Nga Marzia Baldari
“Protesta na ka ndryshuar ne shqiptarëve, na ka bërë më të fortë , më të vetëdijshëm dhe mbi të gjitha, më të bashkuar”, tha Elsa Paja, një nga fytyrat e Revolucionit Flamingo, e thotë këtë me krenari ndërsa feston 100 ditët e protestave. Ashtu si ajo, mijëra shqiptarë kanë marshuar nëpër rrugët e Tiranës dhe përpara Kryeministrisë, selisë së qeverisë, që nga 31 maji.
Në temperatura mbi 30 gradë Celsius (90 gradë Fahrenheit) ose në shi, mes rrahjeve të policisë dhe indiferencës së Kryeministrit Edi Rama.
“Është një arritje e jashtëzakonshme, nuk e prisnim”, thotë Elsa.
Është ora gjashtë e gjysmë e pasdites kur e kontaktojmë: ajo duhet të dalë në rrugë në orën shtatë. Pika e takimit është në Sheshin Skënderbej. Prej andej, procesioni kalon rrugën kryesore çdo ditë dhe mbërrin përpara Kryeministrisë. Thirrja është gjithmonë e njëjtë: “Rama, jep dorëheqjen!”, “Rama, jep dorëheqjen!”
Flamingoja, simboli i protestës, filloi në Sazan dhe zonat bregdetare ku janë planifikuar resorte luksoze, dhe ka pushtuar tabelat, instalimet, objektet e fryra dhe veçanërisht telefonat inteligjentë. Revolucioni Rozë është bërë viral: memet, videot dhe përmbajtja e ndarë në mediat sociale u kanë lejuar shqiptarëve të raportojnë protestat drejtpërdrejt në botë.
Megjithatë, në javët e fundit, dhjetëra llogari të përdorura nga aktivistët dhe gazetarët janë çaktivizuar. Midis tyre është edhe ajo e Euronews Albania.
Alice Taylor, një gazetare britanike me origjinë shqiptare që punon për transmetuesin, thotë se llogaria u mbyll pas publikimit të një interviste me eurodeputetin italian Sandro Gozi, i cili i kishte kërkuar Metës një shpjegim për heqjen e llogarisë.
“Nuk mendoj se qeveria qëndron pas kësaj”, thotë Taylor, e cila i frikësohet më shumë përfshirjes nga partnerët e projektit të Zvërnecit.
Elsa, nga ana tjetër, flet për një përpjekje për të “fshirë zërin tonë”. Midis të prekurve është ajo e Alesia Burnazi, një gazetare që ka dokumentuar protestat nga Tirana që nga dita e parë. Videot e demonstratave, përmbajtja rreth protestave në Bruksel dhe imazhet e mbërritjes së diasporës shqiptare në kryeqytet u hoqën.
“Ky është një sulm i drejtpërdrejtë dixhital dhe një formë censure kundër lirisë së shprehjes dhe gazetarisë së pavarur”, u ankua ai. Pas një apeli, llogaria u rivendos. Unioni i Gazetarëve Shqiptarë gjithashtu ngriti alarmin. Meta pranoi se disa llogari ishin hequr gabimisht dhe tha se po shqyrtonte masat. Megjithatë, Rama i mohoi të gjitha akuzat: “Ne nuk kemi absolutisht asnjë lidhje me çaktivizimin ose kufizimin e ndonjë llogarie në mediat sociale”.
Brenda njëqind ditësh, protestat kanë arritur ta sjellin çështjen në qendër të vëmendjes ndërkombëtare dhe të arrijnë disa rezultate. Midis tyre është Besa, dokumenti politik me të cilin Rama premton të rindërtojë besimin me qytetarët përmes konsultimeve dhe dialogut.
