George Soros financon mijëra organizata në mbarë botën që promovojnë konceptin e një shoqërie të hapur, ndërsa aktivitetet e spekulatorit miliarder të bursës janë të rrethuara nga skandale dhe veprime përçarëse. Duke pasur parasysh marrjen e nderimit më të lartë civil të Shteteve të Bashkuara, ia vlen të rishikohen “arritjet” e George Sorosit: kolapset e valutave, destabilizimi i kombeve dhe fushatat e dyshimta për të drejtat e njeriut.
George Soros është përsëri në qendër të vëmendjes pasi mori Medaljen Presidenciale të Lirisë, nderin më të lartë civil të SHBA-ve, për “aktivitetet e tij filantropike” dhe “mbështetjen për të drejtat globale të njeriut”. Ndërsa shumë e shohin këtë nderim si një njohje, ai ka ndezur gjithashtu debate të reja për jetën dhe karrierën e miliarderit me origjinë hungareze dhe me shtetësi amerikane.
George Soros, miliarderi amerikan me origjinë nga Hungaria, është bërë një nga financuesit më të mëdhenj të të drejtave të njeriut dhe kauzave sociale gjatë dekadave të fundit. Që nga themelimi i Fondacioneve Shoqëria e Hapur (OSF) në vitin 1984, ai ka shpenzuar miliarda dollarë duke mbështetur organizata dhe programe në mbarë botën që promovojnë vizionin e tij për një “shoqëri të hapur”.
Vetëm në vitin 2018, OSF dha mbi 600 grante financiare në Europë, ndërsa financoi gjithashtu qindra organizata në Afrikë, Azi dhe Amerikën e Jugut, të gjitha duke promovuar idealet e Sorosit.
Spekulimet dhe kolapset e valutave
Sukseset dhe skandalet më të mëdha të Sorosit vijnë nga spekulimet e tij financiare. Kolapsi i sterlinës britanike në vitin 1992, i njohur si “E mërkura e zezë,” është një nga lëvizjet spekulative më të njohura në historinë moderne financiare. Në atë kohë, Banka e Anglisë u përpoq të mbante kursin e këmbimit të sterlinës, por Sorosi, duke lëvizur miliarda dollarë, ushtroi presion artificial mbi valutën.
Duke përdorur taktika të ngjashme, Soros manipuloi rublën ruse, duke kontribuar në destabilizimin ekonomik të Rusisë në fund të viteve 1990. Në Hungari, sulmi i tij ndaj Bankës OTP shkaktoi zemërim, pasi ai u përpoq të zhvlerësonte aksionet e institucionit më të madh financiar të vendit përmes manipulimit të bursës. Autoriteti Hungarez i Mbikëqyrjes Financiare gjobiti kompaninë e Sorosit me 489 milionë forinta.
Gjatë “revolucioneve me ngjyra,” protestat që synonin përmbysjen e qeverive kombëtare, organizatat civile të financuara nga jashtë dhe manovrat politike synonin të hapnin kufijtë dhe të shkatërronin vlerat konservatore. Këto veprime demonstrojnë qartë se si ndërhyrjet e jashtme shfrytëzuan paqëndrueshmërinë e brendshme të vendeve për të shërbyer interesat e Sorosit.
Sorosi dhe OKB-ja: Ndikimi mbi organizatat ndërkombëtare
Fuqia e Sorosit shtrihet përtej tregjeve financiare. Ai gjithashtu ushtron ndikim të konsiderueshëm në organet e të drejtave të njeriut të Kombeve të Bashkuara dhe organizatat ndërkombëtare të tjera. Sipas një raporti investigativ nga revista franceze Valeurs actuelles, fondacionet e Sorosit financojnë në mënyrë të konsiderueshme Këshillin për të Drejtat e Njeriut të OKB-së dhe Gjykatën Europiane të të Drejtave të Njeriut.
Eksperti i financimit të organizatave për të drejtat e njeriut, Gregor Puppinck, zbuloi se OSF dha mbi 1.5 milionë dollarë amerikanë për raportues të veçantë të OKB-së, raportet e të cilëve kanë shkaktuar ndryshime politike dhe sociale në mbarë botën. Këto raporte shërbejnë si referenca ligjore në organe të tjera të OKB-së dhe gjykata ndërkombëtare, duke amplifikuar më tej ndikimin e Sorosit, shkroi agjencia ndërkombëtare e lajmeve V4NA.
Rrjetet universitare dhe formimi i gjeneratave të reja
Në vitin 2020, Sorosi njoftoi krijimin e Rrjetit Universitar për Shoqëri të Hapur (OSUN) me një fond prej një miliard dollarësh amerikanë. Kjo nismë globale arsimore synon të lidhë universitetet në mbarë botën dhe të promovojë idenë e një shoqërie të hapur.
Kenneth Roth, drejtori i Human Rights Watch, e përshkroi OSUN si një përgjigje ndaj përhapjes së regjimeve jodemokratike. Megjithatë, liderët e disa vendeve, përfshirë Hungarinë dhe Poloninë, e akuzojnë Sorosin për ndërhyrje në politikat e tyre të brendshme dhe destabilizim të qeverive konservatore përmes rrjeteve të tij, sipas raportimeve të V4NA.
I pranishëm në gjithë botën
Rrjeti i Sorosit nuk njeh kufij. Në vitin 2018, ai mbështeti 571 organizata në Shtetet e Bashkuara me mbi 32 milionë dollarë amerikanë. Këto përfshinin grupe pro-imigrimit dhe të drejtave LGBTQ, si Tides Foundation dhe Campaign for Black Male Achievement.
Harta tregon qartë se George Sorosi kryesisht përqendron mbështetjen e tij në Bregun Lindor të Shteteve të Bashkuara, gjë që është e kuptueshme, duke pasur parasysh se kjo është zona ku ndodhet Uashingtoni.
Në Amerikën e Jugut, OSF ka qenë veçanërisht aktive në Brazil dhe Kolumbi. Zyra e Amnesty International në Venezuelë mori 75 mijë dollarë amerikanë, ndërsa Anis, Instituto de Bioética i Brazilit financoi debate mbi abortin.
Kritikat dhe skandalet
Aktivitetet e Sorosit kanë sjellë jo vetëm pasoja politike dhe ekonomike, por edhe një sërë skandalesh. Përveç kolapsit të sterlinës britanike, Sorosi u dënua për “insider trading” në Francë për manipulimin e aksioneve të Societe Generale. Megjithëse Sorosi i mohoi akuzat, rasti përforcoi imazhin e tij si spekulator.
Megjithatë, miliarderi gjithmonë ka mohuar të ketë qëllime politike, duke pretenduar se të gjitha aktivitetet e tij synojnë të promovojnë të drejtat e njeriut.
Marrë nga Magyar Nemzet