Nga Marzia Baldari
“Arritja më e rëndësishme e protestës është ajo që organizatorët e quajnë vrasja e frikës. Shqiptarët nuk e perceptojnë më si të paprekshëm pushtetin e kryeministrit Edi Rama. Ky ndryshim psikologjik mund të jetë pasoja më e rëndësishme e kësaj lëvizjeje.”
Për gazetaren investigative Xhesika Tollia, e cila prej më shumë se një muaji ndjek nga afër protestat e “Revolucionit të Flamingove” për portalin investigativ Shteg, ky është momenti i kthesës së mobilizimit më të madh popullor që Shqipëria ka përjetuar në dekadat e fundit. Sipas saj, më shumë sesa kërkesat politike, ajo që ka ndryshuar është marrëdhënia mes qytetarëve dhe pushtetit. Të njëjtin mendim ndan edhe Endrin Hysa, 37 vjeç, me origjinë shqiptare dhe shtetas italian.
Ai jeton prej vitesh në Itali, por kur shpërthyen protestat, vendosi t’i bashkohej diasporës dhe të kthehej në Shqipëri për të marrë pjesë në manifestime. “Heshtja ka qenë gjithmonë një nga të këqijat më të mëdha të këtij populli. Për dekada, shqiptarët mbetën të izoluar nga bota gjatë komunizmit. Pas rënies së tij, shumë prej tyre përfunduan duke pranuar në mënyrë pasive një politikë thellësisht të korruptuar”, thotë 37-vjeçari.
Më pas ai kujton disa episode nga fëmijëria e tij: “Kur isha fëmijë, jetoja në Durrës dhe të gjithë e dinim që ai pallat shumëkatësh ishte ndërtuar nga mafia, edhe ai lokali apo ai tjetri pranë tij. Për ne, prania e krimit të organizuar ishte diçka normale”, tregon Endrini.
Ai shton: “Pikërisht për këtë arsye kam menduar gjithmonë se Shqipëria nuk do të mund të ndryshonte për sa kohë do të vazhdonte kjo heshtje kolektive. Kur pashë në Instagram mijëra njerëz që dilnin në rrugë, kuptova se po ndodhte diçka e jashtëzakonshme. Për herë të parë pashë shqiptarët të çliroheshin nga frika. Dhe unë duhej të isha këtu!”
“Kjo është një protestë jo tradicionale”, shpjegon gazetarja Tollia. “Ajo bazohet fuqishëm te rrjetet sociale dhe përdor mënyra komunikimi tipike për brezat e rinj. Kushdo që ka një telefon inteligjent dhe një lidhje interneti mund të publikojë një video që mund të bëhet virale brenda pak orësh”, thekson ajo.
Pikërisht për këtë arsye, sipas Tollias, lëvizja nuk ka qenë kurrë e varur nga mbulimi i mediave tradicionale, kombëtare apo ndërkombëtare. “Protesta është përhapur përmes algoritmeve të rrjeteve sociale. Dhe pikërisht për këtë arsye edhe kryeministri Rama e ka cilësuar disa herë algoritmin si ‘fajtorin’ kryesor të situatës së krijuar.”
Sipas gazetares shqiptare, kryeministri që në fillim është përpjekur të kontrollojë narrativën:
“Në fillim ai u përpoq t’i minimizonte protestat. Më pas, kur u bë e qartë se ato përfaqësonin një realitet politik që nuk mund të injorohej më, filloi të kërkonte elemente për t’i delegjitimuar.”
Në fillim, kryeministri shqiptar foli për një “luftë hibride”. Ai pretendoi se lëvizja ishte ndikuar nga interesa ruse ose iraniane. Kur këto shpjegime nuk gjetën mbështetje në opinionin publik, filloi të veçonte protestues individualë, duke publikuar emrat dhe fotografitë e tyre në kanalet e veta sociale.
Ndërkohë, klima në sheshe është e tensionuar. Ditët e fundit janë shënuar përplasje dhe disa arrestime nga policia. Megjithatë, një nga thirrjet më të përsëritura vazhdon të jetë: “Policia është me ne!”.
“Ne kemi parë persona që ishin tashmë të neutralizuar dhe të shtrirë në tokë, të goditeshin me shkopinj gome. Këto episode dhune janë përfshirë menjëherë në narrativën e qeverisë.
“Ishte e parashikueshme që këto incidente do të përdoreshin për të forcuar versionin e qeverisë. Dhe pikërisht kjo po ndodh. Disa ekspertë të komunikimit mendojnë se Partia Socialiste po ndjek një strategji të koordinuar të disiplinimit të mesazhit”, thotë Tollia.
Megjithatë, sipas gazetares, përplasjet nuk e kanë dëmtuar mbështetjen ndaj protestës.
“Protesta kombëtare e 4 korrikut, që nxori në shesh mijëra njerëz, tregoi se kjo lëvizje vazhdon të mobilizojë qytetarët njësoj si në ditën e parë. Pamjet e prindërve që sjellin fëmijët e tyre në protesta, duke i ulur në asfalt për të vizatuar, janë dëshmia më e qartë se shumica e pjesëmarrësve nuk kërkon dhunë. Ata vazhdojnë ta mbështesin lëvizjen me të njëjtin entuziazëm si në fillim”, shprehet gazetarja.
Kërkesat e mijëra protestuesve mbeten të njëjta: një ndryshim i thellë politik dhe dorëheqja e Edi Ramës, i cili aktualisht nuk ka ndërmend të largohet nga detyra. “Unë nuk mund të them nëse Rama do të japë dorëheqjen apo jo”, përfundon Tollia. “Ai vetë e ka përsëritur disa herë se kjo mundësi nuk është në planet e tij. Por ajo që mund të them është se kjo protestë do të ketë një kosto të konsiderueshme politike”.
Marrë nga Il Fatto Quotidiano
