Kinës në Amerikën Latine, një shqetësim për disa administrata amerikane radhazi, dhe synimin për t’iu kundërpërgjigjur kësaj.
Në Azi, thuhet në dokument, Trump synon të pengojë një konflikt me Kinën për Tajvanin dhe Detin e Kinës Jugore duke forcuar fuqinë ushtarake të SHBA-së dhe të aleatëve.
“Parandalimi i një konflikti për Tajvanin, idealisht duke ruajtur epërsinë ushtarake, është një prioritet,” thuhet në dokument.
Kjo çështje ka qenë prej vitesh burim tensionesh në marrëdhëniet SHBA–Kinë.
Por Trump ka një histori veprimesh të pazakonta në politikën e jashtme, gjë që e bën të vështirë të parashikohet se si ky formalizim i temave të sigurisë do të shndërrohet në veprime konkrete.
EUROPA RREZIKON “ZHDUKJE TË QYTETËRIMIT”
Në dokument, administrata mban një qëndrim të zymtë ndaj aleatëve tradicionalë në Europë, duke paralajmëruar se kontinenti rrezikon “zhdukjen e qytetërimit” dhe duhet të ndryshojë kurs nëse dëshiron të mbetet një aleat i besueshëm për SHBA-në.
Dokumenti është më i fundit në një seri deklaratash nga zyrtarë amerikanë që kanë përmbysur supozime të vjetra pasluftës mbi marrëdhënien e ngushtë të Europës me aleatin e saj më të fortë, Shtetet e Bashkuara.
“Në plan afatgjatë, është më se e mundshme që brenda pak dekadash, disa anëtarë të NATO-s të bëhen me shumicë joeuropiane,” thuhet në dokument.
Disa komentues europianë thanë se dokumenti i ngjan pikëpamjeve të partive ekstreme të djathta në Europë, të cilat janë rritur dhe janë bërë opozita kryesore në Gjermani, Francë dhe vende të tjera aleate të SHBA-së.
Administrata Trump, sipas dokumentit, dëshiron të rikthejë “identitetin perëndimor” në Europë. Kjo vjen në një kohë kur Trump ka përdorur gjithnjë e më shumë gjuhë raciste kundër emigrantëve me ngjyrë në SHBA.
Politikanë dhe zyrtarë europianë janë shqetësuar nga toni i Uashingtonit, por ndërsa nxitojnë të rindërtojnë ushtritë e tyre të neglizhuara për t’u përballur me atë që e shohin si kërcënim nga Rusia, ata vazhdojnë të varen shumë nga mbështetja ushtarake amerikane.
Dokumenti thotë se është në interesin strategjik të SHBA-së të negociohet një zgjidhje e shpejtë në Ukrainë dhe të rivendoset “stabiliteti strategjik” me Rusinë.
Trump ka një histori deklaratash pozitive dhe admiruese për presidentin rus Vladimir Putin që prej kohësh kanë nxitur kritika se ai është “i butë ndaj Rusisë”.
Reuters raportoi të premten se Uashingtoni dëshiron që Europa të marrë përsipër pjesën më të madhe të kapaciteteve konvencionale mbrojtëse të NATO-s, nga inteligjenca te raketat, me një afat të ngushtë që disa zyrtarë europianë e cilësuan jorealist.
Duke vlerësuar se si renditen rajonet e botës sipas agjendës së Trump-it, Brad Bowman, ekspert në institutin Foundation for Defense of Democracies në Uashington, shkroi në X: “Fitues në garën për kohë, burime dhe vëmendje? Hemisfera Perëndimore dhe ndoshta Paqësori. Humbës? Europa. Për t’u parë? Lindja e Mesme. Afrika? Paçi fat…”
Marrë nga Fox News
