Uzina e Ferrokromit në Papër, Elbasan, në pronësi të kompanisë “Albchrome sh.p.k.”, është kthyer në një bombë mjedisore me rrezik të lartë për shëndetin publik.
Kapitali publikon ekskluzivisht raportin e kontrollit në subjektin Albchrome me përfaqësuese ligjore administratoren Teuta Ustundag. Raporti i mbajtur nga inspektorët Xhevdet Haxhiaj, Henri Bacinozi, Enver Halipaj, konstaton një genocid të mirëfilltë mjedisor me pasoja fatale për shëndetin e popullatës lokale.
Gjetja më alarmante e inspektimit është konstatimi i mbi 300 ton pluhura të kapura nga filtrat e oxhaqeve, të klasifikuara me kodin e rrezikshëm mjedisor 10 08 15*.
Skandali thellohet më tej me menaxhimin e skorjeve të ferrokromit (kodi 10 08 09). Venddepozitimi i tyre masiv është krejtësisht i paizoluar, pa rrethim perimetrik dhe pa asnjë kanalizim mbrojtës.
Në kontakt me shiun dhe agjentët atmosferikë, këto skorje oksidohen në mënyrë të vazhdueshme.
Ujërat e ndotur që gjenerohen nga ky proces, të ngarkuar me mbetje të rrezikshme metalurgjike, rrjedhin jashtë çdo kontrolli, thithen nga toka dhe helmojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë basenet e ujërave nëntokësorë të zonës së Papërit.
OBSH e klasifikon si kancerogjen të Grupit 1
Mbetjet e rrezikshme që lëngojnë në uzinë sulmojnë shëndetin e popullatës përmes dy rrugëve fatale: ajrit dhe ujit. Nga njëra anë, 300 tonët e pluhurit të filtrave (kodi 10 08 15*), të lënë për mbi një vit në thasë të thjeshtë në ajër të hapur, thërrmohen dhe përhapen nga era në atmosferë duke u thithur direkt nga banorët.
Nga ana tjetër, skorjet masive të paizoluara (kodi 10 08 09) shplahen nga shiu, duke bërë që Kromi Heksavalent dhe metalet e rënda të depërtojnë thellë në tokë. Ky proces kontaminon direkt rrjedhat e ujit nëntokësor dhe burimet e zonës, duke bërë që helmet të përfundojnë në ujin e pijshëm dhe në produktet bujqësore që vaditen me to.
Prania e Kromit Heksavalent në ajër dhe në ujë është një alarm i kuq, pasi ky element është i certifikuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) si kancerogjen i Grupit 1.
Pasoja fatale për shëndetin e popullatës
Thithja e pluhurit dhe konsumi i ujit të ndotur shkaktojnë direkt kancer të mushkërive, si dhe rritin ndjeshëm rrezikun për kancer të stomakut, mëlçisë dhe veshkave.
Përveç rrezikut tumoral, ekspozimi i vazhdueshëm ndaj këtyre mbetjeve shkakton dëmtime të rënda të rrugëve respiratore – si bronkit kronik dhe fibroza të pakthyeshme – si dhe mbart veti mutagjene që dëmtojnë direkt ADN-në, duke shfaqur rreziqe serioze riprodhuese për gratë shtatzëna.
Së fundmi, përdorimi i thjeshtë i ujit të kontaminuar provokon pezmatim të rëndë të lëkurës (dermatit), alergji të forta mjedisore dhe ulçera të hapura dermale që kurohen me mjaft vështirësi.
Banorët e Papërit dhe Elbasanit po thithin dhe pinë pa e ditur një helm që qëndron i stivuar në qiell të hapur prej më shumë se një viti.
Kaos mjedisor dhe instalime të fshehura
Dokumentet e AKM-së dëshmojnë një anarki të plotë brenda rrethimit të uzinës. Albchrome ka operuar në mënyrë të fshehtë një stacion të tërë karburanti (pika ID 1.10) pa e deklaruar dhe pa e përfshirë fare në lejen e mjedisit.
Gjithashtu, pranë depozitës së naftës – e cila nuk ka as argjinaturë mbrojtëse për rreziqet e rjedhjes – inspektorët gjetën maku lëndësh skrapi dhe mbetje bidonash plastikë të hedhur pa asnjë lloj ndarjeje apo kriteri mjedisor.
Faktet e zbuluara në Papër tregojnë qartë se si operon industria e rëndë kur fitimi i biznesit vihet përpara sigurisë së jetës së banorëve dhe mbrojtjes së mjedisit.
Marrë nga Kapitali.al
