Atij i njihet merita për formulimin publik të “Doktrinës Dahiyeh” në vitin 2008, e cila përfshin përdorimin e “forcës joproporcionale” dhe shkatërrimin në shkallë të gjerë të infrastrukturës civile kundër grupeve si Hezbollahu dhe Hamasi.
66-vjeçari hyri në politikë në vitin 2022, duke iu bashkuar aleancës “Uniteti Kombëtar” të ish-ministrit të Mbrojtjes, Benny Gantz, dhe më vonë u bë pjesë e kabinetit të luftës të formuar nga Netanyahu pas sulmeve të 7 tetorit.
Djali i tij, Gal (25 vjeç), dhe një nip humbën jetën në dhjetor të vitit 2023, ndërsa një nip tjetër vdiq në nëntor të vitit 2024, teksa merrnin pjesë në luftën në Gaza. Sipas komentuesve, këto humbje kanë ndihmuar në krijimin e një lidhjeje me elektoratin, i cili e sheh veten si të plagosur nga lufta.
Në qershor të vitit 2024, ai u largua nga kabineti i luftës së bashku me Gantz, duke e akuzuar Netanyahun se nuk kishte një strategji për t’i dhënë fund luftës. Një vit më vonë, Eisenkot themeloi partinë “Yashar”, duke mbrojtur idenë e një qeverisjeje profesionale, shërbimit ushtarak të detyrueshëm për të gjithë – përfshirë hebrenjtë ultra-ortodoksë – si dhe krijimin e një komisioni shtetëror hetimor për të shqyrtuar dështimet e ndodhura para 7 tetorit.
Kush mund ta bëjë qeverinë e re
Exit-pollet tregojnë se as kryeministri Benjamin Netanyahu dhe as rivali i tij kryesor, Gadi Eisenkot, nuk kanë një rrugë të qartë drejt sigurimit të një shumice qeverisëse. Për pasojë, mundësitë për formimin e koalicioneve paszgjedhore mbeten plotësisht të hapura. Një ngërç politik, një qeveri e pakicës, një qeveri uniteti apo edhe zgjedhje të reja janë të gjitha skenarë të mundshëm.
Lajmet janë të pafavorshme për Netanyahun. Blloku i tij, i përbërë nga aleatë ultra-ortodoksë dhe të së djathtës ekstreme, e ka humbur shumicën, duke rënë nga 68 në vetëm 50 vende në parlament. Sipas sondazheve, partia e tij, “Likud”, pritet të sigurojë një numër të konsiderueshëm prej 25 mandatesh, duke mbetur kështu forca më e madhe politike. Megjithatë, ky rezultat është ende larg shumicës prej 61 vendesh të nevojshme në parlamentin me 120 vende. Për të qëndruar në pushtet, Netanyahut i duhet domosdoshmërisht një koalicion.
Blloku opozitar zotëron, në letër, një numër të konsiderueshëm prej 70 mandatesh, por në realitet është i përçarë dhe i ndarë, gjë që e bën të vështirë gjetjen e një rruge përpara. Partitë hebraike sioniste kanë 52 mandate, ndërsa partitë arabe parashikohet të fitojnë një numër rekord prej 18 mandatesh, përfaqësimi më i lartë ndonjëherë i arabëve.
Partia “Yashar” e Eisenkot-it parashikohet të jetë forca më e madhe në bllokun opozitar me 22 mandate, por liderët e partive të tjera në këtë bllok e kanë përjashtuar mundësinë e një qeverie që mbështetet te votat e arabëve gjë që e ndërlikon ndjeshëm çdo përpjekje për ta larguar Netanyahun nga pushteti.
Pjesëmarrja rekord e votuesve arabë duket se është një nga zhvillimet kyçe të këtyre zgjedhjeve. Qytetarët palestinezë të Izraelit – të cilët përbëjnë rreth 20% të popullsisë së vendit – tradicionalisht kanë pasur një pjesëmarrje më të ulët në votime krahasuar me mesataren kombëtare. Në zgjedhjet e vitit 2022, pjesëmarrja e arabëve ishte 53%. Këtë herë, ajo duket se është rritur ndjeshëm, duke kaluar 78%-shin. Kjo shihet si një votë proteste kundër qeverisë së Netanyahut dhe aleatëve të tij të ekstremit të djathtë: Ministrit të Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben Gvir, dhe Ministrit të Financave, Bezalel Smotrich.
Ndërkohë, pjesëmarrja e lartë e votuesve e rrit pragun e vështirësisë për partitë e vogla, pasi atyre do t’u duhen më shumë vota për të kaluar pragun zgjedhor prej 3,25%. Sondazhet janë vetëm parashikime; situata mund të ndryshojë ndërsa votat reale numërohen gjatë natës.
Marrë nga Lapsi.al
