Një konflikt që po zien prej kohësh mes qeverisë shqiptare dhe gjyqtarëve e prokurorëve të vendit për pagat po merr gjithnjë e më shumë ngjyrime politike.
Rama thotë se gjyqtarët dhe prokurorët nuk kanë të drejtë të kundërshtojnë praktikën e vendosur, sipas së cilës qeveria përcakton pagat, me kusht që ato të miratohen nga parlamenti.
Më 18 shtator, u miratua një ligj që parashikonte një rritje prej dy për qind të pagave.
Gjyqtarët dhe prokurorët deklaruan se kjo nuk ishte e mjaftueshme. Ata iu drejtuan sërish Gjykatës Kushtetuese, duke pretenduar se rritja nuk përmbushte vendimin fillestar të Gjykatës, sipas të cilit pagat duhej të rriteshin në përputhje me ato të zyrtarëve më të lartë të qeverisë dhe të sektorit publik. Një vendim i ri pritet të merret.
Në vitin 2016, në kuadër të një reforme më të gjerë në sistemin e drejtësisë, parlamenti miratoi legjislacionin për pagat e gjyqtarëve dhe prokurorëve. Sistemi i ri nisi të zbatohej në vitin 2019, por në vitin 2023 qeveria ndryshoi formulën, duke përcaktuar që pagat e gjyqtarëve dhe prokurorëve të llogariteshin mbi bazën e pagës mesatare në administratën publike, në vend që të bazoheshin te pagat e zyrtarëve më të lartë të shtetit.
Ekspertët ligjorë e kanë akuzuar qeverinë se po e politizon çështjen e pagave.
“Një qeveri e përgjegjshme nuk duhet ta kishte vënë veten përballë gjyqtarëve, duke u përpjekur të nxiste perceptimin publik se ‘gjyqtarët lakmitarë’ po kërkonin rritje pagash”, tha Gentian Serjani, drejtues i një organizate joqeveritare të quajtur Drejtësia Sociale. “Ajo duhet të kishte bërë të kundërtën: të kërkonte ndjesë për moszbatimin e një vendimi të Gjykatës Kushtetuese.”
Edhe Bordi i Shoqatës Evropiane të Gjyqtarëve shprehu shqetësim për mosrespektimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese, duke e cilësuar këtë si “shkelje të vetë Kushtetutës”.
Arnisa Tepelija, një kërkuese shkencore e fokusuar te shteti i së drejtës, drejtësia dhe e drejta kushtetuese, tha se çështja nuk ka të bëjë vetëm me pagat.
“Kjo është një çështje që shkon përtej një mosmarrëveshjeje për pagat dhe prek garancitë e pavarësisë së gjyqësorit, një çështje që ka natyrë thellësisht kushtetuese”, tha Tepelija për BIRN.
“Gjykata Kushtetuese e ka analizuar çështjen në dritën e nenit 138 të Kushtetutës, i cili ndalon uljen e pagës dhe të përfitimeve të tjera të gjyqtarit, përveç rasteve të parashikuara shprehimisht. Sipas Gjykatës, garantimi i paprekshmërisë së pagës përbën një garanci kushtetuese, që synon të mbrojë jo vetëm interesat individuale të gjyqtarit, por mbi të gjitha pavarësinë e vetë pushtetit gjyqësor në raport me pushtetet e tjera shtetërore.”
“Shpërblimi financiar duhet të jetë në përputhje me rëndësinë dhe dinjitetin e funksionit dhe nuk duhet t’i nënshtrohet ndërhyrjeve që mund të krijojnë varësi ose presion.”
Marrë nga BIRN