Polonia ka ecur përpara me ndërtimin e ushtrisë më të madhe të Evropës, duke investuar gjithnjë e më shumë në kompani vendase dhe të tjera të mbrojtjes të Evropës Qendrore, ndërsa kërkon të zvogëlojë varësinë e saj nga furnizuesit përtej kufijve të saj që nuk mund t’i rrisin shpejt furnizimet e tyre, sipas zyrtarëve qeveritarë dhe drejtuesve të kompanive.
Sipas një analize nga mediat e huaja, shpenzimet polake për prokurimin e mbrojtjes nga kompanitë vendase, duke përfshirë sipërmarrjet e përbashkëta me firma të tjera të Evropës Qendrore, janë pothuajse katërfishuar që nga viti 2022, duke arritur në 30.4 miliardë zloty (8.15 miliardë dollarë) vitin e kaluar, sipas të dhënave nga Agjencia Polake e Armatimeve.
Ndërsa lufta në Ukrainë ka çuar në një rritje të shpenzimeve për mbrojtjen në të gjithë Evropën, mbrojtja është një përparësi kryesore për Poloninë, e cila kufizohet me Ukrainën dhe e sheh Rusinë si një kërcënim ekzistencial, sipas zyrtarëve polakë.
“Ne po ndërtojmë ushtrinë më të madhe tokësore në Evropë. Fakti që diçka përdoret nga ushtria jonë dhe fakti që është prodhuar në Poloni po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm”, tha zëvendësministri i Pronës Shtetërore Konrad Golota.
Kompanitë shtetërore polake të mbrojtjes kanë rritur përsëri shpenzimet e tyre kapitale gjatë vitit të kaluar. Më shumë se një duzinë zyrtarësh qeveritarë, përfaqësues të kompanive dhe ekspertë i thanë Reuters se strategjia e re e Varshavës pasqyron një ndryshim më të gjerë që po krijon mundësi të reja për industritë e mbrojtjes të rajonit.
Shpenzimet e mbrojtjes në 53 miliardë euro
Këtë vit, Polonia pritet të shpenzojë rreth 53 miliardë euro (61.45 miliardë dollarë) për shpenzimet kryesore të mbrojtjes, një shumë që e rendit atë të katërtën midis vendeve të Bashkimit Evropian, pas Francës, Italisë dhe Gjermanisë, sipas të dhënave të NATO-s. Shuma përkatëse në vitin 2025 ishte 44 miliardë euro, ndërsa shpenzimet e këtij viti korrespondojnë me rreth 4.7% të PBB-së së Polonisë.
Ndërsa sistemet e mëdha dhe të shtrenjta të armëve, siç janë bateritë e raketave Patriot të prodhuara në SHBA, tanket Abrams dhe avionët luftarakë F-35, ende konsiderohen të rëndësishme, zyrtarët polakë thonë se zgjerimi i prodhimit vendas dhe rajonal të dronëve, municioneve dhe pajisjeve të tjera të konsumuara në sasi të mëdha tani është shfaqur si një përparësi.
Zhvendosja drejt Evropës Qendrore
Strategjia e Polonisë pasqyron një ripërcaktim më të gjerë të politikës së mbrojtjes në të gjithë Evropën, ndërsa qeveritë kërkojnë të rindërtojnë bazën e tyre industriale të mbrojtjes pas luftës në Ukrainë, e cila nxori në pah se sa shpejt konfliktet moderne mund t’i shterojnë rezervat e municioneve.
“Ky nuk është vetëm një investim për të siguruar që të kemi një industri mbrojtëse shumë të zhvilluar, e cila vepron si një forcë lëvizëse për ekonominë polake, por një çështje e pavarësisë së zinxhirit të furnizimit. Kjo siguron furnizim të pavarur të vijës së frontit nëse lind një nevojë e tillë”, tha Ministri i Mbrojtjes dhe Zëvendëskryeministri Władysław Kościńska-Kamiś.
Deri vonë, kompanitë e mbrojtjes nga vende si Republika Çeke, Sllovakia dhe Hungaria kishin një prani më të kufizuar në Poloni, e cila mbështetej shumë në industritë shtetërore si PGZ dhe furnizuesit amerikanë. Tani, këto kompani po shohin mundësi të reja që po hapen.