Por për protestuesit, kjo nuk mjafton. “Ne nuk duam besim, ne duam që sistemi të ndryshojë dhe që ai të japë dorëheqjen”, këmbëngul Elsa. Rama ka qenë në qeveri për trembëdhjetë vjet dhe është në mandatin e tij të katërt. Zgjedhjet e fundit, në vitin 2025, prezantuan për herë të parë votën e shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit, ndërsa opozita ka kontestuar menaxhimin e disa votave të diasporës, duke denoncuar parregullsitë.
Por Partia Demokratike e Sali Berishës, kundërshtari historik i Ramës, po sfidohet gjithashtu nga protestuesit. Qëndrimi i gjatë i të dyve në politikë, akuzat për lidhje me krimin dhe shitja e territorit miliarderëve janë ndër arsyet e protestave.
Revolucioni Flamingo, nga ana tjetër, nuk ka parti apo udhëheqës. Nuk ka moshë apo gjini. Është kundër sistemit, korrupsionit, oligarkisë, investitorëve strategjikë dhe pushtetit.
Një nga zhvillimet më konkrete ka ndodhur në frontin gjyqësor. Njëmbëdhjetë qytetarë kanë paraqitur një ankesë në SPAK, organin special të Shqipërisë për luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, duke kërkuar një auditim të procedurave që lidhen me projektet turistike të Zvërnecit: nga planifikimi i përdorimit të tokës deri te konsultimi publik, nga transparenca administrative deri te mbrojtja e zonave të mbrojtura. Hetimet janë duke vazhduar.
Emri i Artur Shehut shfaqet midis dokumenteve në hetim , i listuar si pronar i pjesës më të madhe të tokës së Zvërnecit të caktuar për resortin. SPAK ka hapur një hetim mbi origjinën e pronave dhe shitjet e mëvonshme. Shehu akuzohet për pastrim parash dhe lidhje me një grup kriminal , akuza që ai i mohon. Rama këmbëngul në natyrën private të tokës: “Kjo nuk është tokë publike që qeveria po e dorëzon duke shitur vendin tonë.”
Zvërneci është bërë kështu rasti emblematik i një sistemi që shqiptarët e kanë kontestuar për vite me radhë. Nën drejtimin e Ramës, Këshilli Kombëtar për Tokën dhe Ujin, autorizoi qindra projekte zhvillimi. Dhe në vitin 2024, qeveria ndryshoi kuadrin rregullator për zonat e mbrojtura me Ligjin 21/2024, një reformë e kontestuar nga shqiptarët sepse shihej si hapje e rrugës për zhvillime të reja në territoret e mbrojtura.
Shoqatat dhe aktivistët janë mobilizuar kundër këtij modeli zhvillimi për vite me radhë, veçanërisht në zonën e Vlorës, ku projektet e turizmit në shkallë të gjerë janë përhapur. Projekti i Kushnerit ishte detonatori: ai transformoi pakënaqësinë lokale të kahershme në një protestë kombëtare që ka tërhequr vëmendjen globale.
Dhe tani edhe Evropa po kërkon të bashkohet. Mbrojtja e zonave të mbrojtura dhe respektimi i rregulloreve mjedisore janë pjesë e angazhimeve të Shqipërisë në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Por ndoshta rezultati më i thellë i këtyre 100 ditëve është një tjetër.
Shoqëria shqiptare ka zbuluar se ka një zë dhe fuqinë për të ushtruar presion mbi ata që janë në pushtet. Protestat nxorën në rrugë fëmijë, të rritur dhe të rinj, por edhe prindër që emigruan në vitet 1990, kur largimi ishte e vetmja mundësi, dhe veçanërisht fëmijët e tyre. Një brez që, si brenda ashtu edhe jashtë Shqipërisë, po ndërton një imazh të ndryshëm të vendit të tyre. Pas revolucionit të vitit 1991 kundër komunizmit, për herë të parë që atëherë, Shqipëria nuk duket thjesht një vend që ia vlen të largohet, por një vend që ia vlen të qëndrohet dhe të luftohet për të.
Marrë nga Il Fatto Quotidiano
