Fushata ushtarake SHBA-Izrael kundër Iranit ka përqendruar vëmendjen botërore në Lindjen e Mesme.
Ajo ka nxitur gjithashtu debat në Uashington nëse konflikti mund të devijojë burimet dhe vëmendjen politike nga Ukraina, më shumë se katër vjet pas nisjes së pushtimit të plotë të Rusisë.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, i shprehu këto shqetësime më herët gjatë kësaj jave, duke i thënë gazetës italiane Corriere della Sera se shpreson që “kriza iraniane të mbetet një operacion i kufizuar”, megjithëse ekziston një “rrezik” që të mos ndodhë kështu.
Por zyrtarë dhe ligjvënës amerikanë i thanë Radios Evropa e Lirë se besojnë që fushata kundër Iranit do të mbetet e kufizuar në përmasa dhe u zotuan se nevojat e Kievit do të mbeten gjithashtu në qendër të vëmendjes.
Përfaqësuesi Jake Ellzey nga Teksasi, anëtar i Komisionit të Buxhetit të Dhomës së Përfaqësuesve dhe komisioner i Komisionit të Helsinkit, tha se Shtetet e Bashkuara mund të merren njëkohësisht si me Iranin, ashtu edhe me Ukrainën.
Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, ai tha se bota shpesh kërkon menaxhimin e disa sfidave të sigurisë në të njëjtën kohë. “Po, Irani ka marrë vëmendjen tani… Megjithatë, atje është Ukraina”, shtoi ai.
Ellzey theksoi se komuniteti ndërkombëtar mbetet i bashkuar në mbështetjen e Ukrainës dhe se vështirësitë logjistike nga disa fronte po menaxhohen me kujdes.
“Detyra jonë ka qenë të eliminojmë kapacitetin ofensiv të Iranit dhe izraelitët po trajtojnë elementë të tjerë. Mendoj se kjo do të përfundojë relativisht shpejt”, tha ai.
Republikanët shohin lidhje strategjike me Ukrainën
Ligjvënës të tjerë republikanë theksuan se goditjet ndaj Iranit mund të kenë efekte zinxhir në fushëbetejën në Ukrainë.
Senatori John Curtis nga Utah vuri në dukje se sulmet amerikane që synojnë objektet ushtarake iraniane mund të ndërpresin prodhimin e dronëve, në të cilët Rusia është mbështetur shumë në sulmet ajrore kundër qyteteve ukrainase dhe infrastrukturës energjetike.
“Operacionet që synojnë objektet në Iran po shkatërrojnë në mënyrë aktive dronët e prodhuar nga Irani që Rusia i përdor për të vrarë ukrainas”, tha Curtis.
Që nga fillimi i pushtimit rus në vitin 2022, Moska ka përdorur dronë të projektuar nga Irani, si Shahed-136, kundër qyteteve ukrainase dhe infrastrukturës energjetike.
Përfaqësuesi Joe Wilson nga Karolina e Jugut përsëriti këtë pikëpamje gjatë një seance dëgjimore të Komisionit të Helsinkit në fillim të kësaj jave, duke argumentuar se dobësimi i kapaciteteve ushtarake të Teheranit mund të lehtësojë presionin mbi mbrojtjen e Ukrainës, pasi do të ndikojë në mbështetjen ushtarake të Iranit për Moskën.
Megjithatë, administrata Trump ka dhënë sinjale të përziera për sa kohë dhe sa e kufizuar do të jetë fushata kundër Iranit. Trump ka thënë se ajo mund të zgjasë rreth 100 ditë, por gjithashtu nuk e ka përjashtuar vendosjen e trupave amerikane në territorin iranian.
Kjo pasiguri bëri që disa ligjvënës të paralajmërojnë se operacionet e zgjatura mund të shtrijnë burimet ushtarake amerikane deri në një pikë që ndikon në operacionet e përgjithshme.
Përfaqësuesi August Pfluger, republikan nga Teksasi, paralajmëroi se luftimet e vazhdueshme mund të pakësojnë rezervat e municioneve, duke kërkuar planifikim të kujdesshëm për të siguruar gatishmëri për kriza të tjera globale.
“Ky angazhim në Iran do të shterojë një pjesë të rezervave tona të municioneve… dhe do të na duhet t’i zëvendësojmë ato për të vazhduar të pengojmë armiqtë tanë në mbarë botën”, i tha Pfluger një audience në Heritage Foundation më 4 mars.
Demokratët shprehin shqetësime për kompromiset strategjike
Demokratët kanë shprehur skepticizëm të ngjashëm, duke paralajmëruar se fushata kundër Iranit mund t’i komplikojë përpjekjet e SHBA-së për t’u përballur me kërcënime globale të njëkohshme.