Marrëveshjet me CSG-në çeke
Kompania çeke CSG, një nga furnizuesit kryesorë të municioneve në Ukrainë, ka nënshkruar një sërë marrëveshjesh në muajt e fundit për të zgjeruar prodhimin e saj në Poloni. Këto përfshijnë transferimin e teknologjisë së prodhimit të lëndëve shtytëse te dega e PGZ, MESKO, si dhe një marrëveshje me PGZ për të rritur prodhimin e dronëve, raketave, municioneve dhe automjeteve të blinduara. Dega polake e CSG bleu gjithashtu prodhuesin e komponentëve të mbrojtjes Domar MS.
Në gusht, CSG nënshkroi një marrëveshje me vlerë më shumë se 100 milionë euro me degën e PGZ, Dezamet, për të furnizuar komponentë për municione artilerie 155 mm, si dhe një kontratë të veçantë prej 150 milionë eurosh me Huta Stalowa Wola për pajisje për automjete luftarake. “Evropa Qendrore është në mes të një ndryshimi më të gjerë në mënyrën se si zhvillohet aftësia industriale e mbrojtjes”, tha për Reuters, CEO i CSG Polska, Wojciech Grzonka.
“Polonia është një treg strategjik për CSG dhe një nga drejtimet kryesore për rritjen dhe zgjerimin tonë afatgjatë të aftësive tona të prodhimit”, shtoi ai.
Pionier në “near-shoring” të prodhimit ushtarak
Grupe të tjera mbrojtëse po i përgjigjen gjithashtu strategjisë së re të Varshavës. Kompania polake e armëve Grupa Niewiadow, nëpërmjet Niewiadow PGM, po krijon një linjë prodhimi municionesh 155 mm në partneritet me KNDS Ammo France, me prodhim që pritet të arrijë në 180,000 fishekë në vit vitin e ardhshëm.
PGZ njoftoi në mars se do të bashkëpunonte me Estonian Frankenburg Technologies për të prodhuar sisteme mbrojtëse ajrore me rreze ultra të shkurtër veprimi në Poloni. Zdenek Rod, një ekspert i mbrojtjes në Universitetin CEVRO në Pragë, tha se Polonia po shfaqet si një pioniere në përpjekjet për prodhimin ushtarak near-shor brenda Evropës domethënë, për të transferuar dhe përqendruar prodhimin në vende gjeografikisht më të afërta dhe më miqësore.
“Për vite me radhë, furnizimet nga Shtetet e Bashkuara ishin një përparësi për të siguruar ndërveprimin brenda NATO-s. Tani Polonia po përpiqet gjithashtu të forcojë rezistencën e saj ndaj goditjeve globale duke u kthyer më shumë drejt furnizuesve rajonalë dhe evropianë.”, tha Rod.
Zyrtarët polakë i thanë gjithashtu Reuters se janë në diskutime për të zgjeruar bashkëpunimin industrial me vende të tilla si Sllovakia dhe Hungaria.
Rheinmetall investon gjithashtu në Poloni
Rheinmetall i Gjermanisë tha se kërkesa në rritje nga Polonia ishte një nga arsyet pse po ndërton kapacitete prodhimi në vend dhe po zhvillon një qendër rajonale për mirëmbajtjen dhe riparimin e sistemeve të armëve tokësore.
“Kërkesa e gjeneruar nga programi polak i modernizimit të mbrojtjes justifikon krijimin e impianteve të prodhimit në shkallë të plotë në vend, të cilat mund të integrohen në zinxhirët evropianë të furnizimit dhe të kontribuojnë në krijimin e aftësive alternative dhe qëndrueshmërinë e sistemit industrial të mbrojtjes evropiane”, tha Rheinmetall.
Forcat e Armatosura Polake tejkaluan 220,000 personel këtë vit, duke i bërë ato një nga forcat më të mëdha ushtarake në Evropë. Në të njëjtën kohë, Polonia, së bashku me Estoninë, është ndër vendet e pakta të NATO-s që janë tashmë afër objektivit të Aleancës për të shpenzuar 5% të PBB-së për mbrojtje deri në vitin 2035.
Në një shenjë të mëtejshme të ambicieve të saj për të zhvilluar industrinë e saj të mbrojtjes, Varshava muajin e kaluar propozoi prodhimin e përbashkët të raketave Patriot me Ukrainën dhe Shtetet e Bashkuara. Mesazhi i qeverisë polake për industritë e huaja të mbrojtjes tani është i qartë.
“Nëse doni t’i shisni Polonisë, duhet të investoni në Poloni, duhet të transferoni teknologji, duhet të punoni me ne në projekte të përbashkëta, sa më shumë fabrika dhe njohuri të kemi në anën tonë, aq më e fortë është mbrojtja jonë”, tha Zëvendësministri i Pronës Shtetërore Konrad Golota.
Marrë nga Protothema.gr
