Suedia po forcon masat për të zbuluar ndikimin e huaj në informacion dhe përpjekjet e organizuara për të manipuluar debatin politik, përpara zgjedhjeve të përgjithshme të 13 shtatorit. Inteligjenca artificiale (AI) dhe rrjetet sociale po ndryshojnë mënyrën se si prodhohet, shpërndahet dhe konsumohet informacioni politik, duke e bërë më të vështirë dallimin mes debatit organik dhe fushatave të koordinuara të ndikimit.
Një sondazh i publikuar javën e kaluar nga Agjencia Suedeze për Mbrojtjen Psikologjike tregon se 64% e të rriturve suedezë besojnë se përpjekjet e aktorëve të huaj për të ndikuar në Suedi këtë vit janë “shumë” ose “mjaft” të mundshme. “Situata aktuale e sigurisë, ritmi i shpejtë i zhvillimeve teknologjike dhe përvoja nga zgjedhjet e tjera në Evropë kanë nxjerrë në pah nevojën për të rritur qëndrueshmërinë ndaj ndikimit keqdashës të informacionit nga aktorë të huaj”, deklaroi qeveria suedeze.
Një rrjet me 1,200 llogari të rreme
Javën e kaluar, Agjencia Suedeze për Mbrojtjen Psikologjike publikoi një raport mbi një rrjet të quajtur “Holiday”, i përbërë nga rreth 1,200 llogari të rreme në platformën X.
Llogaritë e para u zbuluan nga banka qendrore suedeze, pasi punonjësit e saj morën pjesë në një ushtrim të organizuar nga agjencia. Më pas, rrjeti u hoq nga platforma X.
“Holiday” nuk është lidhur drejtpërdrejt me zgjedhjet e këtij viti. Megjithatë, autoritetet suedeze publikuan gjetjet në prag të votimit për të rritur ndërgjegjësimin mbi mënyrat se si mund të funksionojnë këto operacione.
TikTok dhe AI po ndryshojnë terrenin elektoral
Ndërsa votuesit e rinj po marrin gjithnjë e më shumë informacion politik përmes TikTok dhe mjeteve të AI, edhe mënyrat e ndikimit po ndryshojnë.
Sipas një raporti të publikuar në prill nga Fondacioni Suedez për Internetin, një në dhjetë suedezë përdor shërbimet e AI për të bërë pyetje rreth politikës ose çështjeve sociale. Te votuesit që votojnë për herë të parë, kjo shifër rritet në një në katër.
Matteo Magnani, profesor në Universitetin e Upsalës dhe studiues i formimit të opinionit në mjediset digjitale, paralajmëron se algoritmet e rekomandimit mund të shfrytëzohen për të rritur dukshmërinë e përmbajtjeve të caktuara politike.
Përmbajtjet ekstreme dhe emocionalisht të ngarkuara mund të favorizohen nga algoritmet, pasi zakonisht gjenerojnë më shumë ndërveprime. Kjo krijon një terren ku aktorët e organizuar mund të përdorin AI për të prodhuar me kosto të ulët sasi të mëdha përmbajtjesh dhe për t’i shpërndarë ato përmes shumë llogarive.
Në shkurt, radioja publike suedeze identifikoi katër llogari në TikTok që përdornin imazhe të grave të reja të krijuara me AI dhe shpërndanin përmbajtje të ekstremit të djathtë dhe kundër emigracionit. Mediat suedeze gjetën indikacione se llogaritë kontrolloheshin nga i njëjti aktor.
Strategjia është relativisht e thjeshtë: duke “përmbytur” një platformë me përmbajtje, rrjetet e koordinuara rrisin mundësinë që një pjesë e videove të tyre të kapet nga algoritmi dhe të shpërndahet më gjerësisht.
Sa të shqetësuar duhet të jenë suedezët?
Sondazhi i Agjencisë Suedeze për Mbrojtjen Psikologjike tregon se 64% e të rriturve besojnë se përpjekjet e aktorëve të huaj për të ndikuar në Suedi këtë vit janë të mundshme.
Ndërkohë, Agjencia Suedeze për Kërkimin e Mbrojtjes po monitoron aktivitetin online të lidhur me zgjedhjet. Sipas saj, numri i postimeve për votimin u rrit nga rreth 1,000 në ditë në afro 2,400 në ditë pak përpara nisjes së votimit të parakohshëm.
Studiuesit po kërkojnë veçanërisht shenja të koordinimit: publikime identike, sjellje të sinkronizuara dhe llogari të rreme.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se shkalla e aktivitetit të dyshimtë nuk është e madhe dhe deri tani nuk është lidhur me ndonjë fushatë të organizuar nga një aktor i huaj.
Një nga temat që po monitorohet më nga afër është emigracioni. Sipas studiuesve suedezë, narrativat e përdorura historikisht nga aktorë të lidhur me dezinformimin rus kanë përfshirë pretendime se Suedia po “islamizohet”, se emigrantët janë sjellë në vend për të mbështetur partitë e majta dhe se zgjedhjet janë manipuluar.
Sipas Ola Svenonius, studiues i lartë në Agjencinë Suedeze për Kërkimin e Mbrojtjes, emigracioni po bëhet një temë edhe më dominuese se mbështetja për Ukrainën në narrativat që Rusia ka promovuar më parë.
Megjithatë, Agjencia Suedeze për Mbrojtjen Psikologjike vlerëson se Suedia dhe zgjedhjet e saj nuk janë aktualisht objektivi kryesor i përpjekjeve ruse për ndikim informativ. Svenonius beson se vëmendja ruse mund të përqendrohet më shumë te zgjedhjet e landeve në Gjermani.
Suedia, gjithsesi, është më e përgatitur se në zgjedhjet e mëparshme. Svenonius, i cili monitoron mjedisin informativ të zgjedhjeve suedeze që prej vitit 2018, thotë se autoritetet janë tashmë “shumë më të pajisura” për të identifikuar aktivitetet e dyshimta dhe se ndërgjegjësimi institucional është rritur.
Qëndrimi i tij është i matur: situata duhet marrë seriozisht, por jo me panik.
Në epokën e AI, ndërhyrja elektorale nuk kërkon domosdoshmërisht një operacion të madh apo mijëra njerëz. Një numër relativisht i vogël llogarish, i kombinuar me përmbajtje të gjeneruar automatikisht dhe algoritme që favorizojnë angazhimin, mund të krijojë një efekt shumë më të madh se sa sugjeron numri fillestar i aktorëve.
Pikërisht për këtë arsye, beteja për zgjedhje të sigurta po zhvendoset gjithnjë e më shumë nga qendrat e votimit te informacioni që votuesit shohin në ekranet e tyre.
Marrë nga Euronews.com