Senatori Chris Coons tha në një deklaratë këtë javë se, megjithëse historia e Teheranit për mbështetjen e terrorizmit është e dokumentuar mirë, administrata nuk ka demonstruar mjaftueshëm se Irani paraqiste një kërcënim të menjëhershëm për Shtetet e Bashkuara.
Ai shtoi se nisja e një veprimi ushtarak në një kohë kur Uashingtoni tashmë përballet me “kërcënime të konsiderueshme nga një Kinë dhe Rusi agresive” rrezikon të shtrijë fokusin strategjik dhe kapacitetin ushtarak të SHBA-së.
Demokratë të tjerë kanë vënë gjithashtu në pikëpyetje nëse burimet e përdorura në fushatën kundër Iranit mund të ishin drejtuar në vend të kësaj drejt Ukrainës.
Senatori Richard Blumenthal nga Connecticut u tha gazetarëve më 5 mars se disa nga armët e përdorura në Operacionin Epic Fury, emri kodues për fushatën amerikane, mund të ishin përdorur më mirë për të mbështetur Kievin.
Ai shtoi se zyrtarët amerikanë kanë përmendur vazhdimisht rezervat e kufizuara si arsye për të mos ofruar interceptorë shtesë Patriot dhe municione të tjera për Ukrainën. Ushtria amerikane dhe vetë Trumpi i kanë hedhur poshtë këto pretendime, duke thënë se ka mjaftueshëm armatim për operacionet në Iran.
Pentagoni thekson objektiva të synuara
Shefi i politikave në Pentagon, Elbridge Colby, duke folur në Këshillin për Marrëdhënie të Jashtme më 4 mars, e përshkroi operacionin në Iran si një përpjekje të synuar për të dobësuar aftësinë e Teheranit për të projektuar fuqi ushtarake.
Ai pranoi gjithashtu sfidën më të gjerë me të cilën përballen planifikuesit amerikanë: përgatitjen për skenarë në të cilët disa kundërshtarë veprojnë njëkohësisht.
“Problemi thelbësor ushtarak është mundësia që kundërshtarët e mundshëm të veprojnë në afate kohore të njëkohshme ose afërsisht të njëkohshme”, tha ai.
Colby theksoi nevojën që aleatët evropianë të rrisin shpenzimet dhe kapacitetet e mbrojtjes për të mbështetur sigurinë afatgjatë të Ukrainës, qoftë përmes negociatave apo vazhdimit të luftimeve.
“Implikimet janë të njëjta”, përfundoi ai. “Duhet të ketë një forcim evropian.”
Aleatët thonë se konfliktet pasqyrojnë një përballje më të gjerë
Për disa aleatë të SHBA-së, krizat në Iran dhe Ukrainë nuk janë prioritete konkurruese, por pjesë e një përballjeje më të gjerë midis vendeve demokratike dhe regjimeve autoritare.
Vidmantas Verbickas, zëvendësministër i Jashtëm i Lituanisë, i cili ndodhej këtë javë në Uashington për të theksuar sfidat rajonale dhe marrëdhëniet transatlantike, tha se zhvillimet duhet të shihen në këtë kontekst më të gjerë.
Duke folur për Radion Evropa e Lirë në Uashington, ai argumentoi se trazirat rreth Iranit nuk duhet të shihen si devijim i vëmendjes nga lufta e Rusisë kundër Ukrainës.
“Ajo që po ndodh në Ukrainë është luftë agresioni nga Rusia”, tha Verbickas. “Ajo që shohim në Iran është gjithashtu një katastrofë humanitare. Këto janë regjime që nuk kërkojnë zgjidhje paqësore. Ato synojnë të detyrojnë, të shtypin dhe të shpërfillin të drejtën ndërkombëtare.”
Nga ky këndvështrim, tha ai, bota demokratike po përballet me sfida të ndërlidhura dhe jo thjesht po zhvendos fokusin nga një krizë në tjetrën.
“Kjo nuk është zhvendosje e fokusit”, tha Verbickas. “Kjo është bota demokratike që përballet me diktaturat.”
I pyetur për implikimet e mundshme të përshkallëzimit në Lindjen e Mesme për Ukrainën, Verbickas tha se është ende herët për të nxjerrë përfundime të qarta.
“Ka shumë spekulime — për furnizimet me armë, për çmimet e naftës”, tha ai. “Disa luhatje në tregjet e energjisë mund ta ndihmojnë përkohësisht Rusinë, por zinxhirët e furnizimit mund të preken gjithashtu.”
Marrë nga Radio Evropa e Lirë
