Bashkimi Evropian i dërgoi një mesazh të qartë presidentit amerikan, Donald Trump se nuk do të marrë pjesë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit, duke theksuar se nuk bëhet fjalë për luftën e saj. Ministrat e jashtëm nga 27 shtete anëtare u mblodhën në Bruksel për të diskutuar një kërkesë të SHBA-së që vendet evropiane të ndihmojnë në mbrojtjen e rrugës kryesore detare, të cilën Irani e ka bllokuar në përgjigje të sulmeve ajrore të SHBA-së dhe Izraelit.
Pas disa orësh konsultimesh të mbyllura, diplomatët evropianë hodhën poshtë mundësinë e zgjerimit të misionit detar të BE-së “Aspides”, duke gjykuar se është një problem që Shtetet e Bashkuara të Amerikës duhet ta zgjidhin vetë.
Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, deklaroi se kishte interes në forcimin e pranisë në Lindjen e Mesme, por se nuk kishte gatishmëri për të ndryshuar mandatin e misionit për të përfshirë Ngushticën e Hormuzit. Ajo theksoi se Evropa nuk ka interes në konflikte të zgjatura, edhe pse interesat e saj ekonomike preken.
Gjatë fundjavës, Trump paralajmëroi se refuzimi i Evropës mund të ndikojë negativisht në të ardhmen e NATO-s, duke pretenduar se kishte kontaktuar disa vende. Ai gjithashtu shprehu besimin e tij se Franca do të ofrojë mbështetje pas bisedimeve me Emmanuel Macron, ndërsa në të njëjtën kohë kritikoi qëndrimin e Britanisë së Madhe dhe kryeministrit Keir Starmer, i cili refuzoi të hynte në një konflikt më të gjerë me Iranin.
Reagime të forta erdhën edhe nga Gjermania. Ministri i Mbrojtjes, Boris Pistorius tha se SHBA-të dhe Izraeli e zgjodhën vetë këtë rrugë dhe se përparësia e Gjermanisë është mbrojtja e territorit të NATO-s. Kancelari Friedrich Merz theksoi se NATO nuk është një aleancë për ndërhyrje, por për mbrojtje, me mesazhin se duhet të ketë respekt të ndërsjellë brenda Aleancës.
Edhe më i drejtpërdrejtë ishte zëvendëskryeministri i Luksemburgut, Xavier Bettel, i cili tha se vendi i tij nuk do të pranonte presionin nga Washingtoni dhe as dërgimin e ushtrisë.
Nga ana tjetër, ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, përsëriti qëndrimin se aleatët duhet të ndihmojnë, duke theksuar rëndësinë e sigurisë së ngushticave për tregun global të naftës.
Ngushtica e Hormuzit, nëpër të cilën kalon rreth një e pesta e naftës botërore, mbetet pothuajse e bllokuar për shkak të kërcënimeve iraniane, të cilat i kanë shtyrë çmimet e naftës mbi 100 dollarë për fuçi.
Megjithatë, burimet diplomatike pohojnë se nisja e një misioni më të gjerë të NATO-s është e pamundur, sepse nuk ka mbështetje të unifikuar midis anëtarëve, dhe as nuk është një fushë e drejtpërdrejtë përgjegjësie e Aleancës.
Në samitin e ardhshëm, udhëheqësit e BE-së duhet të bëjnë thirrje për qetësimin e tensioneve dhe përmbajtje në Iran dhe në rajonin e gjerë.
Marrë nga NBC News
