Nga Jakob Pfluegl
Në disa pjesë të internetit, ato janë pothuajse kudo: video të rreme të personazheve të famshëm që i nxisin njerëzit drejt investimeve të supozuara. Vetëm në vitet e fundit, nga kjo janë shkaktuar dëme prej miliona eurosh vetëm në Austri.
Tani, autoritetet austriake dhe ndërkombëtare kanë arritur një goditje të gjerë kundër mashtruesve të dyshuar online.
Sipas një njoftimi të Prokurorisë për Krim Ekonomik dhe Korrupsion (WKStA), hetuesit kanë çmontuar një rrjet kriminal në Shqipëri — me mbështetjen e autoriteteve shqiptare dhe institucioneve evropiane Eurojust dhe Europol. Hetimet zgjatën dy vite.
Sipas njoftimit, mes datave 13 dhe 17 prill, forcat kryen kontrolle në tre call-center si edhe në shumë banesa në kryeqytetin shqiptar, Tirana. Prej andej dyshohet se është shkaktuar një dëm financiar prej të paktën 50 milionë eurosh në të gjithë Europën.
Dhjetë persona u arrestuan, rreth 900 mijë euro si edhe qindra kompjuterë u sekuestruan.
Viktimat e mashtrimit ndodheshin, ndër të tjera, në Austri, Gjermani, Itali, Greqi dhe Kanada.
Vetëm në Austri, thuhet se ka 150 persona të prekur me një dëm total prej 26 milionë eurosh, në të gjitha grupmoshat. Numri real i rasteve pritet të jetë shumë më i madh.
Për më tepër, duket se ekzistojnë edhe qeliza të tjera kriminale që vazhdojnë të jenë aktive. Natyrisht, deri tani nuk ka ende vendime gjyqësore të formës së prerë dhe vlen prezumimi i pafajësisë.
Shumë personazhe të njohur
Sipas WKStA-së, autorët e dyshuar kanë shpërndarë video të rreme të presidentit federal të Austrisë, Alexander Van der Bellen, si edhe të gazetarëve të ORF-së, Armin Wolf dhe Nadja Bernhard.
Edhe në artikuj të fabrikuar lajmesh janë përdorur emrat e figurave të njohura, si ish-kancelari Karl Nehammer (ÖVP), futbollisti David Alaba dhe satiristi Christoph Grissemann.
Të gjithë ata, sipas WKStA-së, janë paraqitur “në mënyrë abuzive si mbështetës të supozuar”. Qëllimi ishte t’i shtynin viktimat drejt investimeve që dukeshin serioze dhe të besueshme. Në shumë raste, kjo ka funksionuar.
Pasi viktimat regjistroheshin në një platformë të rreme investimi, sipas WKStA-së, i kontaktonin “kujdestarë klientësh”, të cilët menaxhonin llogaritë e tyre për periudha të gjata.
Ata ushtronin presion mbi viktimat me fitime të rreme të simuluara, duke i bindur të investonin edhe më shumë. Fillimisht transferoheshin shuma të vogla, shpesh 250 euro, dhe më pas gradualisht gjithnjë e më shumë.
Disa viktima nga Austria kanë humbur praktikisht të gjitha kursimet e tyre, ndonjëherë edhe në vlera prej miliona eurosh, shpjegoi prokurorja e lartë Alexandra Völkel të mërkurën gjatë një konference për shtyp.
Veçanërisht i frikshëm ishte fakti që autorët e dyshuar i kontaktonin viktimat përsëri më vonë. Ata shtireshin, për shembull, si avokatë dhe u premtonin viktimave se do t’u rikthenin paratë e humbura — kundrejt një tarife prej 500 eurosh.
“Falsifikimet nuk janë të përsosura, por fatkeqësisht mjafton që njëri apo tjetri t’i besojë gjithë kësaj,” tha Völkel.
Sipas WKStA-së, pas gjithë kësaj qëndronte një lloj kompanie e mirëfilltë me qindra punonjës.
Në zemër të Tiranës ndodhej një zyrë e madhe open-space dhe në total thuhet se kishte rreth 450 vende pune. Punonjësit dyshohet se ishin të organizuar në ekipe dhe secili specializohej për zona të caktuara gjuhësore, shpjegoi Sebastian Bley nga Europol.
Për shembull, kishte një grup të veçantë për rajonin DACH (Gjermani, Austri, Zvicër), si edhe për Italinë. Përveç kësaj, ishin ngritur ekipe të posaçme për financat, IT-në dhe burimet njerëzore.
Punonjësit dyshohet se merrnin një pagë mujore prej rreth 800 eurosh, si edhe komisione për “kontratat e mbyllura me sukses”.
Sipas WKStA-së, transfertat e viktimave kalonin në mënyrë zinxhirore përmes llogarive në disa vende të ndryshme. Kjo e bën shumë të vështirë për autoritetet ndjekjen e rrjedhës së parave.
Pse bankat austriake nuk japin gjithmonë menjëherë alarmin, Sebastian Bley e shpjegoi kështu: shpesh në fillim transferoheshin shuma të vogla dhe të padallueshme, të cilat vetëm më vonë rriteshin.
Në shumë raste, bankat kryesore pyesin klientët, sidomos për transfertat më të mëdha mbi 10 mijë euro. Por ndonjëherë nuk arrijnë t’i ndalin viktimat.
Policia kërkon kallëzime
“Industria ndërkombëtare e mashtrimit mund të shkatërrohet në mënyrë efektive vetëm përmes bashkëpunimit ndërkombëtar të autoriteteve të ndjekjes penale”, deklaroi zëvendësdrejtori i WKStA-së, Wolfgang Handler.
“Këtu kemi arritur të zbulojmë një strukturë autorësh shumë profesionale, e organizuar në nivel të lartë, e cila jo vetëm që ka mashtruar austriakët duke u marrë paratë, por ka abuzuar edhe me besimin e qytetarëve ndaj postit më të lartë të shtetit për motive të ulëta.”
Reinhard Nosofsky, i cili drejton zyrën për hetimin e mashtrimeve në Policinë Kriminale Federale, u bën thirrje viktimave që të bëjnë kallëzim.
“Pas çdo kallëzimi qëndron një njeri që shpesh ka humbur kursimet e tij, besimin dhe ndonjëherë edhe një pjesë të sigurisë së jetës. Këta autorë luajnë pa skrupuj me shpresën, frikën dhe turpin,” tha Nosofsky.
“Prandaj çdo kallëzim është kaq i rëndësishëm: ai na ndihmon në hetime dhe mbron të tjerët që të mos u ndodhë e njëjta gjë.”
Ajo që mbron më së miri nga të qenit viktimë është skepticizmi i madh ndaj ofertave në internet, sidomos kur premtohen fitime të mëdha.
Edhe konsultimi me miq, familjarë apo policinë është shumë i rëndësishëm.
Marrë nga Der Standard
