Përplasjet e një dite më parë në Kretë, ku u plagosën tetë efektivë policie dhe u bllokuan aeroportet e Heraklionit dhe Hanias nga fermerë dhe blegtorë protestues, janë konsideruar nga qeveria greke si një “vijë e kuqe”. Sipas burimeve nga Athina, incidentet dhanë imazhin e një tërheqjeje të organizuar të shtetit, duke detyruar autoritetet të reagojnë menjëherë.
Që pasditen e djeshme, në Zyrën e Kryeministrit dhe në Ministrinë e Mbrojtjes së Qytetarit nisën procedurat për identifikimin e personave që udhëhoqën tensionet.
Hetimet janë në zhvillim dhe pritet të lëshohen urdhër-arrestet e para, në bazë të një sërë nenesh të Kodit Penal. Midis të dyshuarve, sipas informacioneve, ka persona me të shkuar kriminale në çështje droge, armëmbajtje, shpërthime, zhvatje dhe vjedhje bagëtish.
Qeveria ka bërë të qartë se ky reagim do të shërbejë si “model” për çdo përshkallëzim të ngjashëm në ditët në vijim, sidomos nëse synohen porte apo aeroportë në zona të tjera.
Ndërkohë, ekzekutivi vijon thirrjen për dialog, duke u kërkuar fermerëve të përcaktojnë përfaqësues të tyre institucionalë. Kryeministri Kyriakos Mitsotakis theksoi sërish se “dera e dialogut është e hapur”, ndërsa mesazh të ngjashëm dha edhe ministri i Zhvillimit Rural, Kostas Tsiaras, i cili dje u përball me protestues para zyrës së tij në Karditsa.
Qeveria pritet të përfundojë së shpejti pagesat e programit të ashtuquajtur “Masa 23”, që kompenson humbjet nga fatkeqësitë natyrore. Përveç kësaj, në Ministrinë e Zhvillimit Rural po diskutohet:
rishikimi i subvencionimit për vajin bujqësor për kulturë,
zgjatja e programit “Gaia”, që garanton çmim të reduktuar të energjisë elektrike (9.2 cent/kWh),
dhe mundësia e hapur nga kryeministri për subvencione të tjera për shkak të çmimeve shumë të ulëta të produkteve bujqësore në treg.
Megjithatë, burime qeveritare paralajmërojnë se nuk priten lëvizje “spektakolare”.
Këto çështje pritet të diskutohen edhe në mbledhjen e Grupit Parlamentar të Demokracisë së Re, të premten para debatit për buxhetin.
Fermerët po kërkojnë një zgjidhje të përgjithshme për rritjen e kostove të prodhimit, duke theksuar se 1.2 miliardët e planifikuar për dhjetor janë të pamjaftueshëm. Ata kërkojnë lehtësira për:
energjinë elektrike dhe naftën bujqësore,
lëndët e para,
ushqimin e bagëtive dhe pesticidet,
zgjidhjen e borxheve të akumuluara,
si dhe mbështetje të posaçme për fermat e prekura nga krija e gjedhit.
Strategjia e tyre është përshkallëzimi i protestave ndërsa afrohen festat e fundvitit.
Në këtë klimë tensioni, ish-kryeministri Antonis Samaras lëshoi dje një tjetër deklaratë, duke ironizuar protestues të caktuar dhe duke përmendur rastet e bujshme të fermave me luks.
Nga ana tjetër, qeveria nuk pritet të reagojë zyrtarisht ndaj deklaratave të Samaras apo Karamanlis, por zëdhënësi Pavlos Marinakis bëri një aludim të qartë për periudhën e qeverisjes Karamanlis, duke pranuar gabime të kaluara në çështjet e subvencioneve.
Gjithashtu, Mitsotakis deklaroi se nuk do të përsëriten praktikat e së kaluarës, ku u dhanë fonde pa mbulim dhe që më pas u kërkua të ktheheshin me interes nga BE-ja – një deklaratë që shumë e interpretuan si referencë ndaj periudhës së ministrit Sotiris Hatzigakis (2007–2009).
Marrë nga Nea Kriti